KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 26.
Jaką kategorię posiadają akta osobowe, zgodnie z rzeczowym wykazem akt?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol BE50 oznacza dokumentację niearchiwalną z okresem przechowywania 50 lat, po którym dokonuje się oceny i ewentualnego brakowania. W rzeczowych wykazach akt akta osobowe są często kwalifikowane jako BE, a nie jako proste B z samą liczbą. Dlatego wybór B50, B25 i B20 jest nieprawidłowy.

Pełne wyjaśnienie:

Kategoria archiwalna w rzeczowym wykazie akt (RWA/JRWA) informuje, jak długo dokumentację należy przechowywać oraz co dalej z nią zrobić. W praktyce spotyka się m.in. kategorie:

  • A – materiały archiwalne przechowywane wieczyście,
  • B – dokumentacja niearchiwalna przeznaczona do brakowania po upływie wskazanego okresu (np. B5, B10),
  • BE – dokumentacja niearchiwalna, która po upływie okresu przechowywania podlega ekspertyzie/ocenie (czyli nie jest automatycznie brakowana; decyzja zależy od oceny wartości i potrzeby dalszego przechowywania).

Odpowiedź BE50 oznacza więc, że akta należy przechowywać 50 lat, a następnie poddać je ocenie co do dalszego losu (np. brakowanie albo pozostawienie do dalszego przechowywania zgodnie z zasadami obowiązującymi w danej jednostce).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • B50 sugeruje prostą dokumentację niearchiwalną przeznaczoną do brakowania po 50 latach bez dodatkowej oceny. To inny reżim postępowania niż BE.
  • B25 i B20 to znacznie krótsze okresy przechowywania, typowe dla wielu innych klas akt, ale nie odpowiadają wskazanej kwalifikacji dla akt osobowych w tym ujęciu.

Wskazówka egzaminacyjna: w symbolach kwalifikacji archiwalnej zwracaj uwagę nie tylko na liczbę (okres), ale też na litery. Dodatkowa litera (np. "E" w BE) zmienia zasady postępowania po upływie czasu – i to właśnie ta różnica bywa testowana w pytaniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
BE50 oznacza dokumentację niearchiwalną z okresem przechowywania 50 lat, po którym nie brakowuje się jej automatycznie, tylko dokonuje się oceny (ekspertyzy) dalszej przydatności. Dopiero po tej ocenie zapada decyzja o brakowaniu albo dalszym przechowywaniu.
Rzeczowy wykaz akt (RWA/JRWA) łączy klasyfikację spraw z kwalifikacją archiwalną. Dla akt osobowych wskazuje, do jakiej klasy należą i jak długo mają być przechowywane. Jest to punkt odniesienia przy znakowaniu teczek, porządkowaniu i planowaniu brakowania.
Różnica dotyczy postępowania po upływie okresu przechowywania. W kategorii B dokumentację co do zasady brakowuje się po czasie. W kategorii BE po czasie najpierw wykonuje się ocenę (ekspertyzę), bo część dokumentacji może wymagać dłuższego przechowywania.
Nie. Liczba określa okres przechowywania, ale litery określają typ dokumentacji i tryb postępowania po upływie czasu. W testach często myli się B50 z BE50, bo różnią się tylko jedną literą, a mają inne konsekwencje organizacyjne.
To zależy od reguł przyjętych w danym wykazie akt i instrukcji archiwalnej (np. od zdarzenia kończącego sprawę albo od ustania zatrudnienia). Na egzaminie warto zapamiętać, że punkt startowy bywa określony w przepisach/wykazie i nie zawsze jest to data wytworzenia dokumentu.
Najczęstsze są: pomijanie liter i skupienie się tylko na liczbie, mylenie B z BE przez podobny zapis, oraz przenoszenie zasad z innego typu dokumentacji (np. finansowej) na pracowniczą. Pomaga powtarzanie skrótów i ich skutków praktycznych.
Nie zawsze. Kategoria może wynikać z wykazu akt właściwego dla typu jednostki i aktualnych regulacji. W praktyce jednostki korzystają z ustalonych wykazów, ale mogą występować różnice wynikające z obowiązujących przepisów branżowych oraz zmian w czasie.
Oznaczenie wynika z opisu teczki/sprawy zgodnie z JRWA/RWA: znak klasyfikacyjny, hasło i kategoria archiwalna (np. BE50). W archiwum zakładowym ważne jest, aby kategoria była widoczna na okładce teczki oraz w ewidencji, bo wpływa na terminy i tryb brakowania.
Zmieniają się przepisy dotyczące przechowywania dokumentacji (w tym pracowniczej) oraz aktualizuje się JRWA/RWA. To może powodować, że dawniej stosowane okresy lub symbole przestają być poprawne. Na egzaminie warto uczyć się na aktualnych materiałach i wykazach.
Skuteczne jest łączenie teorii z praktyką: przejrzenie przykładowego JRWA/RWA, ćwiczenie rozpoznawania symboli A/B/BE i ich skutków oraz rozwiązywanie testów. Dobrze działa też metoda fiszek: symbol po jednej stronie, znaczenie i konsekwencje po drugiej.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Symbol BE50 oznacza dokumentację niearchiwalną z okresem przechowywania 50 lat, po którym dokonuje się oceny i ewentualnego brakowania."

Materiały:

  • Aktualna instrukcja kancelaryjna i archiwalna obowiązująca w jednostce
  • JRWA/RWA właściwy dla typu jednostki organizacyjnej
  • Materiały szkoleniowe z archiwistyki zakładowej (kwalifikacja archiwalna, brakowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego