KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 7.
Aby silnik pneumatyczny mógł wirować z prędkością 4500 obr/min, minimalna wydajność sprężarki, która go zasila powinna wynosić
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który obrazuje charakterystykę zużycia powietrza w funkcji prędkości obrotowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalna wydajność sprężarki musi co najmniej pokryć zapotrzebowanie silnika na sprężone powietrze przy zadanej prędkości obrotowej.
Przy 4500 obr/min wymagana minimalna wartość to 350 l/min; mniejsze wydatki (250, 300, 200 l/min) mogą powodować spadek obrotów i niedobór energii napędu.

Pełne wyjaśnienie:

W napędach pneumatycznych prędkość obrotowa silnika zależy od tego, czy zasilanie zapewnia odpowiedni przepływ (wydajność) sprężonego powietrza. Jeśli sprężarka ma zbyt małą wydajność w stosunku do zapotrzebowania odbiornika, w instalacji pojawiają się spadki ciśnienia i przepływu, a silnik nie osiąga wymaganych obrotów.

W tym zadaniu podano wymaganą prędkość 4500 obr/min i zapytano o minimalną wydajność sprężarki. Poprawna odpowiedź "350 l/min" oznacza, że przy tych warunkach pracy silnik potrzebuje co najmniej takiego strumienia powietrza, aby utrzymać 4500 obr/min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "250 l/min" oraz "200 l/min" to wartości wyraźnie mniejsze od wymaganej minimalnej wydajności, więc z dużym prawdopodobieństwem doprowadziłyby do niedostatecznego zasilania (spadku obrotów, wahań pracy).
  • "300 l/min" bywa intuicyjnie kuszące jako wartość pośrednia, ale nadal jest poniżej progu minimalnego, więc nie spełnia warunku utrzymania 4500 obr/min.

W praktyce dobór sprężarki wykonuje się z uwzględnieniem danych katalogowych odbiornika (zużycie powietrza przy danym ciśnieniu i obrotach), a także strat w instalacji oraz zapasu na pracę ciągłą. Na egzaminie warto pamiętać, że pytanie o "minimalną wydajność" oznacza wartość graniczną – każda mniejsza spowoduje niespełnienie wymagań pracy napędu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja o ilości powietrza, jaką sprężarka może dostarczyć w jednostce czasu. W doborze do odbiornika (silnika pneumatycznego) kluczowe jest, aby ta wartość nie była mniejsza od zapotrzebowania urządzenia w danych warunkach pracy, inaczej spadną parametry pracy.
Gdy sprężarka nie nadąża z dopływem powietrza, w instalacji spada dostępny przepływ i często także ciśnienie robocze na wejściu silnika. Silnik ma wtedy mniej energii do wykonania pracy, co skutkuje spadkiem obrotów, nierówną pracą oraz mniejszym momentem.
Dobór wykonuje się na podstawie danych producenta odbiornika (zużycie powietrza przy konkretnym ciśnieniu i obciążeniu) oraz warunków instalacji. Zwykle dodaje się zapas na straty w przewodach, nieszczelności i pracę ciągłą, aby parametry nie "siadały" przy dłuższym użyciu.
Najczęściej nie. Zapotrzebowanie zależy też od konstrukcji silnika, ciśnienia zasilania, obciążenia, sprawności oraz dławienia przepływu. W zadaniach egzaminacyjnych bywa to uproszczone do odczytu z tabeli/charakterystyki albo do podanej zależności, dlatego brak danych może ograniczać jednoznaczność.
Zwykle potrzebujesz: ciśnienia roboczego, zużycia powietrza odbiornika (np. l/min) przy danych obrotach i obciążeniu oraz informacji, czy chodzi o wartość minimalną czy zalecaną z zapasem. Bez tego trudno odróżnić wynik "katalogowy" od wyniku "projektowego" instalacji.
W praktyce liczy się wydajność użyteczna/efektywna w warunkach roboczych, bo to ona zasila odbiorniki. W zadaniach testowych często podaje się jedną wartość w l/min jako wymaganą minimalną, ale na stanowisku pracy trzeba uważać na różnice w definicjach wydajności w dokumentacji sprężarek.
Typowe objawy to: spadek prędkości obrotowej narzędzia, wyczuwalna utrata mocy, "pulsowanie" pracy, częste dobijanie sprężarki oraz spadki ciśnienia na manometrze przy uruchomieniu odbiornika. Często problem nasila się przy długotrwałej pracy ciągłej.
Tak. Długość przewodów, średnice, szybkozłącza, filtry i reduktory powodują spadki ciśnienia i ograniczenia przepływu. Dlatego nawet jeśli odbiornik "na papierze" wymaga określonego l/min, w realnej instalacji często potrzebujesz większej wydajności lub poprawy przekrojów i armatury.
Częste błędy to wybór wartości "na oko", mylenie l/min z innymi jednostkami, nieuwzględnienie słowa "minimalna" oraz przenoszenie danych z innych urządzeń (np. innego typu silnika). Pomaga skupienie się na tym, że mniejsza wydajność niż wymagana nie spełni warunku pracy.
Najpierw znajdź, co jest warunkiem (np. obroty, ciśnienie, minimalna wartość), potem dopasuj właściwy parametr (przepływ/wydatek w l/min). Jeśli zadanie odnosi się do tabeli lub charakterystyki, szukaj dokładnie wiersza dla wskazanych obrotów i wybierz wartość graniczną, nie "najbliższą".
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki i napędów pneumatycznych (charakterystyki zużycia powietrza)
  • Instrukcje i karty katalogowe silników/narzędzi pneumatycznych (tabele: przepływ vs obroty)
  • Podstawy projektowania instalacji sprężonego powietrza (spadki ciśnienia, dobór sprężarki)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego