KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 27.
Asystent pracuje z 50-letnią osobą z niedowładem połowiczym po przebytym udarze mózgu, która porusza się za pomocą kuli i ma problemy ze wzrokiem. Jakie formy aktywizacji może jej zaproponować asystent?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Słuchanie muzyki nie wymaga dobrej sprawności ruchowej ani intensywnej pracy wzrokowej, a może wspierać nastrój i funkcje poznawcze. Spotkania z przyjaciółmi aktywizują społecznie i ograniczają izolację, a przy odpowiedniej organizacji są bezpieczne. Pozostałe propozycje zwiększają ryzyko upadku lub opierają się na widzeniu.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby po udarze z niedowładem połowiczym typowe są osłabienie jednej strony ciała, gorsza koordynacja i zaburzenia równowagi. To przekłada się na podwyższone ryzyko upadków, zwłaszcza gdy podopieczny porusza się przy użyciu kuli. Dodatkowo problemy ze wzrokiem (np. ubytki pola widzenia lub niedowidzenie) sprawiają, że aktywności silnie oparte na percepcji wzrokowej mogą być męczące, frustrujące albo po prostu niedostępne.

Najlepszą propozycją są "Słuchanie muzyki, spotkania z przyjaciółmi." Słuchanie muzyki (muzykoterapia receptywna) jest aktywnością o niskim ryzyku: nie wymaga sprawności lokomocyjnej, nie obciąża układu ruchu i nie wymaga dokładnego widzenia. Może poprawiać nastrój, obniżać napięcie i wspierać utrzymanie rutyny dnia. Spotkania towarzyskie to z kolei forma aktywizacji społecznej, która przeciwdziała izolacji po chorobie, wzmacnia motywację i poczucie sprawczości. Asystent może też zadbać o warunki bezpieczeństwa (transport, dobór miejsca bez barier, ograniczenie pośpiechu).

Pozostałe odpowiedzi są mniej właściwe, bo zawierają czynności potencjalnie niebezpieczne lub niedostosowane do deficytów:

  • "Oglądanie telewizji, jazdę na rowerze." Jazda na rowerze przy zaburzeniach równowagi i asymetrii siły mięśniowej istotnie zwiększa ryzyko upadku. Telewizja może być trudna przy problemach wzrokowych (mniejszy komfort widzenia, szybkie zmiany obrazu).
  • "Piesze wycieczki, gry planszowe." Dłuższe wycieczki piesze mogą być ryzykowne przy chodzeniu z kulą (zmęczenie, nierówne podłoże). Gry planszowe często wymagają dobrego widzenia szczegółów (pola, symbole, karty), więc mogą ograniczać udział osoby słabowidzącej.
  • "Ćwiczenia na siłowni, udział w porankach filmowych w kinie." Siłownia bez nadzoru specjalisty może utrwalać nieprawidłowe wzorce ruchowe lub prowadzić do przeciążeń. Kino/film to aktywność silnie wzrokowa, zwykle trudna przy zaburzeniach widzenia i mniej elastyczna organizacyjnie.

Na egzaminie warto stosować prostą zasadę: wybieraj aktywność, która jest bezpieczna, dostępna i dostosowana do ograniczeń (ruch, równowaga, wzrok), a jednocześnie realnie wspiera dobrostan i kontakt z ludźmi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobieraj aktywność przez pryzmat bezpieczeństwa (małe ryzyko upadku), dostępności (brak barier) i dopasowania do deficytów (ruch, równowaga, wzrok). Najpierw wyklucz czynności wymagające szybkiej reakcji i dobrej koordynacji, a potem wybierz te, które wspierają nastrój i kontakty społeczne.
Po udarze częste są zaburzenia równowagi, osłabienie jednej strony ciała i gorsza koordynacja. Rower wymaga stabilizacji tułowia, symetrycznej pracy kończyn i szybkich reakcji. Przy hemiparezie rośnie ryzyko utraty równowagi oraz upadku, szczególnie na nierównym terenie lub w ruchu ulicznym.
Hemipareza (niedowład połowiczy) to osłabienie siły mięśniowej jednej strony ciała, często z zaburzeniami czucia i koordynacji. W praktyce może utrudniać chód, przenoszenie ciężaru ciała, wykonywanie precyzyjnych ruchów ręką oraz bezpieczne pokonywanie przeszkód. Zwykle zwiększa też ryzyko potknięcia i upadku.
Przykłady to słuchanie muzyki, audiobooki, rozmowy, spotkania z bliskimi, proste ćwiczenia relaksacyjne z instrukcją głosową czy trening pamięci w formie słuchowej. To aktywności, w których kluczowy bodziec jest słuchowy, a nie wzrokowy, więc osoba z niedowidzeniem może uczestniczyć w nich komfortowo.
Po udarze wiele osób doświadcza spadku nastroju i wycofania społecznego. Regularne spotkania z przyjaciółmi wspierają motywację, poczucie przynależności i przeciwdziałają izolacji. Asystent może dodatkowo zadbać o organizację: bezpieczne miejsce, odpowiednie tempo oraz przerwy, aby spotkanie nie było przeciążające.
Częsty błąd to proponowanie atrakcyjnych aktywności "jak dla osoby zdrowej" bez analizy ryzyka upadku i ograniczeń wzrokowych. Kolejny to mylenie aktywizacji z intensywnym treningiem (np. siłownia) bez konsultacji specjalisty. Warto też uważać na aktywności wymagające widzenia detali, które mogą zniechęcać i frustrować.
Nie zawsze. Jeżeli problemy ze wzrokiem są istotne, telewizja może być mało komfortowa, męcząca i mało angażująca (trudność śledzenia obrazu, napisów, szybkie zmiany scen). Lepszą alternatywą bywa aktywność słuchowa (muzyka, audycje) albo spotkanie z drugą osobą, które daje kontakt i rozmowę.
Gdy aktywność jest intensywna lub technicznie wymagająca (np. ćwiczenia na siłowni, jazda na rowerze) albo gdy pojawia się ból, zawroty głowy, wyraźna niestabilność czy szybkie męczenie. Wtedy potrzebna jest ocena fizjoterapeuty lub lekarza, aby dobrać obciążenia i uniknąć utrwalania nieprawidłowych wzorców ruchowych.
Może zaplanować aktywność w miejscu bez barier (brak progów, śliskich nawierzchni), zadbać o dobre oświetlenie, usunąć przeszkody z trasy, zaproponować przerwy i odpowiednie tempo. Ważna jest też organizacja transportu i wybór aktywności, które nie wymagają pośpiechu ani nagłych zmian kierunku.
Na egzaminie najpierw wypisz ograniczenia z treści (np. niedowład, kula, problemy ze wzrokiem), a potem sprawdź każdą propozycję pod kątem: ryzyka upadku, zależności od widzenia oraz konieczności nadzoru specjalisty. Najlepsza odpowiedź zwykle łączy bezpieczeństwo i realną dostępność w codziennych warunkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Słuchanie muzyki nie wymaga dobrej sprawności ruchowej ani intensywnej pracy wzrokowej, a może wspierać nastrój i funkcje poznawcze."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne dot. opieki i wsparcia osoby po udarze (podstawy funkcjonowania, bezpieczeństwo, ryzyko upadków)
  • Opracowania o aktywizacji społecznej osób z niepełnosprawnościami (przeciwdziałanie izolacji)
  • Wprowadzenie do muzykoterapii receptywnej i metod relaksacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego