KWALIFIKACJA BUD1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 22.
Jaką ilość cementu należy zastosować do wykonania mieszanki betonowej o proporcjach wagowych składników 2:3:5, jeżeli użyto 450 kg piasku i 750 kg żwiru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosunek wagowy 2:3:5 oznacza, że piasek to 3 części, a żwir 5 części.
Skoro 450 kg piasku = 3 części, to 1 część = 150 kg. Sprawdzenie: 750 kg żwiru / 5 = 150 kg (zgodnie). Cement to 2 części, więc 2 · 150 kg = 300 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie proporcji wagowych 2:3:5 każda liczba oznacza liczbę "części" masy danego składnika. Aby policzyć brakującą masę cementu, trzeba najpierw wyznaczyć masę jednej części.

Zakładamy standardową kolejność składników w takim zadaniu: cement : piasek : żwir = 2 : 3 : 5. Z danych mamy piasek i żwir, więc możemy policzyć "jedną część" na dwa sposoby i sprawdzić spójność:

  • Z piasku: 450 kg odpowiada 3 częściom, więc 1 część = 450 / 3 = 150 kg.
  • Z żwiru: 750 kg odpowiada 5 częściom, więc 1 część = 750 / 5 = 150 kg.

Wynik jest zgodny, więc dane pasują do proporcji. Cement stanowi 2 części, czyli: 2 · 150 kg = 300 kg.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 150 kg odpowiada 1 części, a cement ma 2 części — to typowy błąd "zapomnienia o mnożeniu przez 2".
  • 350 kg nie wynika z żadnej spójnej liczby części (przy 1 części = 150 kg dawałoby to 2,33 części cementu, co przeczy proporcji).
  • 400 kg oznaczałoby 400/150 ≈ 2,67 części cementu — również niezgodne z zapisem 2:3:5.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz masę jednej części z co najmniej jednego znanego składnika i, jeśli masz możliwość, sprawdź ją na drugim składniku (tu: piasek i żwir). To szybko wychwytuje pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że masy składników są w stałej relacji: na 2 "części" cementu przypada 3 "części" piasku i 5 "części" żwiru. "Część" to ta sama jednostka masy dla wszystkich składników, więc najpierw wyznacza się masę jednej części, a potem przelicza pozostałe.
Dzielisz znaną masę składnika przez liczbę części przypisaną temu składnikowi. Np. jeśli piasek to 3 części i masz 450 kg piasku, to 1 część = 450/3 = 150 kg. Potem tę samą "część" stosujesz do pozostałych składników.
Piasek stanowi 3 części, więc 450 kg / 3 = 150 kg na jedną część. Żwir stanowi 5 części, więc 750 kg / 5 = 150 kg, co potwierdza spójność danych. Cement to 2 części, zatem 2 × 150 kg = 300 kg.
Policz masę jednej części niezależnie z piasku i z żwiru. Jeśli wyniki są równe, dane są zgodne z proporcjami. Gdyby 450/3 i 750/5 dały różne wartości, to znaczy, że w danych jest błąd albo inna kolejność składników.
Tak, dlatego warto czytać treść uważnie i szukać doprecyzowania. Jeśli kolejność nie jest jawnie podana, zwyczajowo w zadaniach szkolnych przyjmuje się cement:piasek:żwir, ale najlepszą praktyką jest sprawdzenie spójności na dwóch znanych składnikach, jak w tym przykładzie.
Najczęściej: mylenie liczby części dla piasku i żwiru, dzielenie przez sumę części (2+3+5) bez potrzeby, nieuwzględnienie mnożenia przez liczbę części cementu oraz brak kontroli spójności (nieporównanie wyniku "na jedną część" z dwóch danych).
Tak. Wystarczy wyznaczyć masę jednej części z piasku (450/3) i policzyć cement (2 części). Drugi składnik (żwir) jest wtedy kontrolą poprawności rachunku. Na egzaminie taka kontrola pomaga uniknąć punktowych strat przez drobny błąd.
Ustal "skalę" recepty: policz masę jednej części z tego składnika, którego ilość znasz (np. piasek lub żwir). Następnie pomnóż tę masę przez liczbę części pozostałych składników. Dzięki temu szybko dopasujesz ilości cementu i kruszyw do aktualnych warunków.
Dzielenie przez sumę części stosuje się, gdy znasz łączną masę całej mieszanki i chcesz podzielić ją na udziały. W tym zadaniu nie masz masy całkowitej, tylko masy dwóch składników, więc najprościej jest wyznaczyć masę jednej części z piasku lub żwiru.
Ćwicz krótkie schematy: (1) rozpoznaj, które dane odpowiadają którym "częściom", (2) policz masę jednej części, (3) przemnóż przez liczbę części szukanego składnika, (4) wykonaj kontrolę na drugim składniku. Warto też trenować rachunki w kg i w tonach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stosunek wagowy 2:3:5 oznacza, że piasek to 3 części, a żwir 5 części.Skoro 450 kg piasku = 3 części, to 1 część = 150 kg. Sprawdzenie: 750 kg żwiru / 5 = 150 kg (zgodnie).

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Stosunek (matematyka)" – definicja stosunku i interpretacja zapisu a:b, https://pl.wikipedia.org/wiki/Stosunek_(matematyka) - dostęp 2026-03-04
  • Wikipedia (pl): "Proporcja" – własności proporcji i przeliczanie wielkości w stałym stosunku, https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja - dostęp 2026-03-04
  • Khan Academy (pl): "Stosunki i proporcje" – materiał dydaktyczny o rozwiązywaniu zadań ze stosunków, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-ratios-proportions - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Ćwiczenia z proporcji i przeliczeń w zadaniach technicznych (matematyka praktyczna)
  • Podstawy technologii betonu: składniki mieszanki i rola cementu
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla robót betoniarskich i zbrojarskich (dział: receptury i obliczenia materiałowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego