KWALIFIKACJA MTL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 28.
Analiza sitowa piasków stosowana jest do oznaczenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Analiza sitowa polega na przesiewaniu próbki piasku przez zestaw sit o różnych wielkościach oczek i określeniu udziału poszczególnych frakcji. Taki wynik opisuje rozkład wielkości ziaren, czyli ziarnistość (uziarnienie) piasku. Parametry jak wilgotność czy ogniotrwałość oznacza się innymi metodami.

Pełne wyjaśnienie:

Analiza sitowa piasków jest metodą laboratoryjną, w której próbkę materiału przesiewa się przez zestaw sit o malejącej wielkości oczek. Po przesiewaniu określa się, jaka część próbki pozostała na każdym sicie. Na tej podstawie wyznacza się rozkład frakcji ziarnowych, czyli ziarnistość (uziarnienie) piasku.

W odlewnictwie informacja o ziarnistości jest praktycznie ważna, ponieważ wpływa m.in. na:

  • jakość powierzchni odlewu (zbyt gruby piasek może pogarszać gładkość),
  • przepuszczalność formy (udział frakcji drobnych i pylastych może ją obniżać),
  • zachowanie masy formierskiej podczas zagęszczania i wybijania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wilgotność nie wynika z przesiewania; oznacza się ją przez metody oparte na suszeniu/ważeniu lub miernikach wilgotności.
  • Porowatość nie jest bezpośrednim wynikiem analizy sitowej; w kontekście piasków i mas formierskich częściej mówi się o przepuszczalności lub strukturze porów, które zależą od uziarnienia, ale nie są nim samym.
  • Ogniotrwałość dotyczy odporności materiału na wysoką temperaturę i topnienie/spiekanie; wymaga badań temperaturowych, a nie rozdziału na frakcje ziarnowe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "sito", "przesiewanie", "frakcje" lub "oczka sit", prawie zawsze chodzi o uziarnienie/ziarnistość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza sitowa to badanie polegające na przesiewaniu próbki piasku przez zestaw sit o różnych oczkach i zważeniu frakcji zatrzymanych na sitach. Wynikiem jest rozkład wielkości ziaren, czyli uziarnienie/ziarnistość, przydatne w kontroli jakości surowca.
Analiza sitowa określa ziarnistość (uziarnienie), czyli udział poszczególnych frakcji ziaren. Nie mierzy bezpośrednio wilgotności ani ogniotrwałości. Pośrednio uziarnienie wpływa na inne cechy masy, np. przepuszczalność, ale wynikiem badania jest zawsze rozkład frakcji.
W przesiewaniu rozdział następuje na podstawie rozmiaru ziaren: ziarna większe zostają na sicie o mniejszych oczkach, a mniejsze przechodzą dalej. To dokładnie odpowiada definicji uziarnienia jako rozkładu wielkości ziaren w próbce, dlatego analiza sitowa służy do oznaczania ziarnistości.
Najczęstszy błąd to wybór "wilgotności", bo w odlewni często kontroluje się wodę w masie. Drugi błąd to mylenie porowatości/przepuszczalności z uziarnieniem. Warto zapamiętać: "sito = frakcje = uziarnienie", a pozostałe parametry mają inne metody pomiaru.
Bezpośrednio nie mierzy przepuszczalności, ale uziarnienie jest jednym z czynników, które na nią wpływają. Duży udział frakcji drobnych i pylastych zwykle zmniejsza wolne przestrzenie między ziarnami. Na egzaminie pamiętaj jednak, że analiza sitowa oznacza ziarnistość, nie przepuszczalność.
Wskazówki w treści: jeśli pojawia się przesiewanie, sita, frakcje, oczka sit lub "rozkład ziaren" — chodzi o ziarnistość. Jeśli mowa o suszeniu próbki, ubytku masy, procentowej zawartości wody lub "nawilgoceniu" — chodzi o wilgotność i inne metody pomiaru.
W praktyce wykonuje się ją przy odbiorze nowej partii piasku, podczas kontroli jakości materiałów formierskich oraz przy diagnostyce problemów technologicznych (np. pogorszenia jakości powierzchni odlewów lub zmian przepuszczalności). Pozwala porównać uziarnienie z wymaganiami zakładowymi.
Ziarnistość wpływa na odwzorowanie powierzchni formy. Zbyt grube ziarna mogą powodować bardziej chropowatą fakturę odlewu, a zbyt duża ilość drobnych frakcji może pogarszać odgazowanie i zwiększać ryzyko wad. Dlatego kontrola uziarnienia jest ważna w nadzorze procesu.
Nie. Analiza sitowa daje rozkład wielkości ziaren. Porowatość to cecha dotycząca udziału pustek w strukturze materiału (np. w odlewie) albo układu przestrzeni w zagęszczonej masie. Do jej oceny stosuje się inne podejścia, a uziarnienie jest co najwyżej czynnikiem wpływającym.
Ułóż mapę "metoda → parametr": sito → uziarnienie, suszenie/ważenie → wilgotność, próby temperaturowe → ogniotrwałość, badania gazowe → przepuszczalność. Ćwicz rozpoznawanie słów kluczowych w treści zadania. To skraca czas i ogranicza pomyłki na egzaminie.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Analiza sitowa polega na przesiewaniu próbki piasku przez zestaw sit o różnych wielkościach oczek i określeniu udziału poszczególnych frakcji."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii form i rdzeni (badania piasków i mas formierskich)
  • Instrukcje laboratoryjne z pracowni odlewniczej dotyczące analizy sitowej
  • Podręczniki do odlewnictwa omawiające właściwości piasków: uziarnienie, przepuszczalność, spiekalność

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego