KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 6.
Podopieczna dużo czyta, pisze krótkie felietony społeczne, które są zamieszczane w lokalnej prasie.
Wypożyczając książki z biblioteki lub kupując nowe pozycje, asystent pomaga podopiecznej w zaspokajaniu potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czytanie, pisanie i publikowanie felietonów to aktywności rozwijające, twórcze i nastawione na realizację własnych możliwości oraz pasji.
Pomoc w wypożyczaniu i kupowaniu książek wspiera więc przede wszystkim potrzebę samorealizacji, a nie potrzebę bezpieczeństwa, przynależności czy samego kontaktu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji wskazuje, że podopieczna nie tylko korzysta z książek, ale także tworzy własne teksty (pisze felietony) i publikuje je w lokalnej prasie. Tego typu działania mają charakter rozwojowy: wymagają zdobywania wiedzy, ćwiczenia umiejętności, wyrażania własnych poglądów oraz podejmowania wyzwań. W praktyce pracy asystenta oznacza to wspieranie osoby w realizacji zainteresowań i talentów, czyli w zaspokajaniu potrzeby samorealizacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "przynależności" – dotyczy bycia częścią grupy, więzi i akceptacji. Sam fakt czytania i pisania nie musi służyć budowaniu relacji; w opisie nie ma elementu funkcjonowania w grupie, wspólnoty czy przyjaźni jako głównego celu.
  • "bezpieczeństwa" – obejmuje stabilność, ochronę, pewność jutra i minimalizowanie zagrożeń. Wypożyczanie książek nie jest działaniem ukierunkowanym na bezpieczeństwo; to raczej aktywność edukacyjno‑rozwojowa.
  • "kontaktu" – kontakt społeczny może pojawiać się przy okazji (biblioteka, czytelnicy), ale w opisie kluczowe jest samodzielne rozwijanie pasji i twórczości, a nie nawiązywanie relacji jako cel nadrzędny.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach opartych na opisie zachowania szukaj słów-kluczy typu "rozwija", "tworzy", "realizuje pasję", "osiąga", "publikuje" – zwykle kierują one do potrzeb związanych z rozwojem, kompetencjami i spełnieniem. W pracy asystenta wspieranie takich aktywności bywa równie ważne jak pomoc w czynnościach dnia codziennego, bo wzmacnia motywację, poczucie wartości i sprawczość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba samorealizacji to dążenie do rozwijania swoich możliwości i robienia czegoś, co daje poczucie sensu (np. nauka, twórczość, pasje). W pracy asystenta oznacza wspieranie aktywności, które budują sprawczość: dostęp do kultury, edukacji, hobby i prezentowania własnych osiągnięć.
Szukaj sygnałów rozwoju i twórczości: uczenie się, czytanie z pasji, pisanie, udział w kursach, tworzenie prac, publikowanie, podejmowanie wyzwań. Gdy celem jest "robię coś, bo się rozwijam i spełniam", zwykle chodzi o samorealizację, a nie o bezpieczeństwo czy przynależność.
Czytanie poszerza wiedzę i kompetencje, a pisanie rozwija umiejętność formułowania myśli i wyrażania siebie. Publikowanie tekstów wzmacnia poczucie osiągnięć i sensu działania. To typowe przykłady aktywności, które realizują potencjał osoby, czyli odpowiadają na potrzebę samorealizacji.
Niekoniecznie. Publikowanie może wiązać się z uznaniem społecznym lub kontaktem z odbiorcami, ale w tym typie zadań kluczowe jest zwykle rozwijanie pasji i twórczości. Potrzeba przynależności dotyczy głównie więzi i bycia częścią grupy, a nie samego faktu tworzenia tekstów.
"Kontakt" to przede wszystkim relacje: rozmowa, spotkania, bycie z ludźmi, podtrzymywanie więzi. "Samorealizacja" to rozwój: nauka, twórczość, cele osobiste, osiągnięcia. Jeśli główną treścią sytuacji jest aktywność rozwijająca (np. pisanie felietonów), zwykle chodzi o samorealizację.
Gdy osoba doświadcza zagrożenia lub braku stabilności: ryzyko upadków, przemoc, zaniedbanie zdrowia, brak opieki, problemy mieszkaniowe, lęk. Wtedy priorytetem są działania ochronne i organizacyjne. Aktywności kulturalne są ważne, ale najpierw trzeba zapewnić podstawowe poczucie bezpieczeństwa.
Przykłady to: pomoc w dostępie do biblioteki, książek i audiobooków, zapis na warsztaty, wsparcie w dojazdach na wydarzenia kulturalne, organizacja sprzętu ułatwiającego pisanie/czytanie, planowanie czasu na hobby oraz motywowanie bez wyręczania. Ważne jest dopasowanie do możliwości i zainteresowań.
Częsty błąd to wybór "bezpieczeństwa", bo kojarzy się z opieką, nawet gdy opis dotyczy rozwoju. Inny błąd to traktowanie każdej aktywności społecznej jako "przynależności". Warto czytać opis i ustalić, co jest celem działania: ochrona, relacje, czy rozwój i spełnienie.
Biblioteka ułatwia dostęp do edukacji i kultury, co wspiera rozwój poznawczy, zainteresowania i samodzielność. Może też dawać okazję do kontaktów społecznych, ale w planie wsparcia często jest narzędziem wzmacniania sprawczości: wybór lektury, regularność, uczenie się, rozwijanie pasji.
Nie zawsze "zawsze", ale warto proponować i ułatwiać, jeśli podopieczny tego chce lub to lubi. Kluczowe jest poszanowanie autonomii i realnych możliwości (zmęczenie, stan zdrowia, bariery). Najlepsze wsparcie to takie, które pomaga w realizacji własnych celów podopiecznego, a nie celów narzuconych.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Abraham H. Maslow, "Motivation and Personality", Harper & Row (wyd. 3: 1987), rozdziały o hierarchii potrzeb
  • Encyklopedia PWN: hasło "samorealizacja" (encyklopedia.pwn.pl) – definicja pojęcia (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN: hasło "potrzeby człowieka" / "hierarchia potrzeb" (encyklopedia.pwn.pl) – omówienie kategorii potrzeb (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii motywacji i potrzeb człowieka (rozdziały o potrzebach i rozwoju)
  • Materiały szkoleniowe z aktywizacji społecznej i kulturalnej osób z niepełnosprawnością
  • Artykuły/opracowania o roli zainteresowań i twórczości w rehabilitacji społecznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego