KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 21.
Asystent powinien poinformować podopiecznego z niepełnosprawnością, który zamierza pójść do toalety korzystając z balkonika, że siedząc na krześle, należy skierować się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne wstawanie z użyciem balkonika polega na ustawieniu się na wprost sprzętu, oparciu dłoni na jego poręczach i dopiero wtedy przejściu do pozycji stojącej. Daje to stabilne, symetryczne podparcie i ogranicza ryzyko utraty równowagi. Ustawienie bokiem lub podpieranie się laską nie odpowiada tej sytuacji.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy podopieczny ma wstać z krzesła i dalej przemieszczać się z użyciem balkonika, kluczowe jest uzyskanie stabilnego podparcia w momencie przejścia z pozycji siedzącej do stojącej. Dlatego właściwa instrukcja to: ustawienie się twarzą do balkonika i wstawanie, trzymając się poręczy/uchwytów balkonika. Takie ustawienie sprzyja utrzymaniu środka ciężkości w bezpiecznym zakresie oraz pozwala równomiernie obciążyć obie kończyny górne.

Odpowiedź "twarzą do balkonika, a następnie wstawać, trzymając się poręczy balkonika" jest poprawna, ponieważ opisuje logiczną sekwencję: najpierw ustawienie względem sprzętu, następnie stabilne podparcie i kontrolowane wstawanie. W praktyce asystent dodatkowo dba o to, aby balkonik stał stabilnie (na równej powierzchni), a podopieczny nie "ciągnął" sprzętu do siebie w trakcie wstawania.

  • Warianty z ustawieniem bokiem do balkonika zwiększają ryzyko skręcenia tułowia i asymetrii obciążenia. To częsty błąd, bo bokiem często ustawia się ciało przy przesiadaniu, ale nie jest to typowy, bezpieczny schemat wstawania z balkonikiem.
  • Warianty z opieraniem się na lasce są nieadekwatne do opisanej sytuacji: skoro podopieczny ma korzystać z balkonika, to podstawowym punktem podparcia podczas wstawania powinny być jego poręcze. Mieszanie sprzętów (balkonik + laska) może wprowadzać chaos ruchowy i obniżać stabilność.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o balkonik szukaj odpowiedzi, które podkreślają stabilne oparcie na uchwytach balkonika i kontrolowany transfer. Odpowiedzi zawierające inny sprzęt niż w treści (np. laska) często sygnalizują dystraktor.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustaw balkonik stabilnie przed sobą, a ciało skieruj na wprost do balkonika. Następnie oprzyj dłonie na poręczach/uchwytach i wstań kontrolowanie, bez szarpania sprzętu. Taki układ daje symetryczne podparcie i zmniejsza ryzyko utraty równowagi.
Ustawienie bokiem sprzyja skręceniu tułowia i nierównemu obciążeniu nóg oraz rąk. To pogarsza stabilność w najtrudniejszym momencie transferu (z siedzenia do stania) i może zwiększyć ryzyko potknięcia lub upadku, zwłaszcza u osób osłabionych.
Asystent powinien upewnić się, że balkonik stoi na równej, nieśliskiej powierzchni, nie ma przeszkód na drodze, a podopieczny ma stabilne oparcie stóp o podłogę. Warto też sprawdzić, czy uchwyty są na właściwej wysokości i czy podopieczny rozumie instrukcję.
Zwykle nie jest to zalecane, bo wprowadza niesymetryczne punkty podparcia i utrudnia kontrolę ruchu. Jeśli podopieczny ma korzystać z balkonika, podstawowym wsparciem podczas wstawania powinny być jego poręcze. O łączeniu sprzętów powinien decydować specjalista (np. fizjoterapeuta).
Do częstych błędów należą: ustawianie się bokiem, zbyt szybkie wstawanie, "ciągnięcie" balkonika do siebie, brak stabilnego chwytu poręczy oraz rozpoczynanie marszu zanim podopieczny złapie równowagę. Błędy te zwiększają ryzyko zachwiania i upadku.
Asekuracja jest szczególnie ważna, gdy podopieczny ma osłabienie mięśni, zawroty głowy, problemy z równowagą lub jest po urazie/operacji. Asystent powinien być blisko, gotowy do wsparcia, ale bez szarpania. Zakres asekuracji dostosowuje się do ryzyka upadku.
Prawidłowy chwyt oznacza oparcie dłoni na uchwytach/poręczach w sposób stabilny, bez ześlizgiwania się. Nadgarstki powinny być w możliwie neutralnej pozycji, a nacisk rozłożony równomiernie. Dzięki temu podopieczny ma lepszą kontrolę nad ruchem i łatwiej utrzymuje równowagę.
Instruktaż redukuje stres i porządkuje sekwencję czynności: ustawienie sprzętu, chwyt, wstawanie, zatrzymanie i dopiero marsz. W toalecie ryzyko upadku jest większe (pośpiech, ciasna przestrzeń), więc jasne polecenia i przypomnienie zasad bezpieczeństwa realnie poprawiają ochronę podopiecznego.
Niepokojące sygnały to m.in. chwiejność w siadzie, trudność z ustawieniem stóp, brak siły w rękach, nagłe zawroty głowy, dezorientacja lub brak rozumienia poleceń. W takiej sytuacji asystent powinien zwiększyć asekurację i rozważyć wezwanie dodatkowej pomocy zgodnie z procedurami placówki.
Ucz się schematów: przygotowanie otoczenia, ustawienie sprzętu, pozycja ciała, chwyt, kontrolowane wstawanie i ocena równowagi. Trenuj rozpoznawanie dystraktorów, np. odpowiedzi wprowadzających inny sprzęt niż w treści. Pomaga też oglądanie instruktaży i omawianie przypadków z praktyk.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawne wstawanie z użyciem balkonika polega na ustawieniu się na wprost sprzętu, oparciu dłoni na jego poręczach i dopiero wtedy przejściu do pozycji stojącej."

Źródła:

  • NHS (National Health Service), "How to use a walking frame" (instrukcja korzystania z chodzika/balkonika) – https://www.nhs.uk/conditions/social-care-and-support-guide/care-services-equipment-and-care-homes/using-mobility-aids/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Healthdirect Australia, "Walking frames" (zasady używania i bezpieczeństwo) – https://www.healthdirect.gov.au/walking-frames (dostęp: 2026-03-02)
  • Alberta Health Services, "Using a Walker" (instrukcja użytkowania balkonika/chodzika) – https://myhealth.alberta.ca/Health/pages/conditions.aspx?hwid=abq2241 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu transferów i asekuracji w opiece długoterminowej (skrypty szkoły/placówki)
  • Poradniki producentów sprzętu pomocniczego dotyczące użytkowania balkonika (instrukcje obsługi)
  • Kursy/filmiki instruktażowe instytucji ochrony zdrowia nt. bezpiecznego korzystania z walking frame (balkonika)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego