KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 9.
Jednolity rzeczowy wykaz akt nie zawiera
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednolity rzeczowy wykaz akt to narzędzie klasyfikacji i kwalifikacji dokumentacji: zawiera hasła (tematy) oraz przypisane im symbole i kategorie archiwalne. Nie jest natomiast instrukcją ochrony zasobu, więc nie obejmuje szczegółowych wytycznych dotyczących profilaktyki i konserwacji akt.

Pełne wyjaśnienie:

Jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA) służy przede wszystkim do porządkowania dokumentacji według spraw/tematów oraz do nadania jej kwalifikacji archiwalnej. W praktyce oznacza to, że przy każdej klasie w wykazie spotyka się elementy typowe dla narzędzia klasyfikacyjnego: hasło klasyfikacyjne (czyli nazwę/temat), symbol klasyfikacyjny (oznaczenie danej klasy) oraz kategorię archiwalną (informację o znaczeniu i czasie przechowywania).

Odpowiedź "wytycznych w sprawie profilaktyki i konserwacji akt." pasuje do zupełnie innego rodzaju dokumentów: instrukcji i zasad postępowania z dokumentacją (np. zabezpieczania, warunków przechowywania, działań zapobiegawczych). Takie wytyczne opisują jak chronić akta, a JRWA odpowiada na pytanie jak sklasyfikować i jak długo przechowywać określony rodzaj dokumentacji.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi składnikami wykazu: "symboli klasyfikacyjnych" to rdzeń systemu oznaczania klas, "oznaczenia kategorii archiwalnej" jest niezbędne do kwalifikacji i ustalenia dalszego postępowania, a "hasła klasyfikacyjnego" stanowi opis rzeczowy klasy. Jeśli student myli JRWA z instrukcją archiwalną, często wybiera wariant dotyczący konserwacji, bo kojarzy archiwum z ochroną dokumentów. Na egzaminie warto pamiętać: JRWA = temat + symbol + kategoria, a zasady ochrony i konserwacji są zwykle opisane w odrębnych instrukcjach/procedurach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
JRWA to uporządkowany spis klas dokumentacji (spraw/tematów) stosowany w kancelarii i archiwum zakładowym. Dla każdej klasy podaje zwykle nazwę (hasło), oznaczenie (symbol) oraz informację o kwalifikacji archiwalnej, co ułatwia rejestrację, porządkowanie i archiwizację akt.
Najczęściej spotkasz: hasło klasyfikacyjne (nazwa tematu), symbol klasyfikacyjny (oznaczenie klasy) oraz kategorię archiwalną (kwalifikacja i czas przechowywania). Te elementy służą do identyfikacji teczki i poprawnego prowadzenia akt w cyklu życia dokumentacji.
JRWA jest narzędziem klasyfikacji i kwalifikacji, czyli odpowiada na pytania: "do jakiej klasy należy dokument?" i "jaką ma kategorię archiwalną?". Wytyczne konserwatorskie opisują natomiast zasady ochrony i przechowywania (procedury), które zwykle są ujęte w odrębnych instrukcjach lub wewnętrznych regulacjach.
Symbol klasyfikacyjny to oznaczenie (np. cyfrowe) przypisane do klasy dokumentacji. Umożliwia jednoznaczne przyporządkowanie sprawy do właściwego obszaru rzeczowego oraz ułatwia znakowanie teczek i wyszukiwanie akt. Jest kluczowy w porządkowaniu dokumentacji i zachowaniu spójności w całej jednostce.
Kategoria archiwalna informuje o wartości archiwalnej dokumentacji i zasadach jej dalszego losu, w tym o okresie przechowywania lub kwalifikacji do wieczystego zachowania. Wpisanie kategorii w JRWA pozwala stosować jednolite reguły dla wszystkich teczek danego typu i ogranicza błędy w brakowaniu.
Hasło to nazwa/temat klasy (opis słowny, o czym są akta). Symbol to jej oznaczenie w systemie (skrót/ciąg cyfr). W praktyce na okładce teczki oba elementy współwystępują: hasło pomaga zrozumieć treść, a symbol zapewnia porządek i jednoznaczne przyporządkowanie w strukturze wykazu.
Zasadniczo JRWA nie służy do opisywania procedur przechowywania (np. warunków wilgotności, sposobów zabezpieczania). Jego rolą jest porządkowanie klas i przypisywanie kwalifikacji archiwalnej. Zasady ochrony dokumentacji częściej znajdują się w instrukcjach, procedurach i wytycznych organizacyjnych archiwum zakładowego.
Typowe błędy to: mylenie JRWA z instrukcją kancelaryjną lub archiwalną, wybieranie odpowiedzi "o konserwacji", bo kojarzy się z archiwum, oraz nieuwzględnianie, że wykaz musi zawierać elementy identyfikujące klasę (hasło, symbol, kategoria). Pomaga zapamiętanie triady: temat–symbol–kategoria.
Sprawdź, czy odpowiedź dotyczy klasyfikacji (temat/hasło, symbol) lub kwalifikacji (kategoria archiwalna). Jeśli propozycja brzmi jak procedura "jak dbać, jak konserwować, jak zabezpieczać", to zwykle odnosi się do instrukcji i wytycznych, a nie do samego wykazu akt.
Najczęściej podczas zakładania i opisywania teczek, rejestrowania spraw, porządkowania dokumentacji po zakończeniu roku/sprawy oraz przy przygotowaniu dokumentacji do archiwum zakładowego. JRWA pomaga zachować jednolity układ akt w całej jednostce i ułatwia późniejsze wyszukiwanie.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Jednolity rzeczowy wykaz akt to narzędzie klasyfikacji i kwalifikacji dokumentacji: zawiera hasła (tematy) oraz przypisane im symbole i kategorie archiwalne."

Źródła:

  • ISO 15489-1:2016, Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles (rozdziały dotyczące klasyfikacji i narzędzi zarządzania dokumentacją)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu zarządzania dokumentacją i archiwum zakładowego (temat: JRWA, klasyfikacja i kwalifikacja)
  • Przykładowy JRWA danej jednostki (do ćwiczeń: symbole, hasła, kategorie, układ klas)
  • Normy i opracowania z records management dotyczące systemów klasyfikacji dokumentacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego