KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Badanie, polegające na pomiarach przyrostów temperatury ciała królików, po wstrzyknięciu do żyły brzeżnej ucha jałowego roztworu substancji badanej, umożliwia wykrycie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy testu pirogenności na królikach: po dożylnym podaniu badanego jałowego roztworu mierzy się przyrost temperatury ciała zwierzęcia. Wzrost temperatury świadczy o obecności substancji pirogennych (czynników wywołujących reakcję gorączkową), a nie o obecności konkretnych drobnoustrojów.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie opisane w pytaniu to test pirogenności na królikach. Jego istotą nie jest posiew ani identyfikacja drobnoustrojów, tylko obserwacja reakcji fizjologicznej organizmu po podaniu dożylnym badanego roztworu (typowo do żyły brzeżnej ucha królika) i pomiar przyrostu temperatury ciała w określonym czasie.

Pirogeny to substancje, które mogą wywoływać gorączkę. W praktyce szczególnie istotne są pirogeny pochodzenia bakteryjnego (np. związane ze składnikami ściany komórkowej bakterii), ale test jest ujęty szerzej: wykrywa obecność czynnika pirogennego poprzez efekt biologiczny (gorączkę). Dlatego poprawną odpowiedzią są pirogeny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Histamina może powodować objawy reakcji nadwrażliwości (np. zaczerwienienie, spadek ciśnienia, skurcz oskrzeli), ale sam opis badania nie odpowiada testowi specyficznemu dla histaminy. Tu mierzy się przede wszystkim gorączkę, czyli typowy efekt pirogenów.
  • Mykoplazmy to drobnoustroje; ich wykrywanie wymaga metod mikrobiologicznych lub molekularnych. Pomiar temperatury u królika po podaniu roztworu nie jest badaniem ukierunkowanym na mykoplazmy.
  • Mykobakterie (np. z grupy prątków) również wykrywa się metodami mikrobiologicznymi, barwieniami lub metodami genetycznymi. Test gorączkowy nie identyfikuje takiego patogenu.

Warto zapamiętać różnicę: jałowość oznacza brak żywych drobnoustrojów, natomiast brak pirogenów oznacza brak substancji wywołujących gorączkę. Produkt może być jałowy, a mimo to pirogenny, jeśli zawiera pozostałości pirogenne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirogeny to substancje wywołujące reakcję gorączkową po podaniu do organizmu, szczególnie niebezpieczne w produktach parenteralnych. Mogą powodować gorączkę, dreszcze i pogorszenie stanu pacjenta mimo zachowanej jałowości. Dlatego kontrola pirogenności jest kluczowa dla bezpieczeństwa.
Badany jałowy roztwór podaje się dożylnie (klasycznie do żyły brzeżnej ucha królika), a następnie w ustalonych odstępach mierzy się temperaturę ciała. Jeśli po podaniu występuje znamienny wzrost temperatury, wskazuje to na obecność czynników pirogennych w badanej próbce.
To badanie jest testem biologicznym: ocenia efekt działania substancji pirogennych poprzez reakcję gorączkową organizmu. Posiew służy do oceny jałowości (obecności żywych drobnoustrojów), natomiast pirogeny mogą pozostać nawet po zniszczeniu bakterii, więc posiew nie rozwiązuje problemu pirogenności.
Tak. Jałowość oznacza brak żywych drobnoustrojów, ale nie gwarantuje braku pirogenów. Pirogeny mogą pochodzić np. z fragmentów bakterii lub zanieczyszczeń procesu i mogą pozostać w roztworze mimo sterylizacji. Dlatego kontrola pirogenów jest osobnym elementem oceny jakości.
Endotoksyny są jedną z ważnych grup pirogenów (najczęściej związanych z bakteriami Gram-ujemnymi). Pirogeny to pojęcie szersze: obejmuje różne substancje zdolne do wywołania gorączki. W praktyce badania mogą być ukierunkowane szeroko na pirogeny lub specyficznie na endotoksyny, zależnie od metody.
Histamina kojarzy się z reakcjami alergicznymi i objawami natychmiastowymi (np. rumień, świąd, skurcz oskrzeli), a nie z typowym testem wykrywania pirogenów przez obserwację gorączki. W opisie kluczowe jest dożylne podanie próbki i pomiar wzrostu temperatury, co jest charakterystyczne dla wykrywania pirogenów.
Nie. Test gorączkowy nie identyfikuje konkretnych drobnoustrojów, tylko wskazuje obecność substancji pirogennych poprzez reakcję organizmu. Wykrywanie mykoplazm lub mykobakterii wymaga metod mikrobiologicznych lub molekularnych. Dlatego odpowiedzi z nazwami drobnoustrojów nie pasują do tej procedury.
Badania wykonuje się przy kontroli jakości produktów podawanych pozajelitowo (np. roztwory do wstrzykiwań, infuzji), szczególnie gdy istnieje ryzyko zanieczyszczeń pirogennych z wody, surowców lub aparatury. Celem jest potwierdzenie, że produkt nie wywoła reakcji gorączkowej u pacjenta po podaniu.
Najczęstsze błędy to mylenie jałowości z brakiem pirogenów oraz wybieranie odpowiedzi z nazwami drobnoustrojów, jakby chodziło o posiew. Uczniowie też czasem kojarzą "reakcję organizmu" z histaminą i alergią, pomijając, że w pytaniu kluczowym wskaźnikiem jest przyrost temperatury.
Zwróć uwagę na elementy: podanie dożylne próbki, użycie królika oraz pomiar przyrostu temperatury po podaniu. Ten zestaw wskazówek prowadzi do wniosku, że badanie ma wykryć czynniki pirogenne. Gdy pojawia się posiew lub inkubacja, wtedy częściej chodzi o jałowość.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Opis dotyczy testu pirogenności na królikach: po dożylnym podaniu badanego jałowego roztworu mierzy się przyrost temperatury ciała zwierzęcia."

Źródła:

  • European Pharmacopoeia (Ph. Eur.), General Chapter 2.6.8 "Pyrogens"
  • European Pharmacopoeia (Ph. Eur.), General Chapter 2.6.14 "Bacterial endotoxins"
  • United States Pharmacopeia (USP), General Chapter <151> "Pyrogen Test"

Materiały:

  • Farmakopea Europejska – rozdziały dotyczące pirogenów i endotoksyn
  • Podręczniki z technologii postaci leku (preparaty jałowe, kontrola jakości)
  • Materiały dydaktyczne o badaniach jakości parenteraliów (jałowość, endotoksyny, pirogeny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego