W układach stykowych (przekaźnikowych, drabinkowych) funkcję logiczną wyprowadza się, analizując warunek przewodzenia toru prowadzącego do cewki/wyjścia.
- Połączenie szeregowe styków oznacza, że prąd popłynie tylko wtedy, gdy wszystkie elementy w szeregu są w stanie przewodzenia. W algebrze Boole’a odpowiada to koniunkcji (AND), czyli zapisowi jako iloczyn: X·Z.
- Połączenie równoległe oznacza, że wystarczy przewodzenie jednej gałęzi. W logice jest to alternatywa (OR), czyli suma: X+Z.
- Styk NO (zwierny) przewodzi, gdy jego sygnał/sterowanie jest "1" (warunek jest spełniony). W zapisie logicznym odpowiada to zmiennej bez negacji.
- Styk NC (rozwierny) przewodzi w stanie przeciwnym do sygnału (gdy sygnał jest "0"). W zapisie logicznym odpowiada to negacji zmiennej, czyli kresce: a̅.
Dla analizowanego rysunku (zgodnie z podanym kluczem poprawności) warunek zadziałania wyjścia można zapisać jako Y = a̅ · c̅. Oznacza to, że wyjście będzie w stanie aktywnym tylko wtedy, gdy jednocześnie spełnione są dwa warunki: sygnał a ma wartość 0 oraz sygnał c ma wartość 0 (bo oba warunki występują w postaci zanegowanej).
Dlaczego pozostałe typowe odpowiedzi bywają błędne? Najczęściej wynikają z:
- zamiany szeregu z równoległym (mylenie AND z OR),
- pominięcia negacji przy stykach NC (zapisanie a zamiast a̅),
- dopisania zmiennej, która nie wpływa na tor przewodzenia do wyjścia,
- odwrócenia sensu działania NC (traktowanie go jak NO).
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, kiedy tor jest zamknięty (przewodzi), a dopiero potem przepisz to na równanie. Każdy styk NC od razu oznaczaj w notatkach kreską (negacją), żeby jej nie zgubić na końcu.
