KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 7.
Jaką funkcję realizuje bramka przedstawiona na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny bramki NOR, co jest kluczowe w kontekście egzaminu zawodowego dla mechatroników w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bramka NOR to negacja sumy logicznej (OR): na wyjściu daje "1" tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają "0". Na symbolu graficznym odpowiada jej bramka OR z kółkiem negacji na wyjściu. Dlatego poprawną funkcją jest "NOR", a nie "NAND", "EX-NOR" ani "NOT".

Pełne wyjaśnienie:

Bramki logiczne rozpoznaje się po kształcie podstawowej bramki oraz po znakach dodatkowych. Dla NOR kluczowe są dwie cechy:

  • Podstawa OR (kształt bramki OR),
  • negacja na wyjściu, zwykle oznaczona małym kółkiem.

Funkcyjnie bramka NOR realizuje: NOT(OR), czyli daje stan wysoki tylko w jednym przypadku: gdy żadne wejście nie jest w stanie wysokim. Dla dwóch wejść można to zapamiętać jako: wyjście = 1 wyłącznie dla (0,0). W pozostałych kombinacjach (0,1), (1,0), (1,1) wyjście wynosi 0.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • NAND to negacja iloczynu logicznego (AND). Symbolicznie wygląda jak bramka AND z kółkiem negacji na wyjściu, a zachowuje się inaczej: daje 0 tylko dla (1,1), a nie dla większości kombinacji.
  • EX-NOR (XNOR) to negacja alternatywy wykluczającej (XOR). W symbolu zwykle pojawia się charakterystyczny "dodatkowy łuk" po stronie wejść (cecha XOR/XNOR), a funkcja jest inna: wyjście = 1, gdy wejścia są równe (0,0 lub 1,1).
  • NOT to pojedynczy inwerter (zwykle jedno wejście). Jeśli na rysunku jest bramka wielowejściowa (np. dwuwejściowa) o kształcie OR z negacją, nie jest to NOT.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, czy symbol bazowy to OR czy AND, potem sprawdź, czy jest kółko negacji. Dopiero na końcu rozważ bramki XOR/XNOR, które mają dodatkowe oznaczenie po stronie wejść.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka NOR to negacja bramki OR: wyjście jest w stanie "1" tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są w stanie "0". Gdy choć jedno wejście ma "1", na wyjściu pojawia się "0".
Najczęściej jest to symbol bramki OR z małym kółkiem (negacją) na wyjściu. Kółko oznacza odwrócenie sygnału, więc OR + negacja = NOR.
W zapisie schematowym kółko (tzw. "bubble") jest konwencją pokazującą, że dany sygnał jest zanegowany. Odczytuje się to jako operację NOT wykonaną na wyjściu bramki bazowej.
Dla wejść (A,B) bramka NOR daje: (0,0)→1, (0,1)→0, (1,0)→0, (1,1)→0. Zapamiętaj: 1 tylko przy samych zerach.
NOR to NOT(OR) i daje 1 tylko przy samych 0 na wejściach. NAND to NOT(AND) i daje 0 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są 1. Różnią się bazową bramką (OR vs AND) i zachowaniem.
XNOR jest negacją XOR: na wyjściu ma 1, gdy wejścia są równe (0,0 lub 1,1). NOR ma 1 tylko przy samych zerach. Na symbolu XNOR zwykle widać cechę XOR (dodatkowy łuk) + negację.
W typowych schematach bramka NOT (inwerter) ma jedno wejście. Jeśli na rysunku widać bramkę wielowejściową, to zwykle nie jest NOT, tylko np. NOR/NAND lub inna bramka z negacją.
Najczęstsze pomyłki to: przeoczenie kółka negacji, mylenie kształtu OR z AND oraz wybór XNOR tylko dlatego, że "ma negację". Warto zawsze sprawdzić bazowy kształt i dopiero potem negację.
Bramki NOR spotyka się w układach logiki sterowania, blokadach bezpieczeństwa, prostych modułach logicznych, a także wewnątrz urządzeń cyfrowych (np. jako elementy warunków logicznych). Umiejętność ich rozpoznania ułatwia serwis i diagnostykę.
Sprawdź, czy symbol ma cechę XOR: zwykle dodatkowy łuk po stronie wejść. Jeśli go nie ma, a kształt to OR z kółkiem na wyjściu, to będzie NOR. Jeśli jest łuk XOR i kółko, to częściej XNOR.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Bramka NOR to negacja sumy logicznej (OR): na wyjściu daje "1" tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają "0"."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Brama_NOR - dostęp 2026-02-28
  • https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-3/nor-gates/ - dostęp 2026-02-28
  • https://www.electronics-tutorials.ws/logic/logic_4.html - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z techniki cyfrowej (bramki, tablice prawdy, symbole)
  • Zbiory zadań z algebry Boole’a i minimalizacji funkcji
  • Dokumentacje not katalogowych układów logicznych (opis funkcji i symboli)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego