KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 15.
Asystent pracujący z osobą z paraplegią, poruszającą się na wózku inwalidzkim, w celu profilaktyki odleżyn powinien zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poduszka przeciwodleżynowa na siedzisku wózka zmniejsza nacisk na tkanki pośladków, czyli obszar szczególnie narażony w pozycji siedzącej.
Równocześnie codzienna higiena i pielęgnacja skóry ogranicza ryzyko uszkodzeń, maceracji i infekcji, co wspiera profilaktykę odleżyn u osoby z paraplegią.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z paraplegią poruszającej się na wózku inwalidzkim największe ryzyko odleżyn dotyczy miejsc, na które działa długotrwały ucisk w pozycji siedzącej, zwłaszcza pośladków i okolicy krzyżowo-guzicznej. Z tego powodu kluczowe jest ograniczenie nacisku oraz stała dbałość o stan skóry.

Odpowiedź "poduszkę przeciwodleżynową na siedzeniu wózka inwalidzkiego i codzienną higienę pośladków" łączy dwie podstawowe grupy działań:

  • Odciążanie i redystrybucję ucisku – poduszka przeciwodleżynowa ma za zadanie zmniejszać punktowe naciski i poprawiać rozkład ciężaru ciała podczas siedzenia.
  • Pielęgnację skóry – utrzymanie czystości i dobrej kondycji skóry pomaga ograniczać czynniki sprzyjające uszkodzeniom (np. zawilgocenie, podrażnienia), a także ułatwia zauważenie wczesnych zmian wymagających reakcji.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w tym kontekście. Wskazanie "poduszkę przeciwodleżynową i zmianę pozycji ułożeniowej w łóżku co dwie godziny" miesza profilaktykę dla pozycji leżącej z sytuacją, w której problem dotyczy przede wszystkim siedzenia na wózku; zmiana ułożenia w łóżku nie rozwiązuje ryzyka wynikającego z długiego siedzenia. Odpowiedź "materac przeciwodleżynowy i oklepywanie pleców" zawiera działanie niezwiązane bezpośrednio z profilaktyką odleżyn (oklepywanie), a materac dotyczy głównie pozycji leżącej. Z kolei "materac przeciwodleżynowy i unoszenie podopiecznego na wózku inwalidzkim co dwie godziny" również odwołuje się do sprzętu łóżkowego i proponuje czynność opisaną nieprecyzyjnie (unoszenie), która nie stanowi standardowego, jasno definiowanego postępowania profilaktycznego w pozycji siedzącej.

Na egzaminie warto pamiętać: wózek = profilaktyka oparta o siedzisko (poduszka) i regularną pielęgnację/obserwację skóry w miejscach ucisku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek spowodowane głównie długotrwałym uciskiem (czasem też tarciem i ścinaniem). U osoby na wózku ucisk długo działa na pośladki i okolice kości, a ograniczone czucie może opóźnić reakcję na ból.
Poduszka przeciwodleżynowa zmniejsza nacisk punktowy i poprawia rozkład ciężaru ciała na siedzisku. Dzięki temu tkanki są mniej niedokrwione, a ryzyko uszkodzeń skóry w okolicy pośladków i kości kulszowych jest mniejsze.
Najczęściej narażone są pośladki, okolice kości kulszowych oraz okolica krzyżowo-guziczna. Ryzyko rośnie, gdy skóra jest wilgotna, podrażniona lub gdy osoba długo pozostaje w jednej pozycji bez odciążania.
Codzienna higiena ogranicza zawilgocenie i podrażnienia skóry, co zmniejsza podatność na uszkodzenia. Ułatwia też regularną obserwację skóry, czyli szybkie zauważenie zaczerwienienia, otarć lub innych zmian wymagających reakcji.
Nie zawsze. Materac działa przede wszystkim w pozycji leżącej, a przy długim siedzeniu kluczowe są rozwiązania dla siedziska wózka (np. poduszka) oraz pielęgnacja i kontrola skóry. Najlepsze efekty daje łączenie metod, zależnie od sytuacji.
Częsty błąd to przenoszenie zasad z opieki łóżkowej na wózek (skupienie się tylko na materacu). Innym błędem jest traktowanie poduszki jako "jedynego" rozwiązania bez kontroli skóry, higieny i reagowania na pierwsze objawy ucisku.
Wczesnym sygnałem bywa zaczerwienienie, ocieplenie skóry, obrzęk, ból (jeśli czucie jest zachowane) lub nietypowa zmiana wyglądu skóry. U osób z zaburzeniami czucia ważna jest regularna obserwacja, bo brak bólu nie oznacza braku problemu.
Gdy zaczerwienienie nie znika po odciążeniu, pojawia się pęcherz, otarcie, rana, wysięk, nasilone ucieplenie lub podejrzenie zakażenia. Asystent nie zastępuje leczenia, ale powinien szybko przekazać informacje i nie pogłębiać ucisku.
Dobór zależy od masy ciała, budowy, ryzyka odleżyn, stabilizacji tułowia i rodzaju wózka. Ważne są też wymiary siedziska i prawidłowe ułożenie poduszki. W praktyce często korzysta się z zaleceń fizjoterapeuty lub zespołu rehabilitacji.
Oklepywanie bywa kojarzone z działaniami oddechowymi, ale nie jest podstawową metodą profilaktyki odleżyn. W profilaktyce kluczowe są: ograniczanie ucisku, właściwe podparcie, pielęgnacja skóry oraz szybka reakcja na wczesne objawy uszkodzeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Poduszka przeciwodleżynowa na siedzisku wózka zmniejsza nacisk na tkanki pośladków, czyli obszar szczególnie narażony w pozycji siedzącej."

Źródła:

  • NPIAP, EPUAP, PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 2019 edition (sections: Prevention; Support surfaces; Skin assessment).
  • NHS (UK): Pressure sores (pressure ulcers) – Prevention, https://www.nhs.uk/conditions/pressure-sores/ (dostęp: 27.02.2026)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Preventing Pressure Ulcers, https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000740.htm (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Wytyczne kliniczne dotyczące profilaktyki odleżyn (opracowania NPIAP/EPUAP/PPPIA)
  • Materiały edukacyjne o profilaktyce odleżyn dla opiekunów (np. serwisy zdrowotne)
  • Podręczniki i skrypty z podstaw pielęgnacji i opieki długoterminowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego