Niezgodność podczas sporządzania leku recepturowego może mieć charakter chemiczny (np. reakcja składników prowadząca do powstania nowych związków) albo fizyczny (np. wytrącanie osadu, zmętnienie, rozwarstwienie). Jednym z podstawowych sposobów zapobiegania niezgodności jest eliminacja czynnika sprawczego, czyli zastosowanie dopuszczalnego technologicznie zamiennika, który zachowuje wymagane działanie/rolę w leku, ale nie powoduje niepożądanej reakcji.
W przedstawionych odpowiedziach taką metodą jest: zamiana bromku amonowego na równoważną ilość bromku sodu. To przykład substytucji soli/źródła jonów w celu uniknięcia problemu technologicznego, który w tej sytuacji wiąże się z obecnością konkretnego składnika.
- Wprowadzenie etanolu 96% v/v – etanol bywa używany jako współrozpuszczalnik lub do modyfikacji właściwości układu, ale jego dodatek może też zmieniać rozpuszczalność i stabilność w niepożądany sposób. Bez wskazania, że problem wynika z rozpuszczalności i że etanol jest właściwym współrozpuszczalnikiem, nie jest to jednoznaczna metoda zapobiegania.
- Odpowiednia kolejność łączenia składników – to ważna zasada technologiczna i często ogranicza ryzyko wytrąceń, jednak jest to metoda ogólna. W tym zadaniu niezgodność ma być usunięta przez zmianę składnika, a nie przez samą technikę mieszania.
- Zwiększenie ilości wody – rozcieńczenie czasem poprawia rozpuszczanie, ale może też pogorszyć trwałość lub nie usunąć przyczyny reakcji chemicznej. Bez danych o docelowej objętości i ograniczeniach recepty nie można uznać tego za właściwe, pewne rozwiązanie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się konkretna substytucja "X na równoważną ilość Y", często testowana jest umiejętność rozpoznania, że problem leży w składzie (niezgodność), a nie wyłącznie w technice wykonania (kolejność, rozcieńczenie, rozpuszczalnik).
