KWALIFIKACJA GIW12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 21.
Jaką wartość stężenia metanu wskaże metanomierz w atmosferze, w której eksplozymetr pokazuje 50% DGW?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Eksplozymetr w %DGW pokazuje, jaką część dolnej granicy wybuchowości stanowi aktualne stężenie gazu.
DGW metanu w powietrzu wynosi typowo ok. 5% obj. Zatem 50% DGW to połowa tej wartości: 0,5 × 5% ≈ 2,5% obj. metanu, co odpowiada wskazaniu metanomierza.

Pełne wyjaśnienie:

Wskazanie eksplozymetru podawane w %DGW (procent dolnej granicy wybuchowości) jest wartością względną. Oznacza ono, jak blisko DGW znajduje się aktualna zawartość gazu palnego w powietrzu. Aby przejść na stężenie bezwzględne w % objętości (typowe wskazanie metanomierza), trzeba znać DGW dla danego gazu i wykonać przeliczenie proporcjonalne.

Dla metanu DGW w powietrzu jest powszechnie podawana jako około 5% obj.. Jeżeli eksplozymetr pokazuje 50% DGW, oznacza to:

  • 50% z 5% obj. = 0,50 × 5% obj.
  • wynik ≈ 2,5% obj. metanu

Dlatego odpowiedź "Około 2,5%" jest poprawna.

Pozostałe odpowiedzi wynikają z typowych pomyłek interpretacyjnych:

  • "Około 5,0%" odpowiada 100% DGW (osiągnięciu DGW), a nie 50% DGW.
  • "Około 25%" to błąd polegający na potraktowaniu 50% DGW jak 50% z "jakiejś większej liczby" lub pomyleniu skali %DGW z procentem objętości bez odniesienia do DGW.
  • "Około 50%" to mylenie wskazania względnego (50% DGW) z bezwzględnym stężeniem metanu; tak wysoka zawartość metanu w powietrzu nie odpowiada typowej skali alarmowej dla DGW.

W praktyce warto pamiętać: %DGW to "procent progu", a nie "procent gazu". Na egzaminie niemal zawsze chodzi o proste przeliczenie proporcją, o ile znasz DGW metanu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskazanie w %DGW informuje, jaką część dolnej granicy wybuchowości stanowi aktualne stężenie gazu palnego w powietrzu. To skala względna: 100% DGW oznacza osiągnięcie DGW, a np. 50% DGW oznacza połowę wartości DGW dla danego gazu.
Trzeba znać DGW metanu w % obj. (typowo ok. 5%). Następnie mnożysz: 0,50 × 5% = 2,5%. To prosta proporcja: %DGW mówi, jaką częścią wartości progowej (DGW) jest aktualne stężenie.
Ponieważ DGW metanu wynosi około 5% objętości w powietrzu. Jeśli detektor pokazuje 50% DGW, to znaczy, że stężenie jest równe połowie DGW. Połowa z 5% to 2,5%, stąd taki odczyt metanomierza.
Nie zawsze w tej samej jednostce. Metanomierz często podaje % objętości CH4, a eksplozymetr %DGW. Przy poprawnej kalibracji na metan da się je porównać przez przeliczenie. Różnice mogą wynikać z ustawień, kalibracji, warunków pracy czujnika i mieszanki gazów.
Metan ma określony zakres stężeń, w którym mieszanina z powietrzem może być wybuchowa. Dla zadań egzaminacyjnych kluczowa jest DGW ~ 5% obj.. Dokładne wartości zależą od warunków, ale do przeliczeń %DGW zwykle przyjmuje się wartość podawaną w materiałach BHP i kartach hazardowych.
%DGW jest bezpośrednio powiązany z ryzykiem osiągnięcia progu wybuchowości, więc bywa bardziej "alarmowy" w ocenie zagrożenia. Ten sam % metanu może mieć inne znaczenie dla różnych gazów, natomiast %DGW zawsze odnosi się do właściwej DGW danego gazu.
Najczęstsze to: mylenie %DGW z % objętości, przyjmowanie że 50% DGW oznacza 50% metanu, oraz brak pamięci, że DGW metanu to ok. 5%. Błąd pojawia się też, gdy ktoś nie wykonuje mnożenia przez DGW, tylko przepisuje liczbę z treści zadania.
W typowym ujęciu egzaminacyjnym tak: jeśli DGW metanu wynosi ok. 5% obj., to stężenie 5% odpowiada 100% DGW. W praktyce należy kierować się wskazaniami urządzenia i procedurami zakładowymi, bo znaczenie mają też warunki pomiaru i kalibracja.
Eksplozymetry są zwykle kalibrowane na konkretny gaz (często metan) lub stosują współczynniki korekcyjne. Jeśli urządzenie jest ustawione na inny gaz albo mieszanina nie jest "czystym" metanem, odczyt %DGW może nie odpowiadać prostemu przeliczeniu na % obj. metanu.
Opanuj: pojęcia DGW/GGW, typową DGW metanu, interpretację wskazań w %DGW oraz proste proporcje. Przećwicz kilka przykładów (25%, 50%, 80% DGW) i ucz się rozróżniać jednostki: % objętości vs %DGW. To zwykle wystarcza do poprawnych odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Eksplozymetr w %DGW pokazuje, jaką część dolnej granicy wybuchowości stanowi aktualne stężenie gazu.DGW metanu w powietrzu wynosi typowo ok. 5% obj."

Źródła:

  • NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards: Methane (CAS 74-82-8) – sekcja: Explosive Limits, https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0384.html - dostęp 2026-03-02
  • UK HSE: Flammable gas and vapour – informacje o LEL/UEL (Lower/Upper Explosive Limit) i interpretacji progów, https://www.hse.gov.uk/fireandexplosion/flammable.htm - dostęp 2026-03-02
  • Engineering ToolBox: Methane – Explosive Limits, https://www.engineeringtoolbox.com/methane-d_1608.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje producentów eksplozymetrów i metanomierzy (opis skali %DGW oraz kalibracji na metan)
  • Materiały BHP dotyczące atmosfer wybuchowych i interpretacji progów alarmowych gazów palnych
  • Podręczniki/opracowania z zakresu wentylacji i zagrożeń metanowych w pracach podziemnych oraz wiertniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego