Związki biogenne (biogeny) to składniki odżywcze niezbędne organizmom wodnym do wzrostu, m.in. związki azotu i fosforu. Gdy ich stężenia w zbiorniku wodnym stają się zbyt wysokie, ekosystem zostaje "przeżyźniony". Taki nadmiar biogenów napędza produkcję pierwotną, czyli masowy wzrost fitoplanktonu, glonów oraz często sinic.
W praktyce eutrofizacja objawia się m.in.:
- częstszymi i silniejszymi zakwitami (spadek przejrzystości, zmiana barwy i zapachu wody),
- dużymi dobowymi wahaniami tlenu (w dzień wzrost, w nocy spadek),
- deficytami tlenowymi po obumarciu organizmów i rozkładzie nadmiaru biomasy,
- pogorszeniem warunków życia ryb i bezkręgowców oraz spadkiem bioróżnorodności.
Dlatego odpowiedź "eutrofizacji." jest właściwa: opisany zestaw przyczyn (nadmiar biogenów) prowadzi właśnie do eutrofizacji.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do podanego mechanizmu:
- "dystrofizacji." dotyczy innego typu przekształceń, kojarzonych z wodami brunatnymi, silnie zabarwionymi substancjami humusowymi i specyficznymi warunkami tlenowymi, a nie z przeżyźnieniem biogenami.
- "mineralizacji." to ogólny proces rozkładu materii organicznej do prostszych form nieorganicznych; może zachodzić w wodzie, ale nie jest nazwą zjawiska wywoływanego nadmiarem biogenów jako głównej przyczyny.
- "samooczyszczania." oznacza naturalne procesy poprawy jakości wody (np. sedymentacja, rozkład zanieczyszczeń), a nadmiar biogenów zwykle zwiększa presję na ekosystem i pogarsza parametry, zamiast je poprawiać.
W nauce i praktyce ochrony środowiska kluczowe jest łączenie przyczyny (dopływ N i P ze ścieków, spływ rolniczy) ze skutkiem (zakwity i deficyt tlenu) oraz wskazywanie działań ograniczających ładunek biogenów w zlewni.
