KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 21.
Asystent powinien poinformować podopieczną z niepełnosprawnością, która zamierza pójść do toalety korzystając z balkonika, że siedząc na krześle powinna skierować się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas wstawania z krzesła przy balkoniku kluczowe jest stabilne, oburęczne podparcie na poręczach balkonika i ustawienie ciała tak, aby ruch był kontrolowany.
Ustawienie twarzą do balkonika ułatwia symetryczny chwyt i zmniejsza ryzyko utraty równowagi. Laska nie zastępuje stabilności balkonika w tej fazie ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

Wstawanie z krzesła z użyciem balkonika wymaga takiego ustawienia ciała i rąk, aby podparcie było stabilne, symetryczne i łatwe do kontrolowania. Dlatego właściwe jest ustawienie się twarzą do balkonika oraz wykonywanie ruchu wstawania przy trzymaniu się poręczy balkonika. Daje to szeroką podstawę podparcia, pozwala utrzymać środek ciężkości w bezpiecznym obszarze i zmniejsza ryzyko rotacji tułowia w trakcie podnoszenia.

Odpowiedź "bokiem do balkonika, a następnie wstawać, trzymając się poręczy balkonika" jest niekorzystna, bo ustawienie bokiem sprzyja skrętowi tułowia oraz asymetrycznemu obciążeniu, co może pogorszyć równowagę i utrudnić kontrolę ruchu. W praktyce taka pozycja częściej prowadzi do "szukania" podparcia w trakcie wstawania zamiast przygotowania go przed ruchem.

Warianty zawierające "opierając się na lasce" są błędne, ponieważ laska ma inną funkcję niż balkonik: zapewnia punktowe podparcie i zwykle jest używana podczas chodu, a nie jako główne, oburęczne wsparcie w fazie wstawania z krzesła. Oparcie się na lasce podczas wstawania może dawać zbyt małą stabilność i zwiększać ryzyko zachwiania, szczególnie gdy podopieczna ma osłabienie mięśni kończyn dolnych lub zaburzenia równowagi.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o bezpieczne przemieszczanie szukaj rozwiązań, które zapewniają największą stabilność (szeroka podstawa, oburęczny chwyt, brak skrętów tułowia) oraz minimalizują konieczność wykonywania ruchów "w locie" (np. poprawiania ustawienia po rozpoczęciu wstawania).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustaw balkonik stabilnie przed sobą, a następnie ustaw ciało twarzą do balkonika. Wstawaj powoli, wykonując ruch z kontrolą i trzymając się poręczy/uchwytów balkonika oburącz. Unikaj skręcania tułowia w trakcie wstawania, bo to zwiększa ryzyko utraty równowagi.
Ustawienie bokiem sprzyja skrętowi tułowia i asymetrycznemu obciążeniu kończyn. To często pogarsza stabilność i wymusza "dociąganie" balkonika lub zmienianie chwytu podczas ruchu. Bezpieczniej jest przygotować stabilne podparcie przed wstaniem i wstawać w osi ciała.
Zwykle nie. Laska daje punktowe podparcie i wymaga dobrej kontroli równowagi, natomiast balkonik zapewnia szerszą podstawę i możliwość oburęcznego chwytu. Podczas wstawania stabilność jest kluczowa, dlatego opieranie się na lasce zamiast na balkoniku zwiększa ryzyko zachwiania.
Najczęstsze błędy to: ustawienie bokiem i skręt tułowia, chwyt jedną ręką zamiast oburącz, przesuwanie balkonika w trakcie wstawania oraz zbyt szybkie poderwanie się bez przygotowania stóp i podparcia. Każdy z tych błędów obniża stabilność i zwiększa ryzyko upadku.
Asekuracja jest szczególnie ważna podczas zmiany pozycji (siad–stanie, obrót, siadanie), w drodze do toalety, na śliskim podłożu oraz gdy podopieczna ma osłabienie, zawroty głowy lub lęk przed upadkiem. Asystent powinien dbać o bezpieczeństwo, ale nie wyręczać w zakresie, w jakim osoba jest samodzielna.
Balkonik należy ustawić stabilnie przed sobą, w zasięgu rąk, tak aby można było złapać poręcze bez pochylania się i bez skręcania tułowia. Ważne jest też, by podłoże było suche i nie było przeszkód (dywaników, progów), które mogą spowodować potknięcie.
Bezpieczne jest ustawienie stóp stabilnie na podłodze, zwykle z jedną stopą nieco wysuniętą do przodu (zależnie od możliwości podopiecznej) i z ciężarem ciała przygotowanym do przeniesienia do przodu. Kluczowe jest, aby nie ślizgać stóp i nie wstawać z bardzo wąskim rozstawem.
Tak, ale w sposób prosty i dostosowany do sytuacji. Krótkie komunikaty typu: "Ustaw balkonik przed sobą", "Złap poręcze oburącz", "Wstaj powoli" pomagają utrzymać kontrolę ruchu. Zbyt długie instrukcje mogą rozpraszać, zwłaszcza gdy osoba jest zestresowana lub ma problemy poznawcze.
Sprawdź, czy balkonik stoi równo, nie chwieje się, ma sprawne elementy (np. nakładki antypoślizgowe), a otoczenie jest wolne od przeszkód. Upewnij się też, że podopieczna ma prawidłowy chwyt i że nie musi sięgać zbyt daleko. Jeśli coś budzi wątpliwości, popraw ustawienie przed rozpoczęciem ruchu.
Ucz się schematów: przygotowanie miejsca, stabilne podparcie, oburęczny chwyt, brak skrętów tułowia, kontrolowane tempo i ocena ryzyka upadku. Na egzaminie wybieraj odpowiedzi, które zwiększają stabilność i bezpieczeństwo oraz nie wymagają wykonywania dodatkowych ruchów w trakcie wstawania.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Laska nie zastępuje stabilności balkonika w tej fazie ruchu."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu transferów i mobilizacji pacjenta (opieka długoterminowa, rehabilitacja)
  • Instrukcje producentów dotyczące bezpiecznego użytkowania balkoników (broszury/IFU konkretnego modelu)
  • Podręczniki pielęgniarstwa/rehabilitacji opisujące profilaktykę upadków i asekurację

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego