KWALIFIKACJA BUD19 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Jaką powierzchnię na mapie w skali 1:2 000 powinna mieć działka w kształcie prostokąta o bokach długości 35 m i 26 m w terenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pole działki w terenie: 35 m × 26 m = 910 m2. Skala 1:2000 jest liniowa, więc pole na mapie jest 4 000 000 razy mniejsze: 910/4 000 000 = 0,0002275 m2. Po przeliczeniu na cm2 (×10 000) otrzymujemy 2,275 cm2, czyli ≈ 2,28 cm2.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw obliczamy rzeczywiste pole działki w terenie. Działka jest prostokątem o bokach 35 m i 26 m, więc:

35 × 26 = 910 m2.

Następnie przechodzimy do skali mapy. Skala 1:2000 oznacza, że każdy wymiar liniowy na mapie jest 2000 razy mniejszy niż w terenie (np. 1 cm na mapie odpowiada 20 m w terenie). Kluczowe jest to, że pole powierzchni nie skaluje się "razy 2000", tylko razy 20002, bo pole zależy od dwóch wymiarów.

Dlatego współczynnik zmniejszenia pola wynosi:

20002 = 4 000 000.

Zatem pole na mapie w m2 to:

910 / 4 000 000 = 0,0002275 m2.

Ponieważ odpowiedzi podane są w cm2, wykonujemy konwersję jednostek: 1 m2 = 10 000 cm2. Mnożymy więc:

0,0002275 × 10 000 = 2,275 cm2.

Po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku otrzymujemy 2,28 cm2, co zgadza się z odpowiedzią "2,28 cm2".

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "1,82 cm2" może wynikać z błędnego zaokrąglenia lub pomyłki rachunkowej w którymś kroku.
  • "3,64 cm2" często pojawia się, gdy ktoś niepoprawnie liczy proporcję albo myli przeliczenie jednostek (np. częściowo przelicza, a częściowo nie).
  • "4,55 cm2" bywa skutkiem błędu koncepcyjnego: potraktowania skali powierzchni jak liniowej (zastosowania niewłaściwego współczynnika) lub podwojenia wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się skala mapy i pytanie o powierzchnię, zawsze sprawdź, czy używasz kwadratu skali. To najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pole prostokąta liczysz jako iloczyn długości boków: a × b. Dla działki 35 m i 26 m będzie to 35 × 26 = 910 m2. Najpierw zawsze policz pole w terenie, dopiero potem stosuj skalę mapy.
Skala 1:2000 dotyczy długości, a pole zależy od dwóch wymiarów (długości i szerokości). Gdy każdy wymiar zmniejsza się 2000 razy, to pole zmniejsza się 2000 × 2000 = 20002 razy. To najważniejsza zasada w takich zadaniach.
Skala 1:2000 znaczy, że 1 jednostka na mapie odpowiada 2000 takich samych jednostek w terenie. W centymetrach: 1 cm na mapie = 2000 cm w terenie = 20 m. Dzięki temu możesz przeliczać wymiary obiektów między mapą a rzeczywistością.
Użyj faktu, że 1 m = 100 cm, więc 1 m2 = 100 × 100 = 10 000 cm2. Jeśli masz wynik w m2, to aby dostać cm2, mnożysz przez 10 000. To częsty krok na końcu zadania.
Najczęściej myli się skalę liniową ze skalą pola (zapomina się o kwadracie skali). Drugi błąd to jednostki: zostawienie wyniku w m2 zamiast cm2 lub użycie złego przelicznika. Trzeci błąd to zbyt wczesne zaokrąglanie.
Oceń rząd wielkości: skala 1:2000 bardzo mocno zmniejsza pole (miliony razy). Działka 910 m2 powinna dać na mapie kilka cm2, nie np. setki cm2. Taka kontrola "zdroworozsądkowa" pomaga wyłapać błędy w skali lub jednostkach.
Tak, to równoważne podejście. Przeliczasz każdy bok: 35 m i 26 m dzielisz przez 2000 (po sprowadzeniu do tych samych jednostek), dostajesz długości na mapie, a potem liczysz pole prostokąta w cm i cm2. Ważne, by konsekwentnie pilnować jednostek.
Skale rzędu 1:2000 spotyka się w opracowaniach sytuacyjno-wysokościowych i mapach o dużej szczegółowości, gdy trzeba czytelnie pokazać granice działek, zabudowę i uzbrojenie terenu. W zadaniach egzaminacyjnych taka skala uczy poprawnego przeliczania wymiarów i pól.
Najbezpieczniej jest nie zaokrąglać w trakcie, tylko dopiero na końcu. Jeśli odpowiedzi są podane do dwóch miejsc po przecinku, wynik końcowy również zaokrąglij do dwóch miejsc. Przy wartościach typu 2,275 cm2 otrzymasz 2,28 cm2.
Nie, to wynik czysto matematyczny wynikający z geometrii i definicji skali mapy. Przepisy mogą regulować np. sposób prowadzenia dokumentacji, ale samo przeliczenie powierzchni w skali opiera się na stałych zależnościach: pole terenu oraz kwadrat skali i poprawna konwersja jednostek.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pole działki w terenie: 35 m × 26 m = 910 m2."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" – opis skali liniowej i interpretacja skali, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Pole powierzchni" – zależność pola od wymiarów i podstawowe wzory, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Metr kwadratowy" – przeliczenia m^2 na jednostki pochodne (w tym cm^2), https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_kwadratowy (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podstawy kartografii i skali mapy (materiały szkolne dla technika geodety)
  • Zbiory zadań z geodezji/kartografii: obliczenia w skali, pola i jednostki
  • Notatki z przeliczeń jednostek powierzchni (m^2, dm^2, cm^2) oraz zasad skali

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego