Jeżeli analiza sitowa pokazuje, że większość kryształów ma zbyt małą średnicę, to typową przyczyną jest zbyt duża liczba kryształów powstających w czasie procesu (silne zarodkowanie) w stosunku do czasu i warunków, w jakich mogą one rosnąć.
W krystalizacji z roztworu kluczowe jest przesycenie: to ono "napędza" zarówno powstawanie nowych zarodków, jak i wzrost już istniejących kryształów. Gdy roztwór jest chłodzony zbyt intensywnie, przesycenie narasta szybko. W praktyce sprzyja to pojawieniu się wielu nowych kryształów (zarodkowanie pierwotne/ wtórne), co powoduje, że masa substancji dzieli się na dużą liczbę cząstek. Każda z nich dostaje mniejszy "udział" materiału do narastania, więc produkt końcowy jest drobny.
Dlatego odpowiedź "Zmniejszyć intensywność chłodzenia roztworu." jest właściwa: łagodniejszy profil chłodzenia zwykle obniża częstość zarodkowania i pozwala istniejącym kryształom dłużej rosnąć, poprawiając uziarnienie (większe średnice, mniej frakcji pyłowej).
Pozostałe propozycje prowadzą w przeciwnym kierunku:
- "Zwiększyć intensywność chłodzenia roztworu." – zazwyczaj zwiększa szybkość tworzenia przesycenia, co skutkuje większą liczbą zarodków i większym udziałem frakcji drobnej.
- "Zwiększyć intensywność mieszania, dodając systematycznie nowe "zarodki" krystalizacji." – dodawanie zarodków celowo zwiększa liczbę kryształów; to często poprawia inicjację procesu, ale w kontekście zbyt małych kryształów zwykle pogarsza ich rozmiar (więcej cząstek do "wyżywienia"). Silniejsze mieszanie może też sprzyjać zarodkowaniu wtórnemu i rozdrabnianiu.
- "Zmniejszyć intensywność mieszania, dodając systematycznie rozpuszczalnika." – dodatek rozpuszczalnika obniża przesycenie (może nawet częściowo rozpuszczać kryształy), ale połączenie tego z osłabieniem mieszania pogarsza kontrolę jednorodności (gradienty stężenia/temperatury). Nie jest to typowa, jednoznaczna metoda na zwiększenie rozmiarów kryształów w ujęciu egzaminacyjnym.
W praktyce technologicznej oprócz zmniejszenia intensywności chłodzenia rozważa się także: wydłużenie czasu przetrzymania zawiesiny, kontrolę recyrkulacji ziaren, dobór mieszania tak, by nie generować nadmiernej liczby drobin oraz stabilny profil temperatury. W tym pytaniu jednak najbardziej bezpośrednią i standardową korektą jest spowolnienie chłodzenia.
