KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 26.
Jaką masę węglanu sodu należy odważyć, aby przygotować 200 cm3 roztworu o stężeniu 8% (m/v)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 8% (m/v) oznacza 8 g substancji w 100 cm3 roztworu.
Dla 200 cm3 (czyli 2 × 100 cm3) masa musi być dwukrotnie większa: 8 g × 2 = 16 g. Pozostałe wyniki wynikają zwykle z pomylenia objętości odniesienia lub błędu w proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie 8% (m/v) "m/v" oznacza stężenie masowo-objętościowe: liczba gramów substancji rozpuszczonej przypada na 100 cm3 (100 mL) roztworu.

Zatem 8% (m/v) = 8 g w 100 cm3 roztworu. W zadaniu trzeba przygotować 200 cm3 roztworu, czyli dokładnie 2 razy więcej niż 100 cm3. Przy zachowaniu tego samego stężenia masa substancji także rośnie proporcjonalnie:

  • 100 cm3 → 8 g
  • 200 cm3 → 8 g × 2 = 16 g

Odpowiedź "16,0 g" jest więc poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "8,0 g" to masa właściwa dla 100 cm3, czyli pominięto fakt, że objętość roztworu jest dwukrotnie większa.
  • "9,6 g" może wynikać z nieprawidłowego przeliczenia procentów (np. błędnego założenia, że 8% to 0,08 w innej definicji niż m/v).
  • "1,6 g" jest o rząd wielkości zaniżone, co często wynika z omyłkowego przesunięcia przecinka.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw przetłumacz zapis stężenia na zdanie: "ile gramów w ilu cm3 roztworu?", a dopiero potem zastosuj proporcję do wymaganej objętości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie 8% (m/v) oznacza, że w 100 cm3 (100 mL) roztworu znajduje się 8 g substancji rozpuszczonej. To nie jest procent masowy całego roztworu, tylko relacja "gramy na 100 mL roztworu".
Najpierw użyj definicji: 8% (m/v) = 8 g/100 cm3. Następnie zauważ, że 200 cm3 to 2 × 100 cm3, więc masa też jest 2 razy większa: 8 g × 2 = 16 g.
W stężeniach procentowych (m/v) "procent" jest zdefiniowany jako ilość gramów substancji w 100 cm3 roztworu. Dlatego 100 cm3 jest objętością odniesienia, od której zaczyna się proporcję do dowolnej objętości.
Tak, w praktyce laboratoryjnej przy roztworach wodnych i standardowych obliczeniach przyjmuje się równość jednostek objętości: 1 cm3 = 1 mL. Dzięki temu 200 cm3 można traktować jako 200 mL.
Typowe błędy to: pominięcie, że odniesienie jest do 100 mL (wychodzi 8 g zamiast 16 g), mylenie (m/v) z procentem masowym, oraz przesunięcie przecinka w obliczeniach. Pomaga zapisanie proporcji przed liczeniem.
Nie. (m/v) oznacza gramy substancji na 100 mL roztworu, a (m/m) oznacza gramy substancji na 100 g roztworu. Dają inne wyniki, bo odnoszą się do innej wielkości (objętości vs masy).
W praktyce: odważ obliczoną masę węglanu sodu, przenieś ilościowo do zlewki, rozpuść w części wody destylowanej, a następnie przenieś do kolby miarowej 200 mL i dopełnij do kreski. Na końcu dokładnie wymieszaj.
Bo 8 g pasuje do definicji 8% (m/v), ale tylko dla 100 cm3 roztworu. W zadaniu objętość wynosi 200 cm3, czyli jest dwa razy większa, więc masa substancji też musi być dwa razy większa.
Wykonaj szybki test: jeśli objętość roztworu rośnie (np. z 100 do 200 mL), to przy stałym stężeniu masa substancji też musi wzrosnąć proporcjonalnie. Jeśli wynik jest mniejszy albo "dziwnie mały", to zwykle jest błąd w proporcji lub przecinku.
Ćwicz rozróżnianie zapisów (m/v), (m/m), g/L i mol/dm3. Zawsze zapisuj definicję w postaci ułamka (np. 8 g/100 mL) i rozwiązuj proporcją. Warto też trenować przeliczanie cm3, mL i dm3.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie 8% (m/v) oznacza 8 g substancji w 100 cm3 roztworu.Dla 200 cm3 (czyli 2 × 100 cm3) masa musi być dwukrotnie większa: 8 g × 2 = 16 g.

Materiały:

  • Podręczniki szkolne z chemii analitycznej (działy: stężenia roztworów i przygotowanie roztworów)
  • Instrukcje BHP i procedury pracowni dotyczące sporządzania roztworów i pracy z odczynnikami
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń stężeń (procentowe, molowe, masowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego