Sprawdzenie prostopadłości czoła tulei do osi otworu jest kontrolą cechy geometrycznej położenia, czyli relacji między dwiema bazami: osią otworu oraz powierzchnią czołową. Do takiego zadania potrzebny jest przyrząd, który:
- jednoznacznie wyznaczy oś otworu,
- pozwoli ocenić, czy czoło jest do tej osi prostopadłe.
Tę funkcję spełnia sprawdzian tłoczkowy z kołnierzem. Cylindryczna część (tłok) jest wkładana do otworu i stanowi odniesienie do osi. Kołnierz, wykonany prostopadle do osi tłoka, powinien przylegać równomiernie do czoła tulei na całym obwodzie. Jeśli pojawia się szczelina (np. widoczna "na światło" lub wykryta szczelinomierzem), oznacza to odchylenie od prostopadłości.
Pozostałe przyrządy są nieadekwatne, bo kontrolują inny rodzaj wielkości. Średnicówka mikrometryczna służy do pomiaru wartości średnicy wewnętrznej; nie daje odniesienia do czoła, więc nie sprawdzi prostopadłości. Średnicówka czujnikowa również jest przeznaczona przede wszystkim do kontroli średnicy oraz ewentualnie zmian średnicy w przekroju, ale nadal nie weryfikuje relacji czoła do osi. Sprawdzian dwugraniczny tłoczkowy (przechodni/nieprzechodni) ocenia, czy wymiar średnicy mieści się w tolerancji, lecz nie posiada elementu bazującego na czole (kołnierza), więc nie bada prostopadłości.
W praktyce warsztatowej to rozróżnienie jest kluczowe: narzędzia do wymiaru (średnica) nie zastąpią narzędzi do geometrii (wzajemne położenie powierzchni).
