KWALIFIKACJA EKA1 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 15.
Analizując poniższe dane budżetowe jednostki samorządu terytorialnego:
KategoriaKwota (PLN)
Kultura800 000
Sport1 200 000
Bezpieczeństwo publiczne1 500 000
Wskaż, która kategoria stanowi największy udział w wydatkach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największy udział w wydatkach ma ta kategoria, która ma najwyższą kwotę w tabeli. Porównując wartości 800 000, 1 200 000 i 1 500 000 PLN widać, że największa jest kwota 1 500 000 PLN, więc największy udział ma "Bezpieczeństwo publiczne".

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać kategorię stanowiącą największy udział w wydatkach w podanym zestawieniu, nie trzeba znać szczegółowej klasyfikacji budżetowej ani liczyć procentów. Wystarczy poprawnie odczytać tabelę i porównać kwoty dla każdej kategorii.

W tabeli podano trzy wartości:

  • Kultura: 800 000 PLN
  • Sport: 1 200 000 PLN
  • Bezpieczeństwo publiczne: 1 500 000 PLN

Kategoria o największym udziale to ta, która ma najwyższą wartość nominalną. Ponieważ 1 500 000 PLN jest większe niż 1 200 000 PLN oraz 800 000 PLN, poprawna jest odpowiedź: "Bezpieczeństwo publiczne stanowi największy udział w wydatkach."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Kultura stanowi największy udział w wydatkach." – błędne, bo 800 000 PLN jest najmniejszą z podanych kwot, więc nie może dawać największego udziału.
  • "Sport stanowi największy udział w wydatkach." – błędne, bo 1 200 000 PLN jest mniejsze od 1 500 000 PLN.
  • "Wszystkie kategorie mają taki sam udział w wydatkach." – błędne, bo kwoty wyraźnie się różnią, więc udziały też nie mogą być równe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu jest prosta tabela z kwotami, najpierw porównaj wartości bezwzględne. Dopiero jeśli pytanie wprost wymaga procentów, licz udział: kwota kategorii / suma. Tu wystarcza ranking kwot.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W takim zadaniu "największy udział" oznacza kategorię z najwyższą kwotą wydatków w zestawieniu. Jeśli nie proszą o procenty, zwykle wystarczy porównać wartości nominalne i wskazać największą.
Przeczytaj wszystkie kwoty i porównaj je, wybierając największą liczbę. Pomaga też szybkie uporządkowanie wartości od najmniejszej do największej. W tym typie pytań kluczowa jest uważność w odczycie danych.
Nie zawsze. Jeśli wszystkie kategorie są w tej samej jednostce (PLN) i pytanie brzmi o największy udział, to największą kategorię wskaże największa kwota. Procenty liczy się dopiero, gdy zadanie wyraźnie tego wymaga.
Udział to część całości. Gdy porównujesz kategorie w tej samej sumie wydatków, większa kwota stanowi większą część tej sumy. Dlatego kategoria z najwyższą wartością nominalną ma też najwyższy udział.
Najpierw zsumuj wszystkie wydatki, a potem policz: kwota kategorii / suma wydatków × 100%. Wynik zaokrąglij zgodnie z poleceniem. To typowy krok w analizie struktury budżetu JST.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednej pozycji, odczytanie niewłaściwej kwoty, mylenie "udziału" z "priorytetem" oraz zbyt szybkie liczenie procentów mimo że wystarczy porównanie liczb. Pomaga spokojne sprawdzenie wszystkich wartości.
Klasyfikacja budżetowa to uporządkowanie dochodów i wydatków według działów i rozdziałów, aby dało się je planować, porównywać i sprawozdawać w jednolity sposób. W praktyce ułatwia analizę, kontrolę i przygotowanie raportów w administracji.
Jeśli w treści są tylko kwoty w PLN i pytanie brzmi "która kategoria jest największa/ma największy udział", to zwykle jest to zadanie na porównanie wartości. Skomplikowane obliczenia pojawiają się, gdy proszą o procenty, dynamikę lub różnice.
Analiza struktury wydatków jest potrzebna m.in. przy przygotowaniu informacji dla kierownictwa, monitorowaniu wykonania planu finansowego, tworzeniu zestawień i sprawozdań oraz przy ocenie, które zadania pochłaniają najwięcej środków publicznych.
Podobne zadania często dotyczą: wskazania największej/najmniejszej pozycji w zestawieniu, porównania planu i wykonania, obliczenia różnicy między kategoriami, wyliczenia udziału procentowego oraz krótkiej interpretacji, co wynika z przedstawionych danych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że największy udział w wydatkach ma ta kategoria, która ma najwyższą kwotę w tabeli.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1270) – wskazana w kontekście zadania
  • Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP) – strona aktu "Ustawa o finansach publicznych" (wyszukiwarka ISAP, hasło: "o finansach publicznych Dz.U. 2023 poz. 1270") – accessed 2026-02-28

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z podstaw finansów publicznych (budżet JST, struktura wydatków)
  • ćwiczenia z analizy tabel i prostych zestawień budżetowych
  • komentarze i opracowania dotyczące planowania i sprawozdawczości budżetowej w JST

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego