KWALIFIKACJA ELE5 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Jaką wielkość fizyczną w układzie pracy silnika elektrycznego mierzy się przyrządem przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia miernik elektryczny, konkretnie miernik cęgowy, który jest używany do pomiaru prądu elektrycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd przedstawiony na rysunku służy do pomiaru prądu w obwodzie zasilania, czyli wielkości pobieranej z sieci przez silnik.
Rezystancję izolacji mierzy się megomierzem, prędkość obrotową tachometrem, a moment rozruchowy wyznacza się metodami mechanicznymi lub pośrednio, nie typowym miernikiem prądu.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie pracy silnika elektrycznego często kontroluje się parametry elektryczne, bo pozwalają szybko ocenić stan obciążenia i poprawność pracy. Jeżeli na rysunku widoczny jest przyrząd przeznaczony do pomiaru prądu (np. amperomierz lub miernik cęgowy), to mierzoną wielkością jest prąd pobierany z sieci. Taki pomiar wykonuje się w torze zasilania silnika, a uzyskany wynik porównuje z prądem znamionowym z tabliczki znamionowej lub dokumentacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego typu przyrządu?

  • "Rezystancję izolacji." — rezystancję izolacji uzwojeń silnika lub przewodów sprawdza się megomierzem (miernikiem rezystancji izolacji) przy podwyższonym napięciu pomiarowym. To inny przyrząd i inna procedura (zwykle poza normalnym ruchem, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa).
  • "Moment rozruchowy." — moment jest wielkością mechaniczną. W praktyce mierzy się go czujnikami momentu, hamownią albo wyznacza pośrednio na podstawie charakterystyk i obliczeń. Nie jest to bezpośredni odczyt z typowego miernika prądu.
  • "Prędkość obrotową." — prędkość obrotową mierzy się tachometrem, czujnikiem impulsów/enkoderem lub stroboskopem. Przyrządy te są konstrukcyjnie i funkcjonalnie inne niż przyrządy do pomiaru prądu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj klasę przyrządu (czy jest to miernik elektryczny, mechaniczny czy do badań izolacji), a dopiero potem dobieraj wielkość fizyczną. Przy silnikach bardzo częste są pomiary prądu, bo są szybkie i informują o przeciążeniu, zablokowaniu lub nieprawidłowym zasilaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amperomierz to przyrząd do pomiaru natężenia prądu. W obwodzie zasilania silnika pokazuje, jaki prąd silnik pobiera z sieci podczas pracy lub rozruchu, co pomaga wykryć przeciążenie, zablokowanie napędu albo nieprawidłowe zasilanie.
Miernik prądu jest kojarzony z pomiarem w torze prądowym (włączanie szeregowe lub szczęki cęgów obejmujące przewód). Woltomierz mierzy napięcie i typowo łączy się go równolegle do badanego elementu. Na rysunkach często sugeruje to sposób podłączenia.
Prąd zasilania jest szybkim wskaźnikiem obciążenia i stanu pracy. Zbyt wysoki prąd może oznaczać przeciążenie mechaniczne, tarcie, zablokowanie wirnika lub spadek napięcia. Zbyt niski prąd może wskazywać na pracę "na luzie" albo problemy z zasilaniem.
Częsty błąd to porównywanie wyniku wyłącznie z intuicją, zamiast z prądem znamionowym i warunkami pracy. Inny błąd to pomijanie wpływu rozruchu (prąd chwilowo większy) oraz nieuwzględnienie, czy mierzony jest prąd jednej fazy czy całego układu.
Rezystancja izolacji opisuje stan izolacji uzwojeń silnika lub przewodów względem obudowy/ziemi. Mierzy się ją megomierzem (miernikiem rezystancji izolacji), a nie typowym miernikiem prądu. To badanie wykonuje się zgodnie z procedurą i zasadami bezpieczeństwa.
Pomiar rezystancji izolacji wykonuje się zwykle przy odbiorach, po naprawach, po dłuższych przestojach lub gdy podejrzewa się zawilgocenie/uszkodzenie izolacji. Pomiar prądu służy natomiast głównie do oceny bieżącej pracy pod obciążeniem i diagnostyki eksploatacyjnej.
Prędkość obrotową mierzy się tachometrem, czujnikiem impulsów/enkoderem albo stroboskopem. To pomiar mechaniczny lub elektromechaniczny, niezależny od typowego pomiaru prądu zasilania. W zadaniach egzaminacyjnych przyrząd do obrotów ma inną formę niż amperomierz.
Nie bezpośrednio. Moment rozruchowy jest wielkością mechaniczną i wymaga czujników momentu, hamowni lub metod pośrednich opartych o charakterystyki i obliczenia. Miernik prądu może dać wskazówki o rozruchu, ale nie jest to bezpośredni odczyt momentu.
Najważniejsze jest porównanie z prądem znamionowym z tabliczki znamionowej oraz uwzględnienie sposobu pracy (ciągła/przerywana), obciążenia i warunków zasilania. W praktyce analizuje się też temperaturę, drgania oraz stabilność pracy, bo same ampery nie opisują wszystkiego.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie podstawowych mierników: amperomierza, woltomierza, multimetru, miernika cęgowego i megomierza. Ucz się po cechach: sposób podłączenia, typ skali/oznaczeń i zastosowanie. Na egzaminie najpierw identyfikuj przyrząd, dopiero potem dobieraj wielkość.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Amperomierz" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Amperomierz (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Miernik cęgowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Miernik_c%C4%99gowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Rezystancja izolacji" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja_izolacji (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały o pomiarach elektrycznych (amperomierz, miernik cęgowy, omomierz, megomierz)
  • Instrukcje obsługi mierników (multimetr, miernik cęgowy) i zasady bezpieczeństwa pomiarów
  • Materiały szkoleniowe z eksploatacji urządzeń i instalacji, w których występują napędy elektryczne

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego