KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 5.
Podopieczny poruszający się na wózku inwalidzkim interesuje się historią, dużo czyta i pisze do lokalnej prasy artykuły związane z historią regionu. Wypożyczając książki z biblioteki lub kupując nowe pozycje, asystent pomaga podopiecznemu w zaspokajaniu potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy rozwijania zainteresowań, twórczości i osiągnięć (czytanie, pisanie artykułów, poszerzanie wiedzy). Tego typu działania służą realizowaniu własnych możliwości i celów, czyli zaspokajaniu potrzeby samorealizacji, a nie głównie bezpieczeństwa, przynależności czy samego kontaktu.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji opisanej w pytaniu podopieczny nie zgłasza problemu z zagrożeniem ani brakiem opieki. Przeciwnie: aktywnie rozwija pasję (historia), dużo czyta, a także tworzy treści i publikuje je w lokalnej prasie. Takie zachowania są typowe dla dążenia do rozwoju osobistego, wykorzystywania własnych kompetencji i realizowania zainteresowań.

Dlatego właściwa jest odpowiedź "samorealizacji". Asystent, pomagając w wypożyczaniu i kupowaniu książek, wspiera możliwość uczenia się, poszerzania wiedzy oraz podejmowania twórczej aktywności. To jest wsparcie w realizacji celów i aspiracji, a więc w potrzebach wyższego rzędu.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne, bo nie odpowiadają głównemu sensowi opisu:

  • "bezpieczeństwa" – dotyczy poczucia ochrony, stabilności, unikania zagrożeń. W pytaniu nie ma informacji, że celem działań jest zmniejszenie ryzyka lub zapewnienie ochrony.
  • "przynależności" – wiąże się z byciem częścią grupy, relacjami, akceptacją. Lokalna prasa może mieć wymiar społeczny, ale sednem jest tematyka i tworzenie artykułów wynikające z pasji, nie potrzeba bycia w grupie.
  • "kontaktu" – odnosi się do nawiązywania i utrzymywania relacji lub komunikacji. Biblioteka i publikowanie tekstów mogą pośrednio sprzyjać kontaktom, jednak opis wskazuje przede wszystkim na aktywizację intelektualną i twórczą.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o potrzeby zawsze szukaj "głównego celu" zachowania. Jeśli zachowanie dotyczy rozwoju, uczenia się, tworzenia i spełniania ambicji, najczęściej chodzi o samorealizację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeba rozwoju, wykorzystywania własnych możliwości i realizowania ważnych celów (np. pasji, talentów, twórczości). W asystowaniu oznacza wspieranie działań, które dają poczucie sensu i sprawczości, np. udział w kursach, pisanie, praca hobbystyczna, działalność społeczna.
Samorealizacja pojawia się, gdy kluczowe są: rozwój, nauka, tworzenie, osiągnięcia i realizacja zainteresowań. Bezpieczeństwo dotyczy ochrony przed ryzykiem i zagrożeniami (np. asekuracja, zapobieganie upadkom, organizacja bezpiecznego transportu). W opisie z książkami i artykułami dominuje rozwój i twórczość.
Takie aktywności zwykle nie służą przetrwaniu ani ochronie, tylko rozwijaniu kompetencji, poszerzaniu wiedzy i wyrażaniu siebie. Jeżeli ktoś regularnie czyta, zbiera informacje i publikuje teksty, to realizuje ambicje i cele osobiste, co jest typowe dla samorealizacji.
Przykłady to: organizacja dostępu do biblioteki (transport, podjazdy, winda), pomoc w wypożyczaniu i zwrotach, wyszukiwanie źródeł, wsparcie w obsłudze komputera, umożliwienie udziału w spotkaniach autorskich lub wykładach. Ważne jest, aby to podopieczny decydował o celu i tematyce.
Przynależność dotyczy relacji, akceptacji i bycia częścią grupy (rodzina, przyjaciele, społeczność). Bywa ważniejsza, gdy w opisie pojawiają się: samotność, wycofanie, brak kontaktów, potrzeba wsparcia emocjonalnego. Jeśli sednem jest budowanie więzi, a nie rozwój pasji, wtedy przynależność może być właściwą kategorią.
Może, ale nie zawsze. Kontakt jest główną potrzebą wtedy, gdy celem jest rozmowa, spotkania i relacje interpersonalne. W opisie nacisk położono na tematykę historyczną, czytanie i tworzenie artykułów, czyli realizację zainteresowań. Publikacja jest tu raczej efektem twórczości niż poszukiwaniem relacji.
Najczęściej mylą potrzeby, bo kierują się pojedynczym słowem z opisu (np. "prasa" = kontakt) zamiast głównym celem działania. Inny błąd to automatyczne wybieranie "bezpieczeństwa" przy opisie osoby z niepełnosprawnością, nawet gdy sytuacja dotyczy rozwoju, hobby lub twórczości.
Bezpieczeństwo: ochrona zdrowia i życia, minimalizacja ryzyka, stabilność, przewidywalność (np. barierki, asekuracja, procedury). Samorealizacja: rozwój i cele (np. nauka, kursy, pisanie, sztuka, projekty). Zawsze sprawdź, czy działanie jest "dla ochrony", czy "dla rozwoju".
Powinien zaplanować wsparcie organizacyjnie: ustalić harmonogram i dostępność transportu, sprawdzić dostępność architektoniczną, przygotować listę potrzebnych tytułów, a gdy to możliwe korzystać z rezerwacji i usług zdalnych. Kluczowe jest poszanowanie autonomii i decyzji podopiecznego.
Ćwicz na krótkich opisach sytuacji: podkreślaj, co jest celem działania (ochrona, relacje, przynależność, rozwój). Twórz własne przykłady do każdej potrzeby i sprawdzaj, które słowa-klucze naprawdę ją opisują. Pomaga też porównywanie podobnych scenariuszy różniących się motywem działania.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Opis dotyczy rozwijania zainteresowań, twórczości i osiągnięć (czytanie, pisanie artykułów, poszerzanie wiedzy)."

Źródła:

  • A. H. Maslow, "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943, Vol. 50(4), s. 370–396
  • A. H. Maslow, "Motivation and Personality", Harper & Row, wyd. 2, 1970, rozdziały o hierarchii potrzeb

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki psychologii ogólnej (rozdziały o motywacji i potrzebach)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością dotyczące diagnozy potrzeb i planu wsparcia
  • Case studies opisujące dobór wsparcia do zainteresowań i celów życiowych podopiecznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego