KWALIFIKACJA GIW11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 26.
Jaką ilość miału o wartości opałowej 16 GJ/Mg należy zakupić, aby uzyskać taką samą wartość energetyczną paliwa jak ze spalenia 5 Mg miału o wartości opałowej 26 GJ/Mg?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość energetyczna paliwa to iloczyn masy i wartości opałowej: E = m·Q. Z 5 Mg paliwa o Q = 26 GJ/Mg otrzymujemy E = 5·26 = 130 GJ. Aby uzyskać 130 GJ z paliwa o Q = 16 GJ/Mg, potrzebna masa wynosi m = 130/16 = 8,125 Mg. Dlatego poprawna jest odpowiedź 8,125 Mg.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość opałowa (Q) podana w jednostce GJ/Mg informuje, ile energii (w gigadżulach) można uzyskać ze spalenia 1 Mg danego paliwa. Jeżeli spalamy większą masę paliwa, całkowita energia rośnie proporcjonalnie do masy. Stosujemy więc zależność:

E = m · Q, gdzie:
• E – energia uzyskana ze spalenia paliwa [GJ]
• m – masa paliwa [Mg]
• Q – wartość opałowa paliwa [GJ/Mg]

Krok 1: energia z 5 Mg paliwa o Q = 26 GJ/Mg
E = 5 Mg · 26 GJ/Mg = 130 GJ

Krok 2: masa paliwa o Q = 16 GJ/Mg dająca tę samą energię
Skoro E ma być takie samo (130 GJ), to:
m = E / Q = 130 GJ / (16 GJ/Mg) = 8,125 Mg

Wniosek: aby uzyskać taką samą wartość energetyczną jak z 5 Mg paliwa o wyższej wartości opałowej, trzeba kupić więcej paliwa o niższej wartości opałowej, czyli 8,125 Mg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 4,200 Mg – zbyt mała masa: 4,2·16 = 67,2 GJ, czyli znacznie mniej niż 130 GJ.
  • 3,200 Mg – również zbyt mała masa: 3,2·16 = 51,2 GJ. Ten wynik bywa skutkiem pominięcia mnożenia przez 5 lub błędnej proporcji.
  • 1,625 Mg – skrajnie zaniżona masa: 1,625·16 = 26 GJ. Taki wybór może wynikać z mylenia danych i potraktowania 26 jako energii całkowitej zamiast wartości opałowej.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze licz energię całkowitą z pierwszego paliwa (m·Q), a dopiero potem dziel przez wartość opałową drugiego paliwa. Kontrola sensu wyniku: jeśli Q spada z 26 do 16, wymagana masa musi wzrosnąć (8,125 > 5).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, że spalenie 1 Mg tego miału może dostarczyć około 26 GJ energii. W zadaniach egzaminacyjnych traktuje się to jako parametr do obliczeń bilansowych: energia całkowita = masa · wartość opałowa.
Użyj zależności E = m · Q, gdzie m to masa w Mg, a Q to wartość opałowa w GJ/Mg. Jednostki "Mg" skracają się w rachunku, a wynik otrzymujesz w GJ. To podstawowy bilans energetyczny.
Niższa wartość opałowa oznacza mniej energii z 1 Mg paliwa. Jeśli chcesz uzyskać tę samą energię całkowitą co wcześniej, musisz zwiększyć masę paliwa, aby "nadrobić" mniejszą energię jednostkową.
Najpierw policz energię z paliwa odniesienia: E = 5 · 26. Potem wyznacz masę drugiego paliwa: m = E / 16. Takie ustawienie minimalizuje ryzyko odwrócenia proporcji i błędów jednostek.
Nie, ponieważ w zadaniu wszystko jest spójne: masa w Mg, a wartość opałowa w GJ/Mg. Wystarczy wykonywać działania na tych jednostkach, a wynik wyjdzie w Mg bez dodatkowych przeliczeń.
Użyj kontroli sensu: skoro wartość opałowa spada z 26 do 16, to masa potrzebna do uzyskania tej samej energii musi być większa niż 5 Mg. Jeśli wyszło mniej, to prawie na pewno jest błąd proporcji.
Najczęstsze są: pominięcie masy (liczenie tylko 26/16), odwrócenie proporcji (16/26), błędne uznanie GJ/Mg za GJ oraz zaokrąglanie w trakcie rachunku. Pomaga zapis E = m·Q i praca krokami.
To porównanie ilości energii potrzebnej w procesie (np. suszenie, ogrzewanie) z energią możliwą do uzyskania z określonej ilości paliwa. Ułatwia planowanie dostaw, magazynowania i kosztów przy różnych parametrach jakości paliwa.
Gdy dobiera się paliwo do urządzeń pomocniczych (np. ogrzewanie, suszarnie, wytwornice ciepła) albo porównuje dostawy od różnych dostawców. Wtedy liczy się wymaganą masę paliwa z zależności E = m·Q.
Opanuj schemat: 1) policz energię z paliwa A (m·Q), 2) wyznacz masę paliwa B (E/Q), 3) zrób kontrolę sensu (niższe Q → większa masa). Ćwicz na kilku zestawach danych.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wartość energetyczna paliwa to iloczyn masy i wartości opałowej: E = m·Q.

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z podstaw energetyki i gospodarki paliwowej (wartość opałowa, ciepło spalania)
  • Zestawy zadań z proporcji i bilansów (energia–masa–parametr jakości)
  • Materiały dydaktyczne z technologii przeróbki kopalin omawiające zużycie energii i media energetyczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego