KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Jaką powierzchnię na mapie ewidencyjnej w skali 1:5000 zajmuje działka o powierzchni 0,2500 ha w terenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:5000 oznacza, że pola na mapie są mniejsze 5000² razy.
0,2500 ha = 2500 m².
W tej skali 1 cm na mapie odpowiada 50 m w terenie, więc 1 cm² odpowiada (50 m)² = 2500 m². Zatem działka zajmuje 1 cm² na mapie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć, jaką powierzchnię na mapie (w cm²) zajmie działka o znanej powierzchni w terenie, przy skali 1:5000.

Krok 1: przelicz powierzchnię działki na m²
1 ha = 10 000 m², więc:
0,2500 ha = 0,25 × 10 000 m² = 2500 m².

Krok 2: zrozum zależność skali dla długości i pól
Skala 1:5000 oznacza, że długości na mapie są 5000 razy mniejsze niż w terenie. Dla pola sytuacja jest inna: pole zmniejsza się z kwadratem skali, czyli (5000)².

Krok 3: wygodna metoda przez przeliczenie 1 cm na mapie
1 cm na mapie odpowiada 5000 cm w terenie, czyli 50 m. Zatem:
1 cm² na mapie odpowiada (50 m)² = 2500 m² w terenie.

Wniosek
Skoro działka ma 2500 m², a 1 cm² na mapie odpowiada dokładnie 2500 m² w terenie, to działka zajmie 1 cm² na mapie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 5 cm² – oznaczałoby 5 × 2500 m² = 12 500 m² (czyli 1,25 ha), a to nie zgadza się z danymi.
  • 10 cm² – odpowiadałoby 25 000 m² (2,5 ha), czyli dziesięć razy większej działce.
  • 50 cm² – odpowiadałoby 125 000 m² (12,5 ha), co jest znacznie większą powierzchnią.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy przeliczanie dotyczy długości (n) czy pola (n²). To najczęstsze źródło pomyłek w zadaniach o skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal, ile w terenie odpowiada 1 cm² na mapie. W skali 1:5000 1 cm = 50 m, więc 1 cm² = 2500 m². Następnie podziel pole działki w m² przez 2500, aby dostać wynik w cm².
Pole powierzchni zależy od dwóch wymiarów (długości i szerokości). Jeśli każda długość zmniejsza się n razy, to pole zmniejsza się n × n = n² razy. To dlatego pola w skali przelicza się przez kwadrat mianownika skali.
Skala 1:5000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 5000 jednostkom w terenie. Np. 1 cm na mapie to 5000 cm w terenie, czyli 50 m. Ułatwia to ocenę rozmiarów obiektów na mapie ewidencyjnej.
Wykorzystaj zależność 1 ha = 10 000 m². Mnożysz: 0,2500 × 10 000 = 2500 m². Ten krok jest kluczowy, bo później łączysz wynik z przeliczeniem skali na pole powierzchni.
Teoretycznie tak, ale łatwo o błąd jednostek. Najbezpieczniej jest przejść na , bo skala 1:5000 wygodnie daje przeliczenie 1 cm² ↔ 2500 m². Wtedy porównujesz wielkości w spójnych jednostkach.
Najczęściej myli się przeliczenie dla długości z przeliczeniem dla pola (stosuje się n zamiast n²), gubi się jednostki (ha, m², cm²) albo błędnie zamienia cm na m. Pomaga zapis: 1 cm = 50 m, potem podniesienie do kwadratu.
Zrób szybki test: jeśli działka ma 2500 m², to jest kwadrat ok. 50 m × 50 m. W skali 1:5000 byłby to 1 cm × 1 cm, czyli 1 cm². Takie porównanie "na oko" pozwala wyłapać wyniki typu 50 cm² jako zbyt duże.
Przydaje się m.in. przy ocenie czytelności opracowania, doborze skali mapy do wielkości obiektów, wstępnych analizach kartometrycznych oraz kontroli, czy elementy ewidencyjne nie będą zbyt małe do jednoznacznej interpretacji.
Najpierw policz długość: 1 cm na mapie to 5000 cm w terenie = 50 m. Następnie przejdź na pole: 1 cm² odpowiada (50 m)² = 2500 m². To stała "przeliczeniowa" dla tej skali.
Tak. Takie wyniki często biorą się z błędnego założenia, że pole przelicza się liniowo (przez 5000), albo z pomyłki w jednostkach (np. złe przeliczenie ha na m²). Poprawna metoda zawsze uwzględnia kwadrat skali.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:5000 oznacza, że pola na mapie są mniejsze 5000² razy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Hektar" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektar (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kartografii: skala mapy i przeliczenia pól
  • Zadania rachunkowe z geodezji/kartografii dotyczące skali i pól powierzchni
  • Tablice przeliczeń jednostek (ha–m²–cm²) i ćwiczenia z kontrolą wymiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego