KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 35.
Ile wynosi pochylenie terenu między punktami 1 i 2 na przedstawionym profilu podłużnym?
Ilustracja przedstawia profil podłużny terenu, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowej technika geodety.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie terenu na odcinku profilu liczy się ze wzoru i = ΔH / L, gdzie ΔH to różnica rzędnych punktów 1 i 2, a L to odległość pozioma między nimi. Otrzymaną wartość w ułamku dziesiętnym przelicza się na promile, mnożąc przez 1000. Daje to wynik 6,4‰.

Pełne wyjaśnienie:

Pochylenie (spadek) terenu między dwoma punktami na profilu podłużnym wyznacza się jako stosunek różnicy wysokości do odległości poziomej:

i = ΔH / L

  • ΔH to różnica rzędnych wysokościowych punktów 1 i 2 (zawsze wykonujemy odejmowanie, nie bierzemy wysokości "z pamięci").
  • L to odległość w poziomie między punktami 1 i 2, odczytana z osi odległości profilu.

Następnie wynik należy wyrazić w żądanej jednostce:

  • dla promili: i [‰] = (ΔH / L) × 1000
  • dla procentów: i [%] = (ΔH / L) × 100

Odpowiedź "6,4‰" jest poprawna, ponieważ odpowiada właściwemu przeliczeniu spadku na promile (czyli na tysiączne części jedności).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "0,064%" ma inny rząd wielkości i dotyczy procentów; dla tego samego spadku wartość w % powinna być liczona mnożeniem przez 100, a nie przez 1000.
  • "0,0064‰" to błąd o trzy rzędy wielkości, typowy przy niekontrolowanym "przesuwaniu przecinka" albo podzieleniu zamiast pomnożenia przy zamianie na ‰.
  • "0,0064%" to analogiczny błąd rzędu wielkości w procentach (zwykle wynik pomylony z ułamkiem dziesiętnym lub nadmiernie "zmniejszony").

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze oceń sens wyniku. Spadek rzędu kilku ‰ oznacza zmianę wysokości kilku milimetrów na metr (kilku metrów na kilometr), co jest typowe dla profili tras; wartości typu 0,0064‰ są zwykle nienaturalnie małe dla zadań szkolnych i powinny zapalić "lampkę kontrolną".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pochylenie (spadek) to stosunek różnicy wysokości między punktami do odległości poziomej między nimi: i = ΔH / L. Na profilu podłużnym ΔH bierzesz z rzędnych punktów, a L z osi odległości. Wynik podaje się często w lub %.
1) Odczytaj rzędne punktów 1 i 2.
2) Oblicz ΔH jako różnicę rzędnych.
3) Odczytaj odległość poziomą L między punktami.
4) Policz i = ΔH/L.
5) Przelicz na promile: i[‰] = i × 1000.
W geodezji i projektowaniu spadek definiuje się względem rzutu poziomego, bo tak liczy się zależności wysokościowe w trasach i niwelacji. Długość po stoku jest inna i prowadziłaby do zaniżenia/zmiany spadku. Na profilu podłużnym oś odległości jest osią poziomą.
Zależność jest stała: 10‰ = 1%. Wynika to z definicji: 1‰ = 0,001, a 1% = 0,01. W praktyce: aby przejść z ‰ na %, dzielisz przez 10; aby przejść z % na ‰, mnożysz przez 10.
To umiarkowany spadek: 6,4‰ oznacza ok. 6,4 jednostki wysokości na 1000 jednostek długości (np. 6,4 m na 1 km). W wielu zadaniach szkolnych i projektowych to wartości typowe dla profili tras. Ocena "duże/małe" zależy od zastosowania (droga, kanalizacja itd.).
Najczęstsze pomyłki to: mylenie ‰ z %, zły rząd wielkości po "przesunięciu przecinka", wzięcie złej odległości L (np. z niewłaściwego przedziału osi), oraz obliczenie ΔH bez odejmowania (np. przepisanie jednej rzędnej). Pomaga kontrola sensu wyniku.
Zrób szybkie oszacowanie: jeśli różnica wysokości to kilka metrów, a odległość to kilkaset metrów, spadek będzie rzędu kilku–kilkunastu ‰. Promile oznaczają "na kilometr", więc łatwo ocenić: 5‰ ≈ 5 m/1 km. Gdy wychodzą setne promila, zwykle jest błąd.
W praktyce geodezyjnej spadki niwelety, tras i profili podłużnych często zapisuje się w , bo wartości są zwykle niewielkie i czytelne. Procenty spotkasz częściej w opisach ogólnych lub przy większych nachyleniach. Na egzaminie zawsze trzymaj się jednostki wskazanej w pytaniu.
Gdy skala pionowa i pozioma różnią się, nie wolno wyznaczać spadku "z kąta" narysowanej linii. Należy odczytać wartości liczbowe: rzędne punktów (do ΔH) i odległość wzdłuż osi poziomej (do L). Dopiero z tych wartości liczysz i = ΔH/L.
Tak, to podstawowy wzór używany w zadaniach z profili i niwelacji. Warto też pamiętać przeliczenia: ‰ = ×1000 oraz % = ×100. Dobrą strategią jest zapisanie wzoru od razu na brudno i dopiero potem odczytywanie danych z rysunku, żeby nie pomylić jednostek.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pochylenie terenu na odcinku profilu liczy się ze wzoru i = ΔH / L, gdzie ΔH to różnica rzędnych punktów 1 i 2, a L to odległość pozioma między nimi."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw geodezji i niwelacji (dział: profil podłużny i spadki)
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczania spadków w ‰ i % na profilach
  • Materiały szkolne/ćwiczenia z odczytu danych z profili i przekrojów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego