Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 19.
Urządzenie elektryczne, którego schemat uzwojeń zamieszczono na rysunku, umożliwia
Ilustracja przedstawia schemat uzwojeń urządzenia elektrycznego, które jest używane do pomiaru dużych prądów za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat uzwojeń odpowiada przekładnikowi prądowemu: prąd pierwotny (duży) jest "przeliczany" na mniejszy, proporcjonalny prąd wtórny, który może mierzyć amperomierz o małym zakresie.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą regulacji (typowej dla autotransformatora/regulatora) albo pomiaru napięcia (przekładnik napięciowy), a nie prądu.

Pełne wyjaśnienie:

Urządzenie o schemacie uzwojeń typowym dla przekładnika prądowego służy do pomiaru dużych prądów bez konieczności bezpośredniego włączania amperomierza w obwód o dużym obciążeniu. W praktyce przez uzwojenie pierwotne (często o małej liczbie zwojów, czasem nawet jako pojedynczy przewód) płynie duży prąd instalacji, a w uzwojeniu wtórnym indukuje się prąd mniejszy, proporcjonalny do pierwotnego. Dzięki temu można użyć amperomierza o małym zakresie i standardowej aparatury pomiarowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "płynną regulację napięcia przemiennego" – to kojarzy się z autotransformatorem lub regulatorem napięcia. Przekładnik prądowy nie jest przeznaczony do regulacji napięcia, tylko do skalowania prądu w torze pomiarowym.
  • "pomiar dużych napięć za pomocą woltomierzy o małym zakresie" – ten opis dotyczy przekładnika napięciowego, który obniża napięcie do wartości bezpiecznej dla woltomierza. Przekładnik prądowy realizuje analogiczną ideę, ale dla prądu, nie dla napięcia.
  • "płynną regulację prądu stałego" – klasyczne urządzenia transformatorowe działają dla prądu przemiennego (zjawisko indukcji elektromagnetycznej wymaga zmiennego strumienia). Regulacja prądu stałego wymaga innych rozwiązań (np. układów energoelektronicznych), więc taka funkcja nie wynika z typowego schematu uzwojeń.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się miernik "o małym zakresie" i jednocześnie mowa o "dużych prądach" lub "dużych napięciach", zwykle chodzi o odpowiedni przekładnik pomiarowy (prądowy albo napięciowy). Rozróżnienie zależy od tego, czy skalowana jest wielkość prądu czy napięcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przekładnik prądowy i do czego służy?
Przekładnik prądowy to transformator pomiarowy, który zamienia duży prąd w obwodzie pierwotnym na mniejszy, proporcjonalny prąd w uzwojeniu wtórnym. Dzięki temu można mierzyć prądy o dużych wartościach standardową aparaturą, np. amperomierzem o małym zakresie, bez przeciążania miernika.
Jak działa pomiar dużych prądów amperomierzem o małym zakresie?
Duży prąd płynie przez uzwojenie pierwotne przekładnika, a w uzwojeniu wtórnym powstaje mniejszy prąd zależny od przekładni. Amperomierz włącza się w obwód wtórny, więc "widzi" tylko prąd przeskalowany. Wynik pomiaru przelicza się przez przekładnię przekładnika.
Dlaczego przekładnik prądowy nie służy do regulacji napięcia przemiennego?
Przekładnik prądowy jest projektowany jako element toru pomiarowego, a nie regulator. Ma zapewnić proporcję prądów i bezpieczne warunki dla mierników. Płynna regulacja napięcia AC to zwykle zadanie autotransformatora z odczepami lub regulatora/układu energoelektronicznego, a nie przekładnika pomiarowego.
Jaka jest różnica między przekładnikiem prądowym a napięciowym?
Przekładnik prądowy skaluje prąd (duży na mniejszy), aby współpracować z amperomierzem i zabezpieczeniami. Przekładnik napięciowy skaluje napięcie (wysokie na niższe), aby można je było bezpiecznie mierzyć woltomierzem. Oba są transformatorami pomiarowymi, ale pracują w innych torach.
Czy przekładnik prądowy działa przy prądzie stałym?
Typowy przekładnik prądowy opiera się na indukcji elektromagnetycznej i jest przeznaczony do prądu przemiennego. Przy prądzie stałym, po ustaleniu stanu, nie ma zmiennego strumienia w rdzeniu, więc nie uzyskuje się poprawnego prądu wtórnego. Do pomiaru DC stosuje się inne czujniki, np. z efektem Halla.
Dlaczego w zadaniach pojawia się sformułowanie "o małym zakresie"?
To typowa wskazówka, że zastosowano element dopasowujący wielkość mierzoną do możliwości miernika. W praktyce przekładniki pozwalają używać ustandaryzowanej aparatury (o niewielkich zakresach) do pomiarów dużych wartości w instalacjach. Na egzaminie pomaga to odróżnić pomiar od funkcji regulacji.
Jak rozpoznać na schemacie, że chodzi o przekładnik prądowy?
Najczęściej widać uzwojenie wtórne przeznaczone do podłączenia miernika oraz uzwojenie pierwotne o małej liczbie zwojów lub nawet jako przewód przechodzący przez rdzeń. Kluczowe jest to, że celem układu jest uzyskanie prądu wtórnego do pomiaru, a nie zasilanie odbiornika.
Jakie błędy są najczęstsze przy pytaniach o przekładniki pomiarowe?
Najczęściej myli się przekładnik prądowy z napięciowym (zamiana prądu i napięcia), a także błędnie wybiera odpowiedzi o "regulacji", bo kojarzą się z transformatorami. Częstym błędem jest też ignorowanie rodzaju prądu: transformator nie służy do płynnej regulacji prądu stałego bez dodatkowych układów.
Kiedy w praktyce gazownictwa mogą przydać się pomiary prądu?
W praktyce technicznej pomiary prądu pojawiają się m.in. przy diagnostyce zasilania urządzeń pomocniczych, automatyki, szaf sterowniczych czy systemów ochrony (np. układów monitoringu). Umiejętność rozumienia torów pomiarowych zwiększa bezpieczeństwo pracy i ogranicza ryzyko uszkodzeń aparatury podczas serwisu.
Jak przygotować się do zadań o transformatorach i przekładnikach na egzamin?
Utrwal podstawy: różnicę między transformatorem zasilającym, autotransformatorem i przekładnikami (prądowym/napięciowym). Ćwicz rozpoznawanie funkcji po opisie: "duże prądy + amperomierz małego zakresu" wskazuje na przekładnik prądowy. Pomaga też przećwiczenie kilku schematów uzwojeń i typowych zastosowań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Przekładnik prądowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnik_pr%C4%85dowy (dostęp 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Przekładnik napięciowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnik_napi%C4%99ciowy (dostęp 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Autotransformator" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Autotransformator (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały o transformatorach i przekładnikach pomiarowych (elektrotechnika)
  • Karty katalogowe przekładników prądowych i napięciowych (sekcje: zastosowanie, przekładnia, sposób podłączenia)
  • Zadania testowe z rozpoznawania elementów układów pomiarowych AC (CT/VT) na schematach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego