KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 19.
Agencja reklamowa zakupiła w miesiącu kwietniu 2011 roku skaner o wartości netto 3 400 zł. Na schemacie przedstawiono przyjęty sposób naliczenia amortyzacji. Dla zakupionego środka trwałego zastosowano metodę
Ilustracja przedstawia schemat księgowy związany z zakupem i amortyzacją środka trwałego, w tym przypadku skanera, przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda jednorazowego odpisu polega na ujęciu całej wartości podlegającej amortyzacji w jednym odpisie w jednym okresie (np. w miesiącu przyjęcia do używania). Jeżeli schemat pokazuje 100% odpisu w jednym momencie, nie jest to metoda liniowa ani degresywna, bo te rozkładają koszt na wiele okresów.

Pełne wyjaśnienie:

Amortyzacja to systematyczne rozłożenie w czasie wartości środka trwałego (lub jego wartości podlegającej amortyzacji) poprzez odpisy amortyzacyjne ujmowane w kolejnych okresach. W zadaniu kluczowa jest interpretacja schematu: należy ocenić, czy odpisy są rozłożone na wiele miesięcy/lat, czy też następują w całości jednorazowo.

Odpowiedź "jednorazowego odpisu" jest właściwa wtedy, gdy schemat przedstawia ujęcie całej kwoty amortyzacji w jednym miesiącu (np. w kwietniu) lub w jednym okresie sprawozdawczym. Taki przebieg nie tworzy "linii" w czasie, tylko pojedynczy punkt/skok o pełnej wartości.

Dlaczego pozostałe metody nie pasują do jednorazowego skoku?

  • "liniową" rozpoznaje się po równych (takich samych) odpisach w każdym okresie przez cały czas użytkowania. Na schemacie byłby to stały, powtarzalny odpis w wielu okresach.
  • "degresywną" cechuje malejąca wielkość odpisów w kolejnych okresach (największe na początku, później coraz mniejsze). To nadal amortyzacja wielookresowa, a nie jednorazowa.
  • "progresywną" oznacza rosnące odpisy w kolejnych okresach (mniejsze na początku, większe później). Również wymaga serii odpisów w czasie.

W praktyce egzaminacyjnej najbezpieczniej jest szukać na schemacie odpowiedzi na pytanie: czy odpisy występują w więcej niż jednym okresie? Jeśli nie (jest tylko jeden odpis pełnej wartości), wybór metody jednorazowej jest uzasadniony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amortyzacja to planowe ujmowanie w kosztach zużycia środka trwałego w czasie jego użytkowania. Realizuje się ją przez odpisy amortyzacyjne księgowane w kolejnych okresach. Celem jest przyporządkowanie kosztu środka trwałego do okresów, w których przynosi on korzyści ekonomiczne.
Metodę jednorazową rozpoznasz po tym, że cały odpis jest pokazany w jednym okresie (jeden "skok" lub jeden słupek o pełnej wartości). Nie ma serii odpisów w kolejnych miesiącach. Schemat nie przedstawia trendu rosnącego ani malejącego w czasie.
Metoda liniowa zakłada równe, powtarzalne odpisy w każdym okresie przez cały czas amortyzacji. Nawet jeśli odpis miesięczny jest stały, to występuje on wiele razy. Jednorazowy odpis oznacza natomiast ujęcie pełnej wartości w jednym tylko okresie.
W metodzie degresywnej odpisy są najwyższe na początku użytkowania środka trwałego, a następnie stopniowo maleją. Na schemacie widać serię odpisów w czasie, ale o zmniejszającej się wysokości. To przeciwieństwo jednorazowego ujęcia całej kwoty.
Metoda progresywna to podejście, w którym odpisy rosną w kolejnych okresach. W praktyce egzaminacyjnej bywa podawana jako opcja do rozróżnienia trendu na schemacie. Jeśli wykres pokazuje odpisy coraz większe, to nie jest ani liniowa, ani degresywna, ani jednorazowa.
W tym typie pytania o wyborze metody decyduje przede wszystkim kształt schematu odpisów (czy jednorazowo, czy w czasie). Sama kwota 3 400 zł jest tłem sytuacyjnym i nie wystarcza do rozstrzygnięcia bez analizy schematu. Na egzaminie patrz najpierw na przebieg odpisów.
Najczęstszy błąd to automatyczne wskazanie metody liniowej, bo jest najpopularniejsza, bez sprawdzenia, czy odpisy są równe i wielookresowe. Drugi błąd to mylenie wysokiego pierwszego odpisu w degresywnej z jednorazowym ujęciem całości. Pomaga policzenie, ile okresów ma odpis.
W degresywnej wartości odpisów maleją w czasie (największe na początku), a w progresywnej rosną (najmniejsze na początku). Na schemacie porównaj kolejne okresy: jeśli każdy następny odpis jest mniejszy, to trend jest degresywny; jeśli większy — progresywny.
Schemat wskazuje amortyzację liniową, gdy widać wiele okresów, a wysokość odpisu w każdym z nich jest taka sama. Może to być równa wysokość słupków lub stały poziom na wykresie. Jeżeli występuje tylko jeden odpis pełnej kwoty, nie jest to metoda liniowa.
Ucz się rozpoznawania metod po "kształcie" odpisów: równe (liniowa), malejące (degresywna), rosnące (progresywna), jednorazowy skok (jednorazowa). Rozwiązuj zadania z wykresami i tabelami odpisów. Zwracaj uwagę na liczbę okresów oraz powtarzalność kwot.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Metoda jednorazowego odpisu polega na ujęciu całej wartości podlegającej amortyzacji w jednym odpisie w jednym okresie (np. w miesiącu przyjęcia do używania)."

Źródła:

  • IFRS Foundation, IAS 16 Property, Plant and Equipment (section: Depreciation) — https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-16-property-plant-and-equipment/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji z rachunkowości omawiające metody amortyzacji środków trwałych
  • Komentarze i repetytoria egzaminacyjne z ewidencji środków trwałych i amortyzacji
  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości IAS 16 (część dotycząca amortyzacji) jako materiał porządkujący pojęcia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego