KWALIFIKACJA ELM6 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 10.
Aby sprawdzić, czy w uzwojeniu cewki nie powstała przerwa należy wykonać pomiar
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerwa w uzwojeniu oznacza brak ciągłości elektrycznej, więc najprościej wykrywa się ją pomiarem rezystancji (lub testem ciągłości) między zaciskami cewki.
Pomiar rezystancji izolacji dotyczy przebicia do obudowy, a napięcie na zaciskach nie potwierdza stanu uzwojenia bez zasilania. "Dobroć" opisuje własności AC, nie przerwę.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli w uzwojeniu cewki powstanie przerwa, to obwód elektryczny uzwojenia nie jest zamknięty. W praktyce oznacza to, że prąd nie popłynie, a cewka (np. przekaźnika, stycznika czy elektrozaworu) nie zadziała. Najbardziej bezpośrednim sposobem sprawdzenia, czy przerwy nie ma, jest pomiar rezystancji uzwojenia (często także test ciągłości) między wyprowadzeniami cewki.

Dlaczego "rezystancji uzwojenia cewki" jest poprawne?
Sprawne uzwojenie ma skończoną, typową dla danego typu cewki rezystancję. Gdy uzwojenie jest przerwane, miernik zwykle pokaże bardzo dużą rezystancję (w praktyce "OL"/brak wskazania) albo brak sygnału w teście ciągłości. Taki pomiar odnosi się wprost do tego, czy przewód uzwojenia tworzy ciągłą ścieżkę elektryczną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "rezystancji izolacji cewki" – ten pomiar służy do oceny stanu izolacji między uzwojeniem a obudową/rdzeniem lub między uzwojeniami. Może wykryć zawilgocenie albo przebicie, ale nie jest podstawowym testem na przerwę w samym przewodzie uzwojenia.
  • "napięcia na zaciskach cewki" – napięcie mówi o tym, czy coś jest podłączone lub zasilane, a nie o tym, czy drut uzwojenia jest ciągły. Dodatkowo taki pomiar bez kontekstu (czy cewka jest zasilana, w jakim obwodzie) nie rozstrzyga o przerwie.
  • "dobroci cewki" – dobroć (Q) dotyczy pracy w prądzie przemiennym i zależy m.in. od strat oraz częstotliwości. Nie jest to standardowy, prosty parametr do stwierdzenia "jest przerwa / nie ma przerwy" w uzwojeniu w typowej diagnostyce serwisowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "przerwy", szukaj odpowiedzi związanej z ciągłością lub rezystancją. Gdy dotyczy "przebicia" lub "upływu do obudowy", wtedy pasuje rezystancja izolacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przerwa w uzwojeniu to fizyczne lub elektryczne przerwanie ciągłości drutu uzwojenia. Skutkiem jest brak zamkniętego obwodu, więc prąd nie płynie i cewka nie wytwarza pola magnetycznego potrzebnego do zadziałania elementu (np. przekaźnika czy elektrozaworu).
Ustaw multimetr na pomiar rezystancji (Ω) lub test ciągłości i przyłóż przewody do zacisków cewki (po odłączeniu zasilania). Sprawna cewka pokaże skończoną rezystancję, a cewka z przerwą zwykle da odczyt "OL"/bardzo duży opór albo brak sygnału ciągłości.
Rezystancja uzwojenia jest mierzona między jego wyprowadzeniami, więc ocenia bezpośrednio, czy przewód tworzy ciągłą ścieżkę elektryczną. Gdy drut jest przerwany, obwód jest otwarty, a miernik nie "widzi" połączenia – wskazuje bardzo dużą rezystancję lub brak odczytu.
Nie. Napięcie na zaciskach zależy głównie od tego, czy obwód jest zasilany i jak jest podłączony, a nie od ciągłości uzwojenia. Możesz mieć prawidłowe napięcie doprowadzone do cewki, a uzwojenie nadal może być przerwane, więc element nie zadziała.
Rezystancja izolacji ocenia, czy izolacja między uzwojeniem a obudową/rdzeniem (lub między uzwojeniami) nie ma przebicia i nie występują prądy upływu. To ważny test bezpieczeństwa i niezawodności, ale dotyczy "przebicia", a nie typowo "przerwy" w samym uzwojeniu.
Test ciągłości jest wygodny przy szybkiej diagnostyce: informuje, czy jest połączenie elektryczne (często sygnałem dźwiękowym). Pomiar rezystancji jest bardziej informacyjny, gdy chcesz porównać wynik z typową wartością cewki lub wykryć nietypowo duży opór połączeń.
Dobroć (Q) opisuje zachowanie cewki w prądzie przemiennym i zależy od częstotliwości oraz strat. To parametr użyteczny w układach rezonansowych, ale w serwisie mechatronicznym do wykrycia prostej usterki "przerwa w uzwojeniu" stosuje się prostszy i pewniejszy pomiar: rezystancję/ciągłość.
Typowe objawy to brak zadziałania przekaźnika/stycznika (brak przyciągnięcia), brak przełączenia elektrozaworu lub brak hamowania/zwalniania w elementach z cewką. Często słychać brak charakterystycznego "kliknięcia", mimo że sterowanie wydaje polecenie.
Najczęstsze to pomiar na podłączonej cewce (równoległe ścieżki w układzie), pomiar pod napięciem, słaby styk przewodów pomiarowych oraz pomiar na złym zakresie. W praktyce przed pomiarem odłącz cewkę od obwodu i upewnij się, że nie jest zasilana.
Przećwicz rozróżnianie: przerwa (ciągłość/rezystancja uzwojenia) vs przebicie (rezystancja izolacji). Naucz się, co mierzy multimetr w trybie Ω i w teście ciągłości, oraz jak bezpiecznie odłączać elementy od obwodu przed pomiarem. To często pojawia się w zadaniach ELM.3.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: ""Dobroć" opisuje własności AC, nie przerwę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Cewka (elektronika)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Cewka_(elektronika) - dostęp 2026-03-05
  • Wikipedia (PL): "Omomierz" https://pl.wikipedia.org/wiki/Omomierz - dostęp 2026-03-05
  • Wikipedia (PL): "Multimetr" https://pl.wikipedia.org/wiki/Multimetr - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Instrukcje obsługi multimetrów (tryb Ω i test ciągłości)
  • Podstawy elektrotechniki: rozdziały o rezystancji i obwodach elektrycznych
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki elementów elektromechanicznych (przekaźniki, styczniki, elektrozawory)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego