KWALIFIKACJA CHM5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 40.
Analizujesz dane dotyczące poziomu hałasu w różnych strefach miasta. Poniżej przedstawiono tabelę z wynikami pomiarów:
Strefa Poziom hałasu [dB]
Rezydencjalna 55
Przemysłowa 70
Szkoła 65
Park miejski 50
Której strefie należy przyznać najwyższy priorytet w planowaniu działań na rzecz ograniczenia hałasu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwyższy priorytet działań przyjmuje się tu dla strefy o największym zmierzonym poziomie hałasu.
W tabeli największą wartość ma strefa przemysłowa (70 dB), większą niż szkoła (65 dB), rezydencjalna (55 dB) i park miejski (50 dB), więc to ona wypada jako pilniejsza w tym ujęciu.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionych danych jedynym jednoznacznym kryterium, które można zastosować bez dodatkowych założeń, jest porównanie wartości poziomu hałasu w dB i wskazanie strefy z najwyższym wynikiem. Im wyższy poziom hałasu (w dB), tym większa ekspozycja akustyczna w danym miejscu, a więc w takim uproszczonym podejściu rośnie pilność działań ograniczających emisję lub imisję.

Z tabeli wynika:

  • strefa przemysłowa: 70 dB (najwięcej),
  • szkoła: 65 dB,
  • strefa rezydencjalna: 55 dB,
  • park miejski: 50 dB (najmniej).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Strefie przemysłowej", bo ma najwyższy odczyt.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do kryterium "najwyższy poziom w tabeli":

  • "Strefie rezydencjalnej" – 55 dB jest niższe niż 70 dB i 65 dB, więc nie jest to maksimum.
  • "Szkoły" – 65 dB jest wysokie, ale wciąż niższe od 70 dB, więc nie stanowi najwyższej wartości w zestawieniu.
  • "Parku miejskiego" – 50 dB to najniższy wynik, więc wprost przeczy idei "najwyższego priorytetu" przyjętej na podstawie wartości liczbowej.

W praktyce zawodowej priorytety często ustala się również według wrażliwości terenu (np. obszary zamieszkania, szkoły, szpitale), pory dnia (dzień/noc) oraz odniesienia do dopuszczalnych poziomów. Jednak w tej wersji zadania nie podano takich kryteriów, więc decyduje sama wartość dB z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Decybel (dB) to jednostka poziomu dźwięku w skali logarytmicznej. Większa wartość dB oznacza wyższy poziom hałasu (silniejszy bodziec akustyczny). Skala jest nieliniowa, więc różnice kilku dB mogą być odczuwalne w praktyce.
Porównaj wszystkie wartości liczbowe w kolumnie dB i wybierz największą. W tym typie zadania nie wykonujesz obliczeń, tylko odczyt i porównanie danych. Dobrą praktyką jest szybkie zaznaczenie maksimum i sprawdzenie, czy żadna wartość go nie przewyższa.
W uproszczonej analizie większy poziom dB oznacza większą ekspozycję na hałas, a więc potencjalnie większą uciążliwość i większą potrzebę ograniczenia emisji. To podejście jest proste, ale nie uwzględnia wrażliwości odbiorców ani limitów dla różnych funkcji terenu.
Niekoniecznie. W praktyce można priorytetyzować obszary wrażliwe (np. szkoły), ale decyzja zwykle zależy od kryteriów: poziomu hałasu, pory dnia, liczby narażonych osób i ewentualnych przekroczeń wartości dopuszczalnych. Jeśli w zadaniu podano tylko dB, najczęściej decyduje maksimum.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednej wartości w tabeli, odruchowe wybranie "ważniejszej społecznie" strefy zamiast największej liczby, oraz nieuważne odczytanie jednostek. Warto też uważać na pytania o "najniższy" lub "największe przekroczenie", bo zmieniają kryterium.
Mapowanie hałasu to przedstawienie przestrzennego rozkładu poziomów dźwięku (np. na mapie akustycznej). Pomaga wskazać obszary problemowe, planować działania naprawcze i komunikować wyniki mieszkańcom. W praktyce łączy pomiary, modele i dane o ruchu/źródłach hałasu.
Poza samą wartością dB istotne są m.in.: pora dnia (dzień/noc), charakter źródła (ciągły/impulsowy), liczba osób narażonych, przeznaczenie terenu (mieszkalny, szkolny), tło akustyczne oraz możliwość technicznego ograniczenia hałasu (np. organizacja ruchu, ekrany).
Szukaj sformułowań typu: "przekroczenie dopuszczalnego poziomu", "wartość dopuszczalna", "dla danej strefy" lub podanych limitów. Wtedy nie wybierasz najwyższego dB, tylko największą różnicę: wynik minus limit. Jeśli limitów nie ma, zwykle nie da się liczyć przekroczeń.
Nie. Jeżeli zadanie polega tylko na porównaniu podanych wartości dB w tabeli, wystarczy zwykłe porównanie liczb. Obliczenia logarytmiczne pojawiają się raczej przy sumowaniu źródeł hałasu lub analizie zmian poziomu, ale muszą być do tego podane odpowiednie dane i polecenie.
Ćwicz: odczyt tabel i wykresów, interpretację pojęć (dB, emisja/imisja), podstawy metodyki pomiarów (warunki, niepewność), oraz rozumienie, jak ustala się priorytety działań. Pomaga rozwiązywanie arkuszy i analizowanie, jakie kryterium wskazuje treść pytania.
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • WHO Regional Office for Europe, "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018 (rozdziały dot. skutków zdrowotnych hałasu i podejścia do zarządzania hałasem)
  • Dyrektywa 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnosząca się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku (END) – tekst aktu prawnego UE

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z akustyki środowiskowej (podstawy dB, źródła hałasu, metody pomiaru)
  • Materiały GIOŚ/IOŚ-PIB dotyczące hałasu w środowisku i map akustycznych (jeśli dostępne w programie nauczania)
  • Wytyczne WHO dotyczące hałasu środowiskowego (dla kontekstu zdrowotnego i interpretacyjnego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego