KWALIFIKACJA BUD12 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 10.
Architektonicznym elementem poziomym wystającym przed lico muru, który chroni budynek przed ściekającą wodą jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gzyms to poziomy element architektoniczny wysunięty przed lico muru, którego zadaniem jest m.in. odprowadzanie wody opadowej i ograniczanie zacieków na elewacji. Attyka to ścianka ponad gzymsem/okapem, cokół jest u dołu ściany, a nadproże pracuje nad otworami.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: gzyms.

Gzyms jest poziomym, wysuniętym elementem architektonicznym umieszczanym na elewacji. Dzięki wysunięciu przed lico muru "odcina" spływającą po ścianie wodę i pomaga kierować ją z dala od powierzchni elewacji, co ogranicza zacieki oraz zawilgocenie. To właśnie opis "poziomy, wystający przed lico muru, chroni budynek przed ściekającą wodą" odpowiada typowej funkcji gzymsu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Attyka – jest elementem w formie ścianki (najczęściej ponad koroną muru lub przy dachu płaskim), a nie typowym "wystającym" detalem odprowadzającym wodę z elewacji. Może pełnić funkcje osłonowe lub dekoracyjne, ale nie odpowiada definicji z pytania.
  • Cokół – to dolna część ściany (strefa przy gruncie), narażona na zabrudzenia i zawilgocenie. Chroni ścianę przyziemia, jednak nie jest elementem "wystającym przed lico muru" w znaczeniu detalu odcinającego spływ wody z wyższych partii elewacji.
  • Nadproże – to element konstrukcyjny nad otworem (np. okiennym lub drzwiowym), którego podstawowym zadaniem jest przenoszenie obciążeń na boki otworu. Choć jest poziome, nie jest definiowane jako detal służący ochronie przed ściekaniem wody po elewacji.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o ochronę elewacji przed spływającą wodą kluczowe są słowa "wysunięty przed lico" oraz "odcina spływ" – to typowy trop na gzyms (lub okap, jeśli pojawia się w odpowiedziach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gzyms to poziomy detal architektoniczny wysunięty przed lico ściany. Jego rola bywa dekoracyjna, ale często też praktyczna: pomaga odprowadzać wodę opadową z elewacji i ograniczać powstawanie zacieków poprzez "odcięcie" spływu wody po murze.
Bo jest wysunięty przed lico muru, więc woda spływająca po ścianie napotyka krawędź gzymsu i zostaje odprowadzona dalej od powierzchni elewacji. Dzięki temu mniej wody ścieka po tynku, co zmniejsza ryzyko zacieków, zabrudzeń i zawilgocenia.
Gzyms to zwykle pozioma, wysunięta listwa/element na elewacji. Attyka ma formę ścianki nad koroną muru (często przy dachu płaskim) i nie jest typowym elementem "wystającym" do odcinania spływu wody po ścianie.
Cokół to dolna część ściany zewnętrznej w strefie przyziemia, czyli najbliżej gruntu. Chroni elewację w miejscu narażonym na zabrudzenia i wilgoć (np. rozpryski wody), ale nie jest detalem wysuniętym w środkowej lub górnej części elewacji jak gzyms.
Nadproże to poziomy element konstrukcyjny nad otworem (oknem lub drzwiami). Jego podstawowa funkcja to przeniesienie obciążeń z muru lub stropu nad otworem na boki. Nie jest to element projektowany głównie do ochrony elewacji przed spływającą wodą.
Szukaj poziomego pasa/listwy, która wyraźnie wystaje przed płaszczyznę ściany. Często biegnie wzdłuż całej elewacji (np. między kondygnacjami lub przy dachu). Charakterystyczna jest krawędź, na której woda może "odrywać się" od ściany zamiast spływać po tynku.
Stosuje się je, gdy projekt przewiduje podział elewacji detalem architektonicznym lub gdy potrzebna jest dodatkowa ochrona ściany przed spływem wody. Występują m.in. jako gzymsy wieńczące, międzykondygnacyjne lub nadotworowe (w zależności od rozwiązania architektonicznego).
Najczęstszy błąd to wybór attyki tylko dlatego, że kojarzy się z górą budynku. W pytaniach kluczowe są słowa "poziomy" i "wystający przed lico muru" oraz funkcja ochrony przed ściekającą wodą — to wskazuje na gzyms, nie na ściankę attykową.
Tak, ale w innym sensie: cokół chroni dolną część ściany przed zabrudzeniami i zawilgoceniem w strefie przy gruncie. Nie odpowiada jednak opisowi "poziomego elementu wysuniętego przed lico muru" mającego odcinać spływ wody po elewacji z wyższych partii ściany.
Najpierw dopasuj funkcję: "ochrona przed ściekającą wodą" + "wysunięty przed lico muru" = element odcinający spływ, czyli gzyms. Następnie wyklucz: nadproże (konstrukcja nad otworem), cokół (dół ściany), attyka (ścianka u góry budynku).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Gzyms to poziomy element architektoniczny wysunięty przed lico muru, którego zadaniem jest m.in. odprowadzanie wody opadowej i ograniczanie zacieków na elewacji."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gzyms" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gzyms (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Attyka (architektura)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Attyka_(architektura) (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Cokół" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Cok%C3%B3%C5%82 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw budownictwa i elementów budynku (rozdziały: elewacje, detale architektoniczne)
  • Słowniki terminów budowlanych i architektonicznych (hasła: gzyms, attyka, cokół, nadproże)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące ochrony budynków przed wodą opadową (zacieki, obróbki, okapy, gzymsy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego