KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 29.
Jaką wartość napięcia wskazuje woltomierz ustawiony na zakresie 50 V?
Ilustracja przedstawia analogowy woltomierz z zakresem pomiarowym do 100 V.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Woltomierz ustawiony na zakres 50 V pokazuje wartość proporcjonalną do wychylenia wskazówki/odczytu skali.
Jeżeli wskazanie odpowiada 0,64 pełnej skali, to napięcie wynosi 0,64 × 50 V = 32 V. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeskalowania lub odczytu z niewłaściwej skali.

Pełne wyjaśnienie:

Przy odczycie woltomierza kluczowe są dwie informacje: wybrany zakres oraz wskazanie na skali (zwykle z ilustracji przyrządu). Zakres 50 V oznacza, że pełne wychylenie (lub maksymalny odczyt dla danej skali odniesienia) odpowiada 50 V.

W praktyce bardzo często skala przyrządu (np. 0–10 lub 0–100) nie jest bezpośrednio "w woltach" dla każdego zakresu. Trzeba więc wykonać przeskalowanie:

  • ustalasz, jaką część pełnej skali stanowi wskazanie (np. 0,64 pełnej skali),
  • mnożysz tę część przez wartość zakresu (tu: 50 V).

Dla wyniku 32 V oznacza to, że wskazanie odpowiada 32/50 = 0,64 pełnej skali. Taki odczyt jest typowy, gdy wskazówka znajduje się nieco powyżej połowy skali, ale wyraźnie poniżej 3/4.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "64 V" jest większe niż ustawiony zakres 50 V, więc nie może być poprawnym odczytem na tym zakresie (oznaczałoby przekroczenie zakresu lub zły dobór zakresu).
  • "80 V" również przekracza zakres 50 V i zwykle wynika z odczytu z niewłaściwej skali lub pomylenia zakresów (np. potraktowania wskazania jak dla 100 V).
  • "160 V" to wartość wielokrotnie większa od zakresu; taki wybór bywa efektem błędu "mnożę przez 2/4/10 bez kontroli sensu" lub pomylenia skali bazowej (np. 0–10) z innym przełożeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki "test sensowności" — na zakresie 50 V poprawny wynik nie powinien przekroczyć 50 V. Jeśli przekracza, to niemal na pewno odczytano złą skalę albo źle przeliczono proporcję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, jaką część pełnej skali pokazuje wskazanie (np. 6,4/10 = 0,64). Następnie pomnóż tę część przez zakres: 0,64 × 50 V = 32 V. Kluczowe jest dopasowanie odczytu do ustawionego zakresu, a nie "branie liczby ze skali wprost".
Zakres 50 V oznacza, że maksymalna wartość, jaką można poprawnie zmierzyć na tym ustawieniu, wynosi 50 V (pełna skala). Jeśli wynik wychodzi większy niż 50 V, to znaczy, że odczyt jest błędny albo napięcie przekracza zakres i trzeba przełączyć na wyższy.
Bo zakres definiuje górną granicę poprawnego pomiaru. Przyrząd jest wyskalowany tak, że pełne wychylenie odpowiada 50 V. Wartości typu 64 V lub 80 V na zakresie 50 V oznaczałyby przekroczenie zakresu lub pomylenie skali/ustawienia, a więc odczyt nie jest wiarygodny.
Najczęściej: odczyt z niewłaściwej skali (np. 0–10 zamiast 0–50), pominięcie przeskalowania do wybranego zakresu, mylenie zakresów (50 V vs 500 V), oraz brak kontroli sensu wyniku (wybór wartości większej niż zakres). Pomaga szybkie sprawdzenie: czy wynik mieści się w 0–50 V.
Nie zawsze. Często ma jedną skalę odniesienia (np. 0–10 lub 0–100), a rzeczywista wartość zależy od ustawionego zakresu. Dlatego trzeba przeliczać: część skali × wartość zakresu. Tylko w niektórych przyrządach skala jest opisana bezpośrednio dla konkretnego zakresu.
Odczyt 6,4 na skali 0–10 to 6,4/10 = 0,64 pełnej skali. Następnie 0,64 × 50 V = 32 V. Ten schemat działa zawsze: (odczyt / maksimum skali) × zakres. Ważne, by znać maksimum skali, z której faktycznie korzystasz.
Gdy wskazówka (lub odczyt) zbliża się do końca skali albo ją przekracza. W analogowym mierniku objawia się to wychyleniem przy końcu podziałki; w cyfrowym może pojawić się informacja o przeciążeniu. Zmiana na wyższy zakres zmniejsza ryzyko błędu i chroni wejście pomiarowe.
Zrób kontrolę logiczną: wynik musi mieścić się w granicach zakresu (0–50 V). Oceń też położenie wskazówki: jeśli jest około 2/3 skali, wynik powinien być około 33 V. Taka "kontrola proporcji" pomaga szybko wyłapać pomyłki w mnożeniu lub w wyborze skali.
Bo są "ładnymi" liczbami i często wynikają z automatycznego mnożenia przez 2 lub przyjęcia błędnego zakresu (np. 100 V zamiast 50 V). To typowy skrót myślowy: student widzi wskazanie i wybiera większą wartość bez sprawdzenia ograniczenia zakresu oraz proporcji pełnej skali.
Ćwicz na przykładach z różnymi skalami: 0–10, 0–50, 0–100 i kilkoma zakresami. Za każdym razem zapisuj przeliczenie w jednym wzorze: U = (wskazanie/maksimum skali) × zakres. Dodatkowo trenuj "test sensowności" — czy wynik nie przekracza zakresu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Woltomierz ustawiony na zakres 50 V pokazuje wartość proporcjonalną do wychylenia wskazówki/odczytu skali.Jeżeli wskazanie odpowiada 0,64 pełnej skali, to napięcie wynosi 0,64 × 50 V = 32 V."

Materiały:

  • Podręczniki do metrologii elektrycznej i elektronicznej (dział: przyrządy analogowe/cyfrowe)
  • Instrukcje obsługi popularnych multimetrów (sekcja: wybór zakresu i interpretacja wskazań)
  • Zestawy zadań z pomiarów elektrycznych dla technika elektronika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego