KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Jaką wartość natężenia prądu wskazuje miliamperomierz ustawiony na zakresie 400 mA?
Ilustracja przedstawia analogowy miernik prądu, najprawdopodobniej miliamperomierz, używany w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miernik ma skalę 0–250, a wybrany zakres pomiarowy to 400 mA. Wskazówka pokazuje 130 na skali, więc trzeba przeliczyć proporcjonalnie: (130/250)×400 = 208 mA.
Błąd częsty: przyjęcie 130 mA bez uwzględnienia zakresu.

Pełne wyjaśnienie:

W miliamperomierzu analogowym wynik nie zawsze jest równy liczbie odczytanej z tarczy. Kluczowe są dwie informacje: maksimum skali (tu 250) oraz wybrany zakres ustawiony gniazdem/przełącznikiem (tu 400 mA). Odczyt z tarczy jest więc "surowy" i bywa tylko ułamkiem pełnego zakresu.

Krok 1: odczyt ze skali. Wskazówka znajduje się na wartości 130 (trzecia mała działka za 100, przy działce elementarnej 10).

Krok 2: identyfikacja skali i zakresu. Skala tarczy kończy się na 250, ale przewód jest wpięty do gniazda 400 mA, więc pełne wychylenie wskazówki odpowiada 400 mA.

Krok 3: przeliczenie proporcjonalne.
wartość rzeczywista = (odczyt ze skali / maksimum skali) × zakres
czyli: (130 / 250) × 400 mA = 0,52 × 400 mA = 208 mA.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 130 mA – to typowy błąd polegający na potraktowaniu liczby z tarczy jako wyniku, bez uwzględnienia, że zakres wynosi 400 mA, a nie 250 mA.
  • 170 mA – taki wynik mógłby wyjść z błędnego odczytu wskazówki (np. przesunięcia o kilka działek) albo z przypadkowego przeliczenia; nie odpowiada proporcji 130/250.
  • 106 mA – odpowiadałoby innemu przeliczeniu (np. innemu zakresowi lub innej skali) i wynika z pomylenia gniazda zakresu albo zastosowania niewłaściwego współczynnika.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy zakres przyrządu jest równy końcowi skali. Jeśli nie, licz proporcją. To szczególnie ważne w pomiarach prądów w automatyce i ochronie katodowej, gdzie dobór zakresu jest częścią poprawnego pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy koniec skali (np. 250) różni się od ustawionego zakresu (np. 400 mA), odczyt przelicz proporcją: wynik = (odczyt/skala_max)×zakres. Sama liczba z tarczy jest tylko częścią pełnego zakresu.
Bo skala na tarczy może być wspólna dla kilku zakresów. To, ile "wartości" odpowiada pełnemu wychyleniu wskazówki, zależy od gniazda/ustawienia zakresu. Bez przeliczenia łatwo zaniżyć lub zawyżyć wynik pomiaru.
Zakres 400 mA oznacza, że maksymalny mierzony prąd dla danego podłączenia wynosi 400 mA (pełne wychylenie wskazówki). Jeśli tarcza ma inną skalę liczbową, trzeba przeliczyć odczyt do rzeczywistych mA.
Stosujesz proporcję: (130/250)×400 mA. Najpierw liczysz ułamek skali: 130/250 = 0,52. Potem mnożysz przez zakres: 0,52×400 mA = 208 mA. To jest wynik rzeczywisty.
Najczęstsze to: odczyt bez uwzględnienia zakresu, pomylenie gniazda zakresu, błędne policzenie działki elementarnej, odczyt "między kreskami" bez oszacowania oraz nieuwzględnienie, że jedna tarcza obsługuje kilka zakresów.
Gdy mierzony prąd jest mały, a ustawisz zbyt duży zakres, wskazówka wychyla się niewiele. Odczyt z małej części skali jest mniej dokładny (większy błąd względny). Dlatego dobiera się możliwie niski, ale bezpieczny zakres.
Pomiary mA występują m.in. w układach ochrony katodowej gazociągów (kontrola prądu ochronnego) oraz w automatyce i sygnalizacji (prądy sterujące, pętle pomiarowe). Poprawny odczyt jest ważny dla oceny stanu instalacji.
Tak. Jeśli spodziewany prąd przekroczy ustawiony zakres, wskazówka może uderzyć w ogranicznik, a element pomiarowy może zostać przeciążony. Dlatego startuje się od większego zakresu, a potem schodzi w dół dla lepszej dokładności.
Sprawdź odstęp między dwiema kolejnymi dużymi liczbami (np. 100 i 150), policz ile równych odcinków tworzą małe kreski, a potem podziel różnicę liczbową przez liczbę odcinków. To daje wartość jednej małej działki.
Ćwicz schemat: (1) odczyt ze skali, (2) ustalenie skala_max, (3) ustalenie zakresu z gniazda/ustawienia, (4) przeliczenie proporcją. Warto rozwiązać kilka przykładów z różnymi zakresami, by uniknąć automatycznego "brania z tarczy".
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że miernik ma skalę 0–250, a wybrany zakres pomiarowy to 400 mA.

Źródła:

  • Wikipedia: Multimetr – sekcja o pomiarach i zakresach (https://pl.wikipedia.org/wiki/Multimetr) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: Galwanometr – opis przyrządów wskazówkowych i skali (https://pl.wikipedia.org/wiki/Galwanometr) - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: rozdziały o przyrządach pomiarowych analogowych i zakresach pomiarowych
  • Ćwiczenia z metrologii elektrycznej: odczyt z tarcz i przeliczanie wskazań dla różnych zakresów
  • Instrukcje obsługi (DTR) analogowych mierników uniwersalnych – zasady doboru gniazd i zakresów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego