KWALIFIKACJA TDR2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 25.
Aby można wykorzystać pełną wytrzymałość mechaniczną liny, średnica zgięcia musi być co najmniej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wykorzystać pełną wytrzymałość mechaniczną liny, nie można dopuszczać do zbyt ostrego zginania, bo rosną naprężenia i zmęczenie drutów/włókien.
W praktyce stosuje się zależność D/d, gdzie średnica zgięcia powinna wynosić co najmniej 6× średnicy liny; mniejsze wartości powodują osłabienie.

Pełne wyjaśnienie:

W linach (np. stalowych) zginanie na krążkach, rolkach, bębnach lub na krawędziach elementów powoduje wzrost naprężeń w zewnętrznych warstwach liny oraz przyspiesza procesy zmęczeniowe. Im mniejsza średnica zgięcia w stosunku do średnicy liny (czyli im mniejsze D/d), tym większe lokalne odkształcenia i większe ryzyko utraty nośności w warunkach eksploatacyjnych.

Dlatego w praktyce eksploatacyjnej przyjmuje się minimalną relację średnicy zgięcia do średnicy liny, która pozwala zachować założoną wytrzymałość mechaniczną. Odpowiedź "6 razy większa od średnicy liny." wskazuje tę minimalną wartość graniczną, dzięki której zginanie nie jest nadmiernie ostre.

Pozostałe propozycje odnoszą się do typowych błędów:

  • "4 razy większa od średnicy liny." oraz "2 razy większa od średnicy liny." oznaczają zbyt małe D/d, co w praktyce zwiększa degradację liny i może skutkować wcześniejszym uszkodzeniem.
  • "8 razy większa od średnicy liny." opisuje łagodniejsze gięcie niż wymagane minimum, więc bywa korzystne eksploatacyjnie, ale nie stanowi wartości minimalnej, o którą chodzi w tego typu pytaniach sprawdzających znajomość progu granicznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach o linach pojawia się relacja "średnica zgięcia do średnicy liny", myśl o kryterium D/d i o tym, że zbyt małe krążki/rolki to szybsze zużycie i spadek bezpieczeństwa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Średnica zgięcia" to średnica elementu, na którym lina jest zaginana lub prowadzona (np. krążka, rolki, bębna) albo średnica łuku, jaki tworzy lina na podporze. Im mniejsza średnica zgięcia, tym ostrzejsze zginanie i większe obciążenie włókien/drutów.
Bo powoduje duże odkształcenia i nierównomierne naprężenia w przekroju liny: zewnętrzne warstwy są bardziej rozciągane, a wewnętrzne ściskane. To przyspiesza zmęczenie materiału, pękanie drutów/włókien i obniża trwałość oraz bezpieczeństwo pracy.
To praktyczna relacja D/d: średnica zgięcia (D) powinna być co najmniej sześciokrotnością średnicy liny (d). Oznacza to dobór krążków/rolek/bębnów o odpowiednio dużej średnicy, aby lina nie pracowała na zbyt małym promieniu gięcia.
Tak. Większa średnica zgięcia zwykle jest korzystna, bo zmniejsza intensywność zginania i zużycie liny. W pytaniach egzaminacyjnych najczęściej chodzi jednak o wartość minimalną wymaganą do zachowania wytrzymałości, a nie o "najlepszą możliwą".
Najczęściej są to krążki i rolki prowadzące, bęben wyciągarki, krawędzie zaczepów, ucha transportowe oraz wszelkie punkty, na których lina "załamuje się" podczas pracy. Kluczowe jest, by elementy prowadzące nie były za małe względem średnicy liny.
Typowe są: wybór zbyt małych wartości (2× lub 4×) z intuicji "wystarczy", mylenie średnicy z promieniem oraz nieuwaga na sformułowania typu "minimalnie" i "co najmniej". Warto zawsze sprawdzić, czy pytanie dotyczy progu minimalnego czy ogólnej zasady.
Nie zawsze identycznie, bo zalecenia mogą zależeć od typu liny, konstrukcji, materiału, warunków pracy i zaleceń producenta. Na egzaminie zwykle sprawdza się uogólnioną zasadę minimalnej relacji D/d, ale w praktyce należy kierować się dokumentacją osprzętu i liny.
Najczęściej przy wyciągarkach (np. w pojazdach pomocy drogowej), urządzeniach załadowczych, w pracach przeładunkowych oraz przy zabezpieczaniu i przemieszczaniu ładunków. W tych sytuacjach dobór prowadzenia liny ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracy.
Porównaj średnicę krążka/rolki/bębna z średnicą liny i oceń relację D/d. Jeśli element prowadzący jest zbyt mały, lina będzie się ostro zginać. Dodatkowo sprawdź stan rowka krążka, brak ostrych krawędzi oraz zgodność z instrukcją producenta osprzętu.
Ucz się zależności D/d i ich sensu technicznego (zginanie a wytrzymałość), poznaj typowe elementy toru liny (krążek, bęben, rolka) oraz przećwicz rozpoznawanie sytuacji niebezpiecznych: za małe średnice, ostre krawędzie i nieprawidłowe prowadzenie liny.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Instrukcje producentów lin stalowych i zawiesi (zalecane minimalne średnice krążków/bębnów)
  • Materiały szkoleniowe UDT dotyczące bezpiecznego podnoszenia ładunków (część o linach i osprzęcie)
  • Podręczniki z zakresu transportu bliskiego i eksploatacji osprzętu dźwignicowego (rozdziały o linach i zmęczeniu przy zginaniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego