Konserwator oleju w transformatorze olejowym pełni przede wszystkim funkcję zbiornika wyrównawczego. Olej w transformatorze zmienia swoją objętość wraz z temperaturą: podczas nagrzewania zwiększa objętość, a podczas chłodzenia – zmniejsza. Gdyby transformator nie miał przestrzeni kompensacyjnej, w kadzi powstawałyby niekorzystne wahania ciśnienia (nadciśnienie lub podciśnienie), co sprzyjałoby nieszczelnościom i zasysaniu powietrza.
Dlatego konserwator umożliwia wyrównanie ciśnienia między kadzią oleju i atmosferą oraz przejęcie nadmiaru oleju przy wzroście temperatury. W praktyce konserwator stanowi element układu tzw. "oddychania" transformatora: powietrze dostaje się do przestrzeni gazowej, a jego ilość zmienia się wraz z poziomem oleju. Ponieważ wilgoć jest szczególnie niekorzystna dla własności izolacyjnych, w wielu rozwiązaniach stosuje się także osuszanie powietrza (np. poprzez osuszacz), co ogranicza zawilgocenie oleju.
- Dlaczego poprawna jest odpowiedź o osuszaniu i wyrównaniu ciśnienia? Opisuje dwie kluczowe funkcje eksploatacyjne związane z pracą konserwatora: kompensację zmian objętości oraz ograniczanie dopływu wilgoci (w ramach układu oddechowego).
- Dlaczego błędna jest odpowiedź o zapobieganiu wydzielaniu się gazów? Wydzielanie gazów z oleju wiąże się m.in. z przegrzaniami i zjawiskami wewnętrznymi w transformatorze; samo istnienie konserwatora nie "blokuje" gazowania oleju. Do wykrywania gazów służą inne rozwiązania ochronne i diagnostyczne.
- Dlaczego błędna jest odpowiedź o filtracji cząstek stałych? Filtracja oleju to czynność serwisowa wykonywana urządzeniami filtracyjnymi; konserwator nie pełni roli filtra mechanicznego.
- Dlaczego błędna jest odpowiedź o odprowadzaniu ciepła? Odprowadzanie ciepła realizują elementy układu chłodzenia (np. radiatory/chłodnice). Konserwator nie jest zasadniczym wymiennikiem ciepła.
Na egzaminie warto kojarzyć konserwator z hasłami: kompensacja objętości, wyrównanie ciśnienia, układ oddechowy oraz ochrona oleju przed wilgocią.
