KWALIFIKACJA ELM3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 32.
Jaka jest funkcja multipleksera?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Multiplekser to układ, który na podstawie linii wyboru wybiera jedno z wielu wejść i przekazuje jego stan na wspólne wyjście. Dlatego poprawna jest odpowiedź o przesyłaniu informacji z wybranego wejścia na jedno wyjście; wariant "jedno wejście na wybrane wyjście" opisuje demultiplekser.

Pełne wyjaśnienie:

Multiplekser (MUX) jest układem kombinacyjnym stosowanym w technice cyfrowej do wyboru jednego sygnału spośród wielu. Ma zwykle kilka wejść danych (np. 2, 4, 8...) oraz wejścia sterujące (linie wyboru/adresowe), które decydują, które wejście danych zostanie połączone logicznie z wyjściem.

Odpowiedź "Przesyłanie informacji z wybranego wejścia na jedno wyjście." trafnie opisuje ideę MUX: wiele wejść – jedno wyjście. Jest to podstawowa funkcja multipleksowania, wykorzystywana m.in. do przełączania kanałów sygnałowych i redukcji liczby linii, które muszą prowadzić do kolejnego bloku układu.

Pozostałe propozycje opisują inne elementy lub inne działania:

  • "Porównywanie sygnałów wejściowych." odpowiada działaniu komparatora (np. porównanie dwóch wartości i wygenerowanie sygnału równości/większości), a nie multipleksera.
  • "Kodowanie sygnałów wejściowych." jest charakterystyczne dla kodera (enkodera), który zamienia aktywne wejście na kod binarny na wyjściu. Multiplekser nie "koduje" informacji, tylko ją przełącza na wspólne wyjście.
  • "Przesyłanie informacji z jednego wejścia na wybrane wyjście." opisuje demultiplekser (DEMUX): jedno wejście – wiele wyjść, gdzie linie wyboru wskazują, na które wyjście trafi sygnał.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: MUX zbiera wiele do jednego, a DEMUX rozdziela jedno na wiele. Jeśli w odpowiedzi pojawia się "wybrane wejście na jedno wyjście", to pasuje do multipleksera; gdy jest "jedno wejście na wybrane wyjście", to jest demultiplekser.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Multiplekser (MUX) to układ kombinacyjny, który wybiera jeden z wielu sygnałów wejściowych i przekazuje go na jedno wspólne wyjście. O tym, które wejście jest wybrane, decydują linie sterujące (adresowe), czyli sygnały wyboru kanału.
MUX działa tak, że: 1) odczytuje stany linii wyboru, 2) na tej podstawie wskazuje jedno wejście danych, 3) przenosi stan wybranego wejścia na wyjście. Jest to przełącznik logiczny sterowany kodem na wejściach selekcji.
Linie adresowe są potrzebne, aby jednoznacznie wskazać, które z wielu wejść ma zostać połączone z wyjściem. Bez nich układ nie wiedziałby, który kanał sygnału ma zostać przesłany. Liczba linii wyboru rośnie wraz z liczbą wejść MUX.
Multiplekser realizuje zasadę wiele wejść – jedno wyjście, czyli wybiera wejście i podaje je na wyjście. Demultiplekser realizuje jedno wejście – wiele wyjść, czyli kieruje sygnał z wejścia na jedno z wyjść wskazane liniami wyboru.
Nie. Kodowanie jest typowe dla kodera (enkodera), który zamienia aktywne wejście na kod binarny. Multiplekser nie tworzy nowego kodu, tylko przełącza istniejący sygnał z wybranego wejścia na wspólne wyjście, zgodnie z ustawieniem linii selekcji.
"Wybrane wejście" to to wejście danych, które zostało wskazane przez aktualne stany linii wyboru. Gdy zmienią się sygnały na liniach selekcji, zmieni się też to, które wejście jest aktywnie przekazywane na wyjście. To kluczowa cecha działania MUX.
Multipleksery występują m.in. w torach pomiarowych i diagnostycznych, gdy trzeba przełączać wiele czujników na jeden kanał przetwarzania, w modułach akwizycji danych oraz w systemach, gdzie ogranicza się liczbę przewodów, wybierając kanał sygnałowy sterowaniem cyfrowym.
Najczęstszy błąd to zamiana pojęć MUX i DEMUX: odpowiedź "z jednego wejścia na wybrane wyjście" brzmi podobnie, ale dotyczy demultipleksera. Często też myli się MUX z koderem (kodowanie) albo z komparatorem (porównywanie sygnałów).
Nie. Porównywanie sygnałów wejściowych jest funkcją komparatora lub układów decyzyjnych. Multiplekser nie ocenia, który sygnał jest "większy" czy "lepszy"; on jedynie przełącza wskazany kanał na wyjście zgodnie z liniami wyboru.
Szukaj sformułowania typu "jedno wyjście" oraz "wybór jednego z wielu wejść". Jeśli w odpowiedzi jest "jedno wejście na jedno z wielu wyjść", to jest DEMUX. Jeśli jest "kodowanie" lub "porównywanie", to są inne układy niż multiplekser.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że multiplekser to układ, który na podstawie linii wyboru wybiera jedno z wielu wejść i przekazuje jego stan na wspólne wyjście.

Źródła:

  • M. Morris Mano, Michael D. Ciletti, "Digital Design", 5th edition, rozdział o układach kombinacyjnych (sekcje: multiplexers/demultiplexers)
  • Thomas L. Floyd, "Digital Fundamentals", 11th edition, rozdział o układach kombinacyjnych (sekcje: multiplexers)
  • Wikipedia: "Multiplexer" (opis zasady działania i relacji MUX/DEMUX), https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplexer (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw techniki cyfrowej (rozdziały o układach kombinacyjnych)
  • Notatki o elementach: multiplekser, demultiplekser, koder, dekoder, komparator
  • Ćwiczenia ze schematów bramek realizujących MUX 2:1 i 4:1

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego