W zadaniu zebrano 5 obserwacji (ceny 1 kg pomidorów w pięciu sklepach) i podano ich sumę: 12,50 zł. Następnie wskazano, że średnia cena wynosi 2,50 zł. Taki sposób liczenia odpowiada definicji średniej arytmetycznej zwykłej, czyli:
średnia arytmetyczna = (suma wszystkich wartości) / (liczba wartości).
Tutaj: 12,50 / 5 = 2,50, więc obliczono średnią arytmetyczną zwykłą.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "arytmetyczną ważoną" – średnia ważona jest stosowana wtedy, gdy poszczególne obserwacje mają różną "ważność" (wagi), np. gdy jedna cena dotyczy większej sprzedaży albo większej liczby transakcji. W treści nie ma żadnych wag (np. ilości sprzedanych kilogramów w każdym sklepie), więc nie ma podstaw do użycia średniej ważonej.
- "geometryczną" – średnia geometryczna wykorzystuje iloczyn i pierwiastek (np. do średnich stóp wzrostu, zmian procentowych, indeksów). Nie jest typową miarą do uśredniania zwykłych cen w złotych, gdy mamy po prostu kilka wartości i chcemy "przeciętną" w sensie sumy podzielonej przez liczbę obserwacji.
- "harmoniczną" – średnia harmoniczna jest użyteczna głównie przy uśrednianiu wielkości typu "na jednostkę", zwłaszcza gdy uśrednia się szybkości lub inne wskaźniki będące ilorazami (np. km/h przy stałym dystansie). W tym zadaniu nie ma takiej struktury problemu; podano sumę cen i liczbę obserwacji, co prowadzi do średniej arytmetycznej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu widzisz sumę wartości oraz liczbę obserwacji (np. sklepów, urzędów, ankiet), a wynik ma postać "przeciętnej" w tych samych jednostkach (tu: zł/kg), najczęściej chodzi o średnią arytmetyczną zwykłą.
