KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 18.
Podczas przesadzania podopiecznego z łóżka na wózek inwalidzki asystent powinien przede wszystkim
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas transferu najważniejsze jest zapobieganie niekontrolowanemu odjechaniu wózka i upadkowi.
Zablokowanie kół wózka stabilizuje miejsce docelowe i pozwala bezpiecznie przenieść ciężar ciała. Pozostałe czynności mogą być istotne, ale nie eliminują podstawowego ryzyka przesunięcia się wózka w trakcie przesadzania.

Pełne wyjaśnienie:

W transferze z łóżka na wózek priorytetem jest bezpieczeństwo i stabilność sprzętu. Odpowiedź "zablokować kółka wózka." jest poprawna, ponieważ hamulce wózka unieruchamiają go w momencie, gdy podopieczny przenosi ciężar ciała i wykonuje obrót/siad. Bez blokady wózek może odjechać, co grozi poślizgnięciem, upadkiem i urazem zarówno podopiecznego, jak i asystenta.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepszym wyborem jako czynność "przede wszystkim"?

  • "założyć poręcze do wózka." – podłokietniki/poręcze mogą pomagać w podparciu, ale nie zastępują hamulców. Wózek bez blokady nadal może się przesunąć, nawet jeśli poręcze są założone.
  • "maksymalnie obniżyć łóżko." – ustawienie wysokości łóżka bywa ważne ergonomicznie i funkcjonalnie (np. ułatwia przesiadanie), ale samo obniżenie nie zabezpiecza przed ruchem wózka. W praktyce dobiera się wysokość do możliwości osoby i techniki transferu, jednocześnie dbając o stabilizację.
  • "odblokować kółka łóżka." – w wielu sytuacjach to działanie jest przeciwne zasadom bezpieczeństwa: łóżko powinno być stabilne podczas transferu, a odblokowanie kół może zwiększyć ryzyko przemieszczenia się powierzchni, z której podopieczny wstaje/przesiada się.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu o transfer pojawia się wybór między czynnością "porządkową" a elementem bezpośrednio redukującym ryzyko upadku, najczęściej poprawna jest stabilizacja (hamulce, ustawienie wózka, usunięcie przeszkód). Dopiero potem wykonuje się pozostałe przygotowania i asekurację zgodnie z przyjętą techniką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Blokada kół zapobiega odjechaniu wózka w chwili przenoszenia ciężaru ciała. To najprostszy sposób zmniejszenia ryzyka upadku i urazu. Stabilny wózek ułatwia też asekurację, bo ruch podopiecznego nie powoduje jednocześnie ruchu sprzętu.
Najczęściej ustawia się wózek jak najbliżej łóżka, pod kątem ułatwiającym obrót i dosiad, z odsuniętymi podnóżkami i zablokowanymi kołami. Dokładne ustawienie zależy od strony sprawniejszej podopiecznego i zastosowanej techniki asekuracji.
Nie zawsze. Poręcze mogą pomagać w podparciu po dosiadzie, ale w trakcie samego przesiadania czasem przeszkadzają i utrudniają przełożenie ciała. Kluczowe jest, by wózek był stabilny (hamulce) i by podopieczny miał bezpieczny chwyt lub asekurację.
Wysokość łóżka dobiera się tak, by ułatwić podopiecznemu przejście do siadu i przesiad. Zbyt duża różnica wysokości może zwiększać wysiłek i ryzyko poślizgnięcia. Obniżanie łóżka jest jednak dodatkiem do podstaw: stabilizacji wózka i bezpiecznej asekuracji.
Łóżko można chwilowo przestawić, ale w momencie transferu powinno stać stabilnie. Odblokowane koła w trakcie przesadzania zwiększają ryzyko, że łóżko się przesunie, a podopieczny straci oparcie. Najpierw ustaw, potem unieruchom i dopiero wykonuj transfer.
Typowe błędy to brak blokady kół, zbyt duży dystans między łóżkiem a wózkiem, nieusunięte podnóżki lub przeszkody oraz zbyt szybkie tempo bez komunikacji z podopiecznym. Częstym problemem jest też brak oceny, czy potrzebny jest dodatkowy sprzęt lub druga osoba.
Po zaciągnięciu hamulców należy lekko poruszyć wózkiem, aby upewnić się, że koła nie obracają się i wózek nie przesuwa się po podłodze. Warto też ocenić podłoże (np. dywan, śliska powierzchnia), bo wpływa na stabilność. Kontrola powinna być rutyną przed każdym transferem.
Tak. Jasne komunikaty ("blokuję wózek", "przesuwamy się na brzeg łóżka", "na trzy wstajemy") zwiększają bezpieczeństwo i współpracę. Podopieczny może lepiej przygotować ruch, a asystent szybciej zauważy brak równowagi. To także element poszanowania autonomii osoby wspieranej.
W zależności od możliwości podopiecznego stosuje się m.in. deskę transferową, pas asekuracyjny, podkład poślizgowy lub podnośnik. Sprzęt dobiera się do poziomu samodzielności, masy ciała i ryzyka upadku. Niezależnie od sprzętu zasada stabilizacji wózka pozostaje kluczowa.
Ucz się według priorytetów: najpierw bezpieczeństwo (hamulce, stabilne ustawienie, przeszkody), potem ergonomia i komfort. Ćwicz analizę ryzyka: co może spowodować upadek lub uraz. Na testach zwracaj uwagę na sformułowania typu "przede wszystkim", bo wskazują na czynność krytyczną.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podczas transferu najważniejsze jest zapobieganie niekontrolowanemu odjechaniu wózka i upadkowi.Zablokowanie kół wózka stabilizuje miejsce docelowe i pozwala bezpiecznie przenieść ciężar ciała.

Źródła:

  • OSHA, "Guidelines for Nursing Homes: Ergonomics for the Prevention of Musculoskeletal Disorders" (sekcje dot. repositioning/transfers) - https://www.osha.gov/sites/default/files/publications/osha3182.pdf - dostęp 2026-02-27
  • NIOSH (CDC), "Safe Patient Handling and Mobility (SPHM)" – informacje i materiały dot. bezpiecznych transferów - https://www.cdc.gov/niosh/topics/safepatient/ - dostęp 2026-02-27
  • NHS (UK), materiały edukacyjne dot. moving and handling / transferów pacjenta (zasady bezpieczeństwa i stabilizacji) - https://www.nhs.uk/conditions/social-care-and-support-guide/caring-for-someone/moving-and-handling/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu bezpiecznego transferu i profilaktyki upadków (safe patient handling)
  • Instrukcje producentów wózków inwalidzkich dotyczące hamulców i ustawiania wózka
  • Podręczniki opieki długoterminowej i podstaw pielęgnowania (rozdziały: transfer, mobilizacja, bezpieczeństwo)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego