KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 7.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli określ, którą kategorię dokumentacji będzie miało hasło "Działalność socjalna – wycieczki, półkolonie i kolonie" po scaleniu klas w jednolitym rzeczowym wykazie akt.
Ilustracja przedstawia tabelę składającą się z trzech wierszy i czterech kolumn.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria dokumentacji po scaleniu klas wynika bezpośrednio z danych podanych w tabeli (JRWA) dla hasła "Działalność socjalna – wycieczki, półkolonie i kolonie". Zgodnie z odczytem z tej tabeli właściwą kategorią jest "B50". Pozostałe odpowiedzi nie odpowiadają wartości przypisanej temu hasłu w tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych o jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA) kluczowe jest rozróżnienie dwóch elementów:

  • klasyfikacji (czyli przypisania sprawy do właściwego hasła/klasy),
  • kwalifikacji archiwalnej (czyli ustalenia kategorii archiwalnej, np. "B" z liczbą lat przechowywania).

W tym pytaniu należy, na podstawie tabeli, ustalić kategorię dla hasła: "Działalność socjalna – wycieczki, półkolonie i kolonie" po wykonaniu operacji scalenia klas w wykazie. Oznacza to, że nie wybiera się kategorii "na pamięć", tylko odczytuje wynik z tabeli przewidzianej dla sytuacji, gdy kilka klas/pozycji zostało połączonych w jedną.

Odpowiedź "B50" jest poprawna, ponieważ jest to kategoria wskazana w tabeli jako wynikowa dla tego hasła po scaleniu (czyli dokumentację należy przechowywać przez 50 lat, a następnie może podlegać dalszym czynnościom zgodnym z procedurami archiwalnymi).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "B10" – reprezentuje krótszy okres przechowywania; wybór bywa skutkiem automatycznego kojarzenia dokumentacji socjalnej z typowymi, krótkimi retencjami, ale nie wynika z tabeli dla tego hasła po scaleniu.
  • "B2" – to bardzo krótki okres przechowywania, zwykle przypisywany dokumentacji o szybko tracącej znaczenie; dla wskazanego hasła tabela przewiduje inną retencję.
  • "B62" – mimo że formalnie wygląda jak poprawna kategoria "B z liczbą", nie jest zgodna z wartością określoną w tabeli dla tego hasła po scaleniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie odwołuje się do tabeli, zawsze wykonaj odczyt krok po kroku: znajdź hasło, sprawdź warunek (tu: scalenie klas), a dopiero potem przenieś wynik do odpowiedzi. Unikniesz wtedy typowych pomyłek wynikających z intuicji lub zbyt szybkiego wyboru "znanej" kategorii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria B50 oznacza, że dokumentację przechowuje się przez 50 lat, licząc zgodnie z zasadą przyjętą w danej instrukcji (najczęściej od końca roku, w którym sprawę zakończono). Po upływie tego czasu akta mogą podlegać procedurze brakowania lub innym czynnościom archiwalnym.
Najpierw odnajdź w tabeli dokładne hasło (lub jego klasę), potem sprawdź warunek z polecenia (np. "po scaleniu klas"), a na końcu odczytaj kategorię w odpowiedniej kolumnie. Nie wybieraj kategorii "z pamięci", bo zadanie zwykle testuje umiejętność pracy z tabelą.
Scalanie klas stosuje się, gdy kilka podobnych pozycji wykazu akt łączy się w jedną, aby uprościć klasyfikację i ujednolicić prowadzenie akt. Po scaleniu trzeba przypisać kategorię wynikową zgodnie z zasadą z tabeli, aby okres przechowywania był spójny dla całej połączonej dokumentacji.
Najczęstsze błędy to: wybór "najbardziej znanej" kategorii bez sprawdzenia tabeli, pomylenie wiersza/kolumny w tabeli oraz nieuwzględnienie warunku z polecenia (np. scalenia klas). Często też myli się długość retencji z podobieństwa tematu do innych haseł socjalnych.
Tak, ale nie w sensie intuicyjnym. W praktyce kategorię ustala się na podstawie przyjętego JRWA i tabel kwalifikacji, a nie tylko "na oko" po nazwie hasła. Dla podobnych tematów mogą występować różne retencje, dlatego zawsze trzeba oprzeć się na wykazie akt obowiązującym w jednostce.
Dokumentacja kategorii B może być brakowana dopiero po upływie określonego okresu przechowywania (np. 50 lat dla B50) i po przeprowadzeniu wymaganych czynności kancelaryjno-archiwalnych. Sam upływ czasu nie wystarcza—liczy się także poprawna ewidencja i procedura brakowania.
Wskazówką są sformułowania typu "na podstawie danych zamieszczonych w tabeli" lub "określ… po scaleniu klas". W takich zadaniach poprawnej odpowiedzi nie da się wyprowadzić z samego hasła—trzeba odczytać wartość z załączonej tabeli (często znajdującej się na ilustracji).
To nazwa hasła klasyfikacyjnego odnoszącego się do dokumentacji dotyczącej spraw socjalnych prowadzonych w jednostce (np. różne formy działalności i wydarzeń organizowanych dla pracowników lub uprawnionych). Dokładny zakres znaczeniowy zależy od opisu w JRWA, dlatego warto czytać hasła wraz z uwagami.
Ćwicz na przykładach: wyszukiwanie haseł, praca z tabelami kategorii i scenariusze typu "po scaleniu klas". Rób notatki z typowych pułapek (zły wiersz/kolumna, pominięty warunek w poleceniu). Najlepszy trening to rozwiązywanie arkuszy i praca z realnymi wykazami akt.
W typowym zapisie kategorii B liczba oznacza okres przechowywania w latach. Na egzaminie warto jednak upewnić się, że w materiale (tabela/wykaz) nie ma wyjątków lub dodatkowych oznaczeń. Jeśli zadanie podaje konkretne kategorie (B2, B10, B50), standardowo są to lata retencji.
info

Około 25% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kategoria dokumentacji po scaleniu klas wynika bezpośrednio z danych podanych w tabeli (JRWA) dla hasła "Działalność socjalna – wycieczki, półkolonie i kolonie"."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu metodyki kancelaryjnej i JRWA (podręczniki szkolne dla archiwistów)
  • Instrukcje kancelaryjne i przykładowe JRWA (ćwiczenia w odczycie tabel i kwalifikacji)
  • Zadania testowe z kwalifikacji EKA.2 dotyczące kategorii archiwalnych i okresów przechowywania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego