KWALIFIKACJA SPC1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 8.
Aby dokonać pomiaru wilgotności powietrza w magazynie, należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie pomiaru temperatury "suchej" i "mokrej").
Barometr mierzy ciśnienie, pirometr wysoką temperaturę bezdotykowo, a densymetr gęstość cieczy. Dlatego do kontroli wilgotności w magazynie właściwy jest psychrometr.

Pełne wyjaśnienie:

Wilgotność powietrza jest jednym z kluczowych parametrów mikroklimatu magazynu, bo wpływa na jakość surowców i wyrobów cukierniczych (np. ryzyko zawilgocenia, zbrylania, utraty kruchości czy pogorszenia tekstury). Do jej pomiaru stosuje się przyrządy wilgotnościowe, a klasycznym rozwiązaniem jest psychrometr.

Dlaczego "psychrometr" jest właściwy?
Psychrometr wykorzystuje dwa wskazania temperatury: termometru "suchego" oraz "mokrego" (z nawilżonym zbiornikiem). Różnica temperatur zależy od intensywności parowania wody, a ta zależy od zawartości pary wodnej w powietrzu. Z tych danych (często z użyciem tablic/wykresów psychrometrycznych) wyznacza się wilgotność.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Barometr" – służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, a nie wilgotności. Może być używany w meteorologii, ale nie odpowiada na pytanie o wilgotność powietrza w magazynie.
  • "Densymetr" – jest przyrządem do pomiaru gęstości (najczęściej cieczy). Nazwa bywa kojarzona z kontrolą jakości, jednak dotyczy innego parametru fizycznego.
  • "Pirometr" – służy do pomiaru wysokich temperatur, często bezdotykowo (promieniowanie cieplne). Jest użyteczny np. przy procesach termicznych, ale nie mierzy wilgotności.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "wilgotność powietrza", szukaj nazw przyrządów z obszaru higrometrii (psychrometr/higrometr). Gdy pojawia się "ciśnienie" – barometr, a gdy "temperatura bezdotykowo" lub "wysokie temperatury" – pirometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza na podstawie temperatury "suchej" i "mokrej". W magazynie pozwala kontrolować mikroklimat, aby surowce i wyroby nie chłonęły wilgoci, nie zbrylały się i nie traciły właściwej tekstury.
W psychrometrze jeden termometr jest suchy, a drugi ma zwilżony zbiornik. Parowanie wody ochładza termometr mokry; im suchsze powietrze, tym większe ochłodzenie. Z różnicy temperatur odczytuje się wilgotność (np. z tablic/wykresów).
Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne, a nie zawartość pary wodnej w powietrzu. Choć oba parametry występują w meteorologii, barometr nie odpowie na pytanie o wilgotność w magazynie. Do wilgotności stosuje się psychrometr lub higrometr.
Pirometr służy do pomiaru temperatury, często bezdotykowo, zwłaszcza przy wysokich temperaturach. W cukiernictwie może być przydatny np. przy kontroli temperatury powierzchni urządzeń lub gorących mas. Nie jest jednak przyrządem do oceny wilgotności powietrza.
Densymetr mierzy gęstość (najczęściej cieczy). Mylenie wynika z tego, że zarówno gęstość, jak i wilgotność pojawiają się w kontroli jakości. To jednak inne wielkości fizyczne: wilgotność dotyczy pary wodnej w powietrzu, a densymetr nie bada powietrza.
Zbyt wysoka wilgotność sprzyja zawilgoceniu surowców, zbrylaniu (np. cukru, mieszanek), pogorszeniu sypkości i trudnościom w dozowaniu. Może też przyspieszać niepożądane zmiany jakościowe wyrobów (np. utrata chrupkości wafli) i zwiększać ryzyko wad przechowalniczych.
Nie do końca. Higrometr to ogólna nazwa przyrządów do pomiaru/wyznaczania wilgotności. Psychrometr jest jednym z rodzajów higrometrów, opartym na dwóch termometrach ("suchym" i "mokrym"). Na egzaminach psychrometr często pojawia się jako klasyczne rozwiązanie.
Najczęstsze są pomyłki wynikające z podobieństwa nazw (psychrometr–pirometr–barometr) oraz zgadywanie "na skróty" bez analizy, co dana wielkość oznacza. Pomaga metoda: najpierw ustal wielkość (wilgotność/ciśnienie/temperatura/gęstość), potem dopasuj przyrząd.
Warto mierzyć wilgotność regularnie oraz po zmianach warunków pracy (np. sezon grzewczy, intensywne wietrzenie, awaria wentylacji). Jest to szczególnie ważne przy wyrobach wrażliwych na wilgoć. Stały monitoring ułatwia szybkie reagowanie (osuszanie/wentylacja).
Ucz się "mapy skojarzeń": wielkość fizyczna → przyrząd (wilgotność → psychrometr/higrometr, ciśnienie → barometr, temperatura wysoka → pirometr, gęstość → densymetr). Dobrze działa też nauka przez krótkie definicje i przykłady zastosowań w magazynie oraz produkcji cukierniczej.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie pomiaru temperatury "suchej" i "mokrej").

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Psychrometr" – opis zastosowania do wyznaczania wilgotności, https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychrometr (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Barometr" – definicja i zakres pomiaru (ciśnienie), https://pl.wikipedia.org/wiki/Barometr (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Pirometr" – definicja i zastosowanie (pomiar temperatury), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa żywności oraz podstaw przechowalnictwa
  • Materiały dydaktyczne z metrologii/technik pomiarowych (dział: wilgotność powietrza, psychrometr)
  • Instrukcje obsługi psychrometrów i higrometrów stosowanych w magazynach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego