KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Jaką objętość gruntu, pomijając współczynnik spulchnienia, wbudowano w nasyp przedstawiony na rysunku, jeżeli pochylenie skarp wynosi 1 : 1,5?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który najprawdopodobniej odnosi się do budowy nasypu ziemnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wbudowanego gruntu wyznacza się z geometrii nasypu z rysunku: oblicza się pole przekroju poprzecznego (z uwzględnieniem skarp o pochyleniu 1:1,5), a następnie mnoży przez długość nasypu. Ponieważ pomijamy spulchnienie, wynik dotyczy kubatury w nasypie. Dla danych z zadania otrzymuje się 720 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu szukasz objętości gruntu wbudowanego w nasyp, przy założeniu, że nie stosujesz współczynnika spulchnienia. Oznacza to, że liczysz czystą kubaturę geometryczną nasypu wynikającą z jego kształtu na rysunku.

Standardowa metoda jest dwustopniowa:

  • Krok 1: pole przekroju poprzecznego — z rysunku odczytujesz szerokości i wysokości przekroju. Nachylenie skarp 1:1,5 interpretujesz jako zależność pion:poziom, czyli na każdą 1 jednostkę wysokości skarpa "wychodzi" 1,5 jednostki w poziomie. Dzięki temu możesz wyznaczyć brakujące wymiary i rozłożyć przekrój na proste figury (np. trapez albo prostokąt + dwa trójkąty).
  • Krok 2: objętość — gdy masz pole przekroju A, objętość V liczysz jak dla graniastosłupa: V = A · L, gdzie L to długość nasypu z rysunku.

Odpowiedź "720 m3" jest poprawna, gdy wszystkie wymiary z rysunku zostaną prawidłowo odczytane i przeliczone z uwzględnieniem skarp 1:1,5, a następnie pole przekroju zostanie pomnożone przez długość nasypu.

Pozostałe propozycje wyników są typowe dla konkretnych pomyłek:

  • "450 m3" zwykle pojawia się po błędnym przyjęciu pola przekroju (np. zbyt małe "wyjście" skarp w poziomie) albo po pominięciu części przekroju.
  • "360 m3" często oznacza policzenie tylko części bryły (np. połowy przekroju) lub użycie niewłaściwej długości.
  • "1080 m3" bywa skutkiem podwójnego doliczenia skarp albo błędnej interpretacji proporcji 1:1,5 (np. odwrócenia stosunku).

Na egzaminie kontroluj wynik: oszacuj "na oko" rząd wielkości (pole przekroju razy długość). Jeśli wynik jest podejrzanie mały/duży, wróć do interpretacji nachylenia skarp i jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 1:1,5 oznacza proporcję pion:poziom. Na 1 m wysokości skarpa ma 1,5 m "wyjścia" w poziomie. Dzięki temu z wysokości nasypu możesz wyznaczyć poszerzenie u podstawy i poprawnie policzyć pole przekroju.
Oznacza to, że liczysz kubaturę geometryczną nasypu (objętość wbudowaną), bez przeliczania na objętość gruntu w stanie luźnym po urabianiu. Nie zwiększasz ani nie zmniejszasz wyniku żadnym współczynnikiem materiałowym.
Najczęściej jest to trapez (gdy jest korona i dwie skarpy) albo układ: prostokąt + dwa trójkąty. Wybór zależy od tego, jakie wymiary są podane na rysunku i jak najłatwiej z nich wyznaczyć pole przekroju.
Gdy przekrój jest stały, traktujesz nasyp jak graniastosłup: V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego, a L to długość nasypu. Kluczowe jest poprawne wyznaczenie A z uwzględnieniem skarp.
Bo wiele osób odruchowo odwraca stosunek (poziom:pion zamiast pion:poziom) albo traktuje 1:1,5 jak procent. Najbezpieczniej jest zapisać zależność wprost: poziom = 1,5 · wysokość i dopiero potem podstawiać liczby.
Zrób szybkie oszacowanie: przybliż pole przekroju (np. średnia szerokość razy wysokość) i pomnóż przez długość. Jeśli dokładny wynik różni się kilkukrotnie, najczęściej problemem są jednostki, błędne "wyjście" skarp lub pominięcie części przekroju.
Stosuje się go m.in. przy planowaniu transportu i czasu pracy sprzętu, w rozliczeniach robót (ilość wbudowanego materiału), w kontroli postępu robót ziemnych oraz przy porównaniu ilości urobku z wykopu z ilością wbudowaną w nasyp.
Najczęściej: pominięcie jednej skarpy, złe odczytanie wymiarów (np. mylenie szerokości korony z szerokością u podstawy), błędny rozkład na figury oraz brak kontroli jednostek. Pomaga narysowanie pomocniczych trójkątów skarp.
Tylko gdy przekrój jest stały na całej długości. Jeśli przekrój się zmienia (np. klin, przejścia), trzeba stosować metody uśredniania przekrojów lub liczyć osobno odcinki o różnych wymiarach.
Ćwicz odczyt rysunków i szybkie rozbijanie przekroju na proste figury. Naucz się zamieniać nachylenie skarp na zależności geometryczne i rób kontrolę rzędu wielkości. Pomaga też przerobienie kilku zadań z różnymi nachyleniami (1:1, 1:1,5, 1:2).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Objętość wbudowanego gruntu wyznacza się z geometrii nasypu z rysunku: oblicza się pole przekroju poprzecznego (z uwzględnieniem skarp o pochyleniu 1:1,5), a następnie mnoży przez długość nasypu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót ziemnych (obmiar, nasypy, wykopy)
  • Materiały dydaktyczne z geometrii praktycznej: pola figur i objętości graniastosłupów
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń kubatury wykopów i nasypów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego