Pochylenie (spadek) terenu między dwoma punktami na profilu podłużnym wyznacza się jako stosunek różnicy wysokości do odległości poziomej:
i = ΔH / L
- ΔH to różnica rzędnych wysokościowych punktów 1 i 2 (zawsze wykonujemy odejmowanie, nie bierzemy wysokości "z pamięci").
- L to odległość w poziomie między punktami 1 i 2, odczytana z osi odległości profilu.
Następnie wynik należy wyrazić w żądanej jednostce:
- dla promili: i [‰] = (ΔH / L) × 1000
- dla procentów: i [%] = (ΔH / L) × 100
Odpowiedź "6,4‰" jest poprawna, ponieważ odpowiada właściwemu przeliczeniu spadku na promile (czyli na tysiączne części jedności).
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "0,064%" ma inny rząd wielkości i dotyczy procentów; dla tego samego spadku wartość w % powinna być liczona mnożeniem przez 100, a nie przez 1000.
- "0,0064‰" to błąd o trzy rzędy wielkości, typowy przy niekontrolowanym "przesuwaniu przecinka" albo podzieleniu zamiast pomnożenia przy zamianie na ‰.
- "0,0064%" to analogiczny błąd rzędu wielkości w procentach (zwykle wynik pomylony z ułamkiem dziesiętnym lub nadmiernie "zmniejszony").
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze oceń sens wyniku. Spadek rzędu kilku ‰ oznacza zmianę wysokości kilku milimetrów na metr (kilku metrów na kilometr), co jest typowe dla profili tras; wartości typu 0,0064‰ są zwykle nienaturalnie małe dla zadań szkolnych i powinny zapalić "lampkę kontrolną".