KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 9.
Jaką strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa przedstawiono na schemacie?
Ilustracja przedstawia schemat organizacyjny przedsiębiorstwa, który jest przykładem struktury macierzowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Struktura macierzowa na schemacie organizacyjnym wyróżnia się podwójnym podporządkowaniem (np. do przełożonego funkcjonalnego i do kierownika projektu). Jeśli na rysunku pracownik/komórka ma dwie linie zależności lub "krzyżuje się" układ funkcji z projektami, wskazuje to właśnie na macierz, a nie na strukturę liniową lub funkcjonalną.

Pełne wyjaśnienie:

Struktura organizacyjna opisuje, jak w przedsiębiorstwie rozdzielono zadania, odpowiedzialności i zależności służbowe. W pytaniu należy rozpoznać typ struktury na podstawie schematu.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Macierzową."
Struktura macierzowa opiera się na dwóch równoległych wymiarach zarządzania, najczęściej:

  • wymiar funkcjonalny (np. magazyn, transport, zakupy, jakość),
  • wymiar projektowy lub produktowy (np. projekt wdrożenia systemu WMS, projekt reorganizacji stref składowania, obsługa kluczowego klienta).

Jej cechą rozpoznawczą jest podwójne podporządkowanie — pracownik lub komórka organizacyjna może raportować do kierownika funkcji oraz do kierownika projektu. Na schemacie często widać to jako dwie linie zależności albo układ "siatki", w której przecinają się funkcje i projekty.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują

  • "Liniową." — w strukturze liniowej zależność służbowa jest prosta: każdy ma jednego przełożonego, a łańcuch dowodzenia jest jednokierunkowy. Brak w niej typowego dla macierzy "podwójnego" raportowania.
  • "Funkcjonalną." — w strukturze funkcjonalnej dominują działy według funkcji (np. magazynowanie, transport, sprzedaż), ale podległość jest z reguły jednoliniowa w ramach funkcji; nie tworzy się równoległego wymiaru projektowego z drugim przełożonym.
  • "Sztabowo-liniową." — dodaje komórki sztabowe (doradcze), które wspierają kierowników liniowych, ale zwykle nie wprowadzają formalnej, równorzędnej drugiej linii podporządkowania dla pracowników wykonawczych.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na schemacie odpowiedzi na pytanie "Czy ktoś może dostawać polecenia od dwóch kierowników (funkcji i projektu)?" Jeśli tak — najczęściej jest to macierz. Jeśli zawsze jest jeden szef — częściej będzie to struktura liniowa lub funkcjonalna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Struktura macierzowa to forma organizacji, w której pracownik lub komórka może mieć dwóch przełożonych, np. kierownika funkcji (magazyn, transport) oraz kierownika projektu (wdrożenie WMS). Ma usprawniać współpracę między działami, ale wymaga jasnych zasad odpowiedzialności.
Szukaj podwójnych linii podległości lub układu "siatki": funkcje w jednym kierunku i projekty/produkty w drugim. Jeśli jedna osoba/komórka łączy się z dwoma kierownikami (funkcyjnym i projektowym), to typowy sygnał struktury macierzowej.
W strukturze liniowej obowiązuje zasada jednego przełożonego i prosty łańcuch dowodzenia. W macierzy dopuszcza się formalnie dwa źródła kierowania (funkcja i projekt), co na schemacie daje dodatkowe połączenia i bardziej złożone relacje.
Struktura funkcjonalna grupuje pracę według funkcji (np. magazynowanie, transport), a podległość jest zwykle jednoliniowa w obrębie funkcji. Macierz dodaje drugi wymiar (projekty/klienci/produkty), przez co powstaje podwójne podporządkowanie i konieczność koordynacji.
Najczęściej wtedy, gdy oprócz bieżącej pracy magazynu prowadzi się równolegle projekty przekrojowe, np. reorganizację stref, automatyzację, wdrożenie systemu WMS lub obsługę dużych klientów wymagającą współpracy wielu działów. Macierz ułatwia łączenie zasobów funkcji z celami projektów.
Na schematach oba typy mogą wyglądać "bogato" przez dodatkowe komórki. W sztabowo-liniowej komórki sztabowe są doradcze i wspierają linię, a nie tworzą drugiej formalnej linii podporządkowania. W macierzy kluczowe jest realne, równorzędne współkierowanie.
Zalety to m.in. lepsza współpraca między działami, łatwiejsze dzielenie zasobów (ludzi, sprzętu) między zadania oraz szybsze prowadzenie projektów (np. optymalizacja kompletacji). Dobrze działa, gdy są jasne priorytety i procedury rozstrzygania sporów.
Typowe wady to ryzyko konfliktów poleceń, niejasność priorytetów oraz większe koszty koordynacji (spotkania, uzgodnienia). Pracownik może dostać sprzeczne zadania od kierownika funkcji i projektu, jeśli nie ustalono zasad decyzyjnych i odpowiedzialności.
Najczęstsze pomyłki to ocenianie po nazwach działów zamiast po liniach podległości, ignorowanie podwójnych relacji oraz wybór "liniowej", bo schemat przypomina drzewo. Warto zawsze sprawdzić, czy występuje jeden czy dwa kanały raportowania.
Ćwicz na wielu przykładach: najpierw naucz się definicji (liniowa, funkcjonalna, sztabowo-liniowa, macierzowa), potem analizuj schematy i opisuj je własnymi słowami. Dobra metoda to lista kontrolna: liczba przełożonych, obecność komórek sztabowych, wymiar projektowy, sposób grupowania zadań.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Struktura macierzowa na schemacie organizacyjnym wyróżnia się podwójnym podporządkowaniem (np. do przełożonego funkcjonalnego i do kierownika projektu)."

Źródła:

  • Ricky W. Griffin, "Podstawy zarządzania", rozdział o strukturach organizacyjnych (struktura liniowa, funkcjonalna, sztabowo-liniowa, macierzowa), wydanie polskie (dokładna edycja zależna od publikacji).
  • Harold Koontz, Heinz Weihrich, "Zarządzanie. Analiza i praktyka", część dotycząca organizowania i struktur organizacyjnych, wydanie polskie (dokładna edycja zależna od publikacji).

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw zarządzania: rozdziały o strukturach organizacyjnych i koordynacji
  • Materiały szkolne/branżowe dot. organizacji pracy w logistyce i magazynie (schematy organizacyjne)
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie typów struktur na podstawie krótkich opisów i schematów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego