W pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością kluczowa jest prawidłowa kolejność działań. Aby opracować plan współdziałania, najpierw trzeba rozpoznać problemy i potrzeby osoby wspieranej, a następnie zaplanować działania pomocowe. Diagnoza potrzeb (np. trudności w poruszaniu się po mieszkaniu, ryzyko upadku, bariery architektoniczne, potrzeby w zakresie higieny, żywienia, organizacji dnia, kontaktów społecznych) pozwala ustalić priorytety oraz cele wsparcia.
Odpowiedź "rozpoznać problemy i potrzeby podopiecznej oraz zaplanować działania pomocowe." jest właściwa, bo obejmuje dwa najważniejsze elementy pierwszego etapu pracy: rozpoznanie sytuacji i przygotowanie planu działań. To podejście jest zgodne z zasadą indywidualizacji – wsparcie nie powinno być "z góry" narzuconym zestawem czynności, tylko odpowiedzią na realne potrzeby konkretnej osoby.
Pozostałe odpowiedzi są niepełne lub przesuwają akcent na obszary, które nie stanowią najważniejszego punktu wyjścia:
- "rozpoznać występujące choroby u podopiecznej i określić sposób pomocy." – koncentruje się na diagnostyce medycznej. Asystent może znać ograniczenia zdrowotne w zakresie potrzebnym do bezpiecznego wsparcia, ale nie jest to "przede wszystkim" i nie zastępuje całościowej diagnozy potrzeb.
- "zebrać informacje o sytuacji rodzinnej i zawodowej podopiecznej." – zawęża ocenę do wybranych danych. U 80-letniej osoby samotnej informacja o pracy zawodowej może mieć marginalne znaczenie; ważniejsze są potrzeby funkcjonalne i bezpieczeństwo.
- "ustalić sytuację rodzinną i materialną podopiecznej oraz sposób realizacji działań pomocowych." – łączy elementy ważne, ale nadal nie zaczyna od pełnego rozpoznania problemów i potrzeb; dodatkowo kładzie nacisk na organizację realizacji, zanim ustalone zostaną priorytety wsparcia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "przede wszystkim", zwykle chodzi o pierwszy, fundamentalny krok procesu – w tym przypadku diagnozę potrzeb i na jej podstawie zaplanowanie pomocy.
