KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 23.
"Art. 142 Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji."

Z zamieszczonego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepis wskazuje, że postanowienie, od którego nie przysługuje zażalenie, nie jest pozostawione bez kontroli: można je zakwestionować dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej sprawę. Nie dotyczy to wszystkich postanowień ani nie znosi instytucji zażalenia.

Pełne wyjaśnienie:

Przytoczony przepis opisuje szczególną sytuację: istnieją postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Brak zażalenia nie oznacza jednak, że takie rozstrzygnięcie jest "nie do ruszenia". Ustawodawca przewiduje inną drogę kontroli: strona może je podważyć dopiero wtedy, gdy zaskarża decyzję kończącą sprawę, czyli w odwołaniu od decyzji.

Odpowiedź "strona może zaskarżyć postanowienie, na które nie służy zażalenie, tylko w odwołaniu od decyzji." jest poprawna, ponieważ zachowuje oba kluczowe elementy normy: warunek (brak zażalenia) oraz moment i tryb zaskarżenia (w odwołaniu od decyzji).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • Stwierdzenie, że "strona może zaskarżyć każde postanowienie tylko w odwołaniu od decyzji" jest zbyt szerokie. W praktyce część postanowień ma własny, odrębny środek zaskarżenia (zażalenie), więc nie można przyjąć jednej reguły dla wszystkich.
  • Teza "na żadne postanowienie nie przysługuje zażalenie" przeczy samej konstrukcji przepisu, który rozróżnia postanowienia z zażaleniem i bez zażalenia.
  • Teza "na każde postanowienie przysługuje zażalenie" również jest fałszywym uogólnieniem, bo przepis wprost mówi o postanowieniach, na które zażalenie nie służy.

Wskazówka egzaminacyjna: czytając taki przepis, podkreśl w myślach zwrot warunkowy "na które nie służy zażalenie" oraz ograniczenie "tylko w odwołaniu". Zgubienie jednego z tych fragmentów najczęściej prowadzi do błędnego, zbyt ogólnego wniosku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Postanowienie to rozstrzygnięcie organu wydawane w toku postępowania, zwykle w kwestiach incydentalnych (np. dowodowych, terminów, zawieszenia). Nie zawsze kończy sprawę. Może podlegać zaskarżeniu, ale tryb zależy od tego, czy na dane postanowienie przysługuje zażalenie.
Zażalenie to środek zaskarżenia przysługujący na niektóre postanowienia. Wnosi się je wtedy, gdy przepisy przewidują taką możliwość. Kluczowe jest sprawdzenie pouczenia oraz podstawy prawnej: nie każde postanowienie da się zaskarżyć zażaleniem.
Oznacza to, że strona nie ma odrębnej, natychmiastowej drogi zaskarżenia tego postanowienia. Nie oznacza to jednak braku kontroli. Takie postanowienie można zakwestionować później, w ramach odwołania od decyzji kończącej sprawę.
Jeżeli na postanowienie nie przysługuje zażalenie, strona może podnieść zarzuty dotyczące tego postanowienia w odwołaniu od decyzji. W praktyce oznacza to, że argumenty o wadliwości postanowienia formułuje się razem z zarzutami wobec decyzji.
Ustawodawca ogranicza zażalenia, aby nie paraliżować postępowania stałym zaskarżaniem czynności incydentalnych. Część rozstrzygnięć kontroluje się dopiero na etapie odwołania od decyzji. To kompromis między szybkością postępowania a ochroną praw strony.
Odwołanie dotyczy decyzji (zwykle rozstrzygnięcia kończącego sprawę w I instancji), a zażalenie dotyczy wybranych postanowień wydawanych w toku postępowania. Różnią się przedmiotem zaskarżenia i momentem wniesienia, choć oba służą kontroli instancyjnej.
Samo podniesienie zarzutów wobec postanowienia w odwołaniu jest elementem kontroli decyzji i nie jest "osobnym" środkiem natychmiastowym. Wstrzymanie wykonania lub inne skutki zależą od przepisów szczególnych i decyzji organu, więc trzeba analizować konkretną sprawę.
Zwracaj uwagę na sformułowania typu "na które nie służy zażalenie" oraz na konsekwencję: "może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji". Jeśli w odpowiedzi brakuje tego warunku albo pojawia się uogólnienie "każde postanowienie", to zwykle jest to pułapka.
Najczęściej wtedy, gdy uczeń automatycznie kojarzy "zaskarżenie postanowienia" wyłącznie z zażaleniem albo odwrotnie: uznaje, że skoro nie ma zażalenia, to nie ma żadnej kontroli. Drugi typ błędu to uogólnienie zasad na wszystkie postanowienia.
Pomaga prosta mapa: decyzja → odwołanie, postanowienie → czasem zażalenie, a gdy brak zażalenia, to zarzuty w odwołaniu od decyzji. Warto też ćwiczyć na przykładach i zawsze wypisywać: co zaskarżam, kiedy i jakim środkiem.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Przepis wskazuje, że postanowienie, od którego nie przysługuje zażalenie, nie jest pozostawione bez kontroli: można je zakwestionować dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej sprawę."

Źródła:

  • Serwis Sejmu RP – wyszukiwarka aktów prawnych / dostęp do treści ustaw (KPA) – https://www.sejm.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Aktualny tekst jednolity Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) w ISAP
  • Komentarze i repetytoria do KPA (rozdziały o decyzjach, postanowieniach i środkach zaskarżenia)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu postępowania administracyjnego dla technika administracji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego