Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 19.
Jaką kategorię, zgodnie z rzeczowym wykazem akt, posiadają akta osobowe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria BE50 dla akt osobowych oznacza dokumentację niearchiwalną kategorii B, która po 50 latach wymaga oceny archiwalnej przed ewentualnym zniszczeniem. To odróżnia ją od B50, gdzie po 50 latach przewiduje się brakowanie bez procedury oceny archiwalnej.

Pełne wyjaśnienie:

W JRWA akta osobowe mają przypisaną kategorię BE50. Skrót BE oznacza, że jest to dokumentacja kategorii B (niearchiwalna), ale po upływie wskazanego czasu musi zostać poddana ocenie archiwalnej – zanim zapadnie decyzja o zniszczeniu albo o uznaniu wybranych materiałów za archiwalne.

Liczba 50 wskazuje okres przechowywania (50 lat), który w praktyce liczy się od momentu zakończenia stosunku pracy. Dopiero po tym czasie można rozpocząć procedury związane z dalszym postępowaniem z dokumentacją.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "BE50":

  • łączy długi okres przechowywania z wymogiem oceny archiwalnej po jego upływie,
  • jest typowa dla dokumentacji osobowej, gdzie część akt może mieć trwałą wartość historyczną lub dowodową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "B25" i "BE25" wskazują krótszy okres przechowywania (25 lat), więc nie odpowiadają klasyfikacji akt osobowych w JRWA.
  • "B50" oznaczałoby zniszczenie po 50 latach bez oceny archiwalnej, a w aktach osobowych kluczowa jest możliwość wyodrębnienia dokumentacji wymagającej zachowania, dlatego stosuje się wariant z literą "E".

Na egzaminie warto zapamiętać, że litera E w kategorii archiwalnej sygnalizuje dodatkowy etap: ocenę archiwalną po upływie okresu przechowywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza kategoria archiwalna BE50 w aktach osobowych?
BE50 oznacza dokumentację kategorii B, która po 50 latach nie jest automatycznie niszczona, tylko wymaga oceny archiwalnej. Po ocenie część może zostać wybrakowana, a część (jeśli uznana za archiwalną) przekazana do archiwum państwowego.
Jaka jest różnica między BE50 a B50 w JRWA?
Różnica dotyczy procedury po upływie czasu przechowywania. BE50 wymaga oceny archiwalnej, czyli sprawdzenia wartości dokumentów przed zniszczeniem. B50 oznacza brakowanie po 50 latach bez etapu oceny archiwalnej.
Dlaczego akta osobowe mają kategorię BE50, a nie B50?
Akta osobowe mogą zawierać dokumenty o trwałej wartości dowodowej lub historycznej. Dlatego po 50 latach stosuje się mechanizm selekcji: najpierw ocena archiwalna, a dopiero potem decyzja o zniszczeniu lub zachowaniu wybranych materiałów.
Kiedy liczy się 50 lat przechowywania akt osobowych w praktyce?
W praktyce okres 50 lat wiąże się z momentem zakończenia stosunku pracy (np. rozwiązaniem umowy). Dopiero po upływie tego czasu można planować czynności związane z dalszym postępowaniem z aktami, w tym przygotowanie do oceny archiwalnej.
Co to jest JRWA i po co technik archiwista go stosuje?
JRWA to jednolity rzeczowy wykaz akt, czyli narzędzie porządkujące dokumentację według haseł i symboli klasyfikacyjnych. Technik archiwista używa JRWA, aby nadać sprawom właściwy symbol i kategorię archiwalną, co ułatwia przechowywanie, wyszukiwanie i brakowanie.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy kategoriach B50 i BE50?
Najczęstszy błąd to pomijanie litery "E" i traktowanie BE50 jak zwykłego B50. Drugi błąd to kierowanie się wyłącznie liczbą (np. "50") bez sprawdzenia, czy wymagana jest ocena archiwalna. Na egzaminie warto zawsze analizować cały symbol kategorii.
Czy kategoria BE oznacza, że dokumenty staną się kategorią A?
Nie. BE to nadal dokumentacja kategorii B, ale z obowiązkiem oceny po określonym czasie. Dopiero wynik oceny archiwalnej może spowodować, że wybrane jednostki zostaną zakwalifikowane do trwałego przechowywania (archiwalne), a pozostałe przeznaczone do zniszczenia.
Gdzie w przepisach jest mowa o JRWA i kategoriach archiwalnych?
Zasady dotyczące instrukcji kancelaryjnej i jednolitych rzeczowych wykazów akt określa rozporządzenie PRM z 18.01.2011 r. (Dz.U. 2011 nr 14 poz. 67). W praktyce korzysta się także z odpowiednich załączników, gdzie znajdują się hasła JRWA i przypisane kategorie.
Jak przygotować akta BE50 do oceny archiwalnej po latach?
W archiwum zakładowym należy zadbać o kompletność teczek, prawidłowe oznaczenia, uporządkowanie i spisy. Następnie, po upływie okresu przechowywania, przygotowuje się dokumentację do procedury oceny zgodnie z zasadami obowiązującymi w jednostce i wymaganiami archiwum państwowego.
Jak rozwiązać takie pytanie na egzaminie, jeśli nie pamiętam symbolu?
Skup się na znaczeniu liter: "E" sygnalizuje ocenę archiwalną, a sama litera "B" zwykle oznacza brakowanie po czasie. Akta osobowe są wrażliwą i długoprzechowywaną dokumentacją, więc typowo wymagają dodatkowej oceny – to podpowiada wybór kategorii BE zamiast B.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kategoria BE50 dla akt osobowych oznacza dokumentację niearchiwalną kategorii B, która po 50 latach wymaga oceny archiwalnej przed ewentualnym zniszczeniem."

Źródła:

  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych, Dz.U. 2011 nr 14 poz. 67
  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 18 stycznia 2011 r. (Dz.U. 2011 nr 14 poz. 67), załączniki dotyczące jednolitych rzeczowych wykazów akt (JRWA) – hasła obejmujące dokumentację osobową (symbol 120 wg kontekstu zadania)
  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 18 stycznia 2011 r. (Dz.U. 2011 nr 14 poz. 67) – postanowienia/definicje w zakresie kategorii archiwalnych oraz zasad postępowania z dokumentacją niearchiwalną (kategorie B/BE)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia PRM z 18.01.2011 r. (Dz.U. 2011 nr 14 poz. 67) wraz z załącznikami (JRWA)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji EKA.2 dotyczące klasyfikacji i kwalifikacji archiwalnej
  • Ćwiczenia praktyczne: przypisywanie kategorii archiwalnych do typowych haseł JRWA (w tym dokumentacji kadrowej)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego