KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 35.
Jaką objętość gruntu (w m3) należy odspoić z wykopu w celu wykonania 200 m rowu przydrożnego o przekroju przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny rowu przydrożnego, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu liczy się jako iloczyn pola przekroju poprzecznego (odczytanego i obliczonego z rysunku w m2) oraz długości rowu (200 m). Dla wyniku 400 m3 pole przekroju musi wynosić 2 m2. Pozostałe wartości odpowiadają innym polom przekroju (np. 1 m2 lub 0,5 m2), więc nie pasują do rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych ilość gruntu do odspojenia (kubaturę wykopu) wyznacza się najczęściej metodą przekrojów: V = A · L, gdzie:

  • V – objętość wykopu w m3,
  • A – pole przekroju poprzecznego wykopu/rowu w m2 (wynikające z geometrii z rysunku),
  • L – długość odcinka w m.

W tym zadaniu długość rowu wynosi 200 m. Z rysunku należy odczytać wymiary przekroju i policzyć jego pole (często jest to figura złożona, np. prostokąt plus dwa trójkąty skarp, albo trapez). Po uzyskaniu pola A mnoży się je przez 200 m, co daje objętość w m3.

Odpowiedź "400 m3" jest spójna z zależnością V = A · L: oznacza to, że pole przekroju z rysunku wynosi A = 400/200 = 2 m2. Taki wynik jest typowy dla przekrojów rowów przydrożnych o umiarkowanych wymiarach.

Pozostałe propozycje są błędne, bo implikują inne pola przekroju niż to wynikające z rysunku:

  • "200 m3" oznaczałoby A = 1 m2 – to typowy błąd polegający na zaniżeniu pola (np. pominięciu skarp lub części przekroju).
  • "100 m3" oznaczałoby A = 0,5 m2 – często wynika z błędnego zastosowania wzoru na trapez/trójkąt (np. niepoprawne dzielenie przez 2 lub zły odczyt wymiaru).
  • "700 m3" oznaczałoby A = 3,5 m2 – to sugeruje zawyżenie przekroju (np. przyjęcie zbyt dużej głębokości/szerokości albo pomylenie jednostek/skali).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki na każdym etapie: wymiary w m, pole w m2, objętość w m3. Po obliczeniu V warto wykonać szybki "test sensowności" dzieląc V przez L, aby sprawdzić, czy uzyskane pole przekroju jest realistyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się wzór V = A · L, gdzie A to pole przekroju w m2 (wyliczone z rysunku), a L to długość w m. Najpierw liczysz pole figury złożonej (np. trapez/prostokąt + trójkąty), a potem mnożysz przez długość odcinka.
"Odspoić" oznacza oddzielić grunt od podłoża w stanie rodzimym, czyli wykonać urabianie/wykop. W obmiarze zwykle liczy się kubaturę wykopu w m3, wynikającą z geometrii rowu i jego długości, niezależnie od późniejszego transportu.
Bo rów o stałym przekroju jest geometrycznie zbliżony do graniastosłupa: przekrój poprzeczny się powtarza wzdłuż długości. Jeśli przekrój się nie zmienia, objętość jest równa pole przekroju (m2) × długość (m).
Typowe pomyłki to: złe jednostki (m2 vs m3), pominięcie części przekroju (np. skarp), błędny wzór na trapez/trójkąt, odczyt wymiarów z niewłaściwej skali oraz wybór "ładnej liczby" bez sprawdzenia, jakie pole przekroju z niej wynika.
Zrób szybki test: policz A = V / L. Otrzymasz pole przekroju w m2. Jeśli wychodzi np. 0,1 m2 albo 10 m2 dla małego rowu przydrożnego, to zwykle sygnał błędu w odczycie wymiarów, skali lub we wzorach na pola figur.
Najczęściej dzieli się przekrój na proste figury: prostokąt (dno × głębokość) oraz dwa trójkąty skarp. Alternatywnie można policzyć całość jako trapez, jeśli znasz szerokość górą, szerokość dna i głębokość.
Gdy przekrój rowu ma dwie równoległe krawędzie (np. szerokość dna i szerokość u góry) oraz znaną wysokość (głębokość). Wtedy pole trapezu bywa najszybsze. Metoda "na figury" jest wygodna, gdy rysunek ma kilka załamań i łatwo wydzielić części.
W typowych zadaniach obmiarowych przyjmuje się długość odcinka robót (zwykle po osi/trasie rowu), a przekrój jest poprzeczny. Jeśli w treści nie podano inaczej, zakłada się standardowe rozumienie długości odcinka rowu, a nie obwodu skarp.
Końcowym wynikiem powinna być objętość w m3. Jeśli liczysz pole w m2 i mnożysz przez długość w m, to automatycznie otrzymujesz m3. Gdy wynik zostaje w m2, oznacza to, że pominąłeś mnożenie przez długość.
Ćwicz schemat: 1) odczytaj wymiary z rysunku, 2) oblicz pole przekroju w m2, 3) pomnóż przez długość w m, 4) sprawdź wynik przez dzielenie V/L. Rozwiązuj zadania z różnymi przekrojami (trapez, skarpy, figury złożone).
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość wykopu liczy się jako iloczyn pola przekroju poprzecznego (odczytanego i obliczonego z rysunku w m2) oraz długości rowu (200 m)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) "Graniastosłup — objętość (V = Pp · H)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia (PL) "Pole trapezu", https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez#Pole_trapezu (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia (PL) "Pole trójkąta", https://pl.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%B3jk%C4%85t#Pole_tr%C3%B3jk%C4%85ta (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Zadania z obmiaru robót ziemnych (pole przekroju × długość)
  • Powtórka z geometrii pól figur (prostokąt, trójkąt, trapez, figury złożone)
  • Ćwiczenia z czytania rysunku technicznego i skali

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego