KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 33.
Barwne, niepożądane wzory na reprodukcji, które powstają na skutek zastosowania nieprawidłowych kątów rastra, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mora to niepożądane, barwne wzory interferencyjne widoczne na reprodukcji, powstające m.in. przy niewłaściwym doborze kątów rastra dla poszczególnych składowych barw. "Spad" dotyczy zapasu do cięcia, "blik" to efekt połysku/odbicia, a "rozeta" bywa typowym układem punktów przy poprawnych kątach rastra.

Pełne wyjaśnienie:

W druku rastrowym obraz jest budowany z punktów rastra. Dla druku wielobarwnego (np. separacje składowych barw) stosuje się różne kąty rastra, aby ograniczyć nakładanie się regularnych struktur punktów w sposób powodujący widoczne artefakty.

"mora" oznacza barwne, niepożądane wzory (artefakty) powstające na skutek interferencji dwóch lub więcej regularnych siatek/struktur (np. rastrów o nieodpowiednich kątach lub częstotliwościach). W praktyce operator może ją zauważyć jako falujące prążki lub plamy, które nie wynikają z projektu, lecz z konfliktu struktur rastrowych.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu przyczyny ("nieprawidłowe kąty rastra"):

  • "spad" to zapas obrazu poza linią cięcia (obszar do obcięcia po drukowaniu i oprawie). To pojęcie z przygotowania do druku i introligatorni, nie wada wynikająca z kątów rastra.
  • "blik" odnosi się do efektu światła/połysku (np. refleks na fotografii lub specular highlight). Nie jest to termin opisujący wzory interferencyjne rastra.
  • "rozeta" to charakterystyczny układ punktów powstający w druku wielobarwnym przy określonym zestawie kątów rastra. Może być zjawiskiem typowym (często akceptowanym) dla prawidłowo dobranych kątów, a pytanie dotyczy wzorów niepożądanych wynikających z błędnego doboru kątów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się związek z kątami rastra i "niepożądanymi wzorami", najczęściej chodzi właśnie o morę (interferencję siatek). Natomiast pojęcia typu spad/format/cięcie dotyczą geometrii użytku, a nie rastra.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mora to niepożądany wzór interferencyjny (np. prążki, fale, plamy) widoczny na wydruku lub reprodukcji. Powstaje, gdy nakładają się na siebie regularne struktury (np. rastry) w niekorzystny sposób, często wskutek złego doboru kątów rastra lub konfliktu częstotliwości.
Każda składowa barwna ma własną siatkę punktów rastra. Jeśli kąty są dobrane źle, siatki zaczynają się "nakładać" okresowo, tworząc dodatkowy, widoczny wzór. To efekt interferencji dwóch regularnych struktur, który oko łatwo wychwytuje jako obce, barwne zniekształcenie.
Rozeta to typowy układ punktów, który może powstawać przy prawidłowych ustawieniach kątów rastra w druku wielobarwnym. Mora natomiast jest wadą: wzorem niezamierzonym i niepożądanym, który zniekształca obraz i zwykle wynika z konfliktu struktur (kątów/częstotliwości) rastra.
Tak. Mora może powstać nie tylko w samym druku, ale też podczas skanowania lub fotografowania materiałów już rastrowanych (np. gazet, wydruków). Konflikt siatki skanera/matrycy z istniejącym rastrem tworzy wzory interferencyjne, które później mogą przejść do procesu druku.
Najczęściej widać falujące prążki, "plamy" lub siatkowe wzory, które zmieniają się wraz z kierunkiem patrzenia i nie odpowiadają projektowi. W druku barwnym mora bywa szczególnie zauważalna jako barwne zafalowania w jednolitych tłach lub na drobnych fakturach.
Stosuje się właściwy dobór kątów rastra dla składowych barw, odpowiednie ustawienia RIP oraz kontrolę częstotliwości rastra. W zależności od zadania pomaga też zmiana sposobu rasteryzacji (np. inny typ rastra) i unikanie ponownego rastrowania materiałów już rastrowanych.
Nie. Spad to zapas grafiki poza linią cięcia, potrzebny do poprawnego docięcia użytku bez białych krawędzi. Dotyczy przygotowania formatu i obróbki po druku, a nie ustawień rastra. Dlatego nie wyjaśnia barwnych wzorów wynikających z kątów rastra.
"Blik" to jasny refleks/połysk (np. odbicie światła na błyszczącej powierzchni albo silny punkt świetlny na zdjęciu). To cecha oświetlenia lub materiału, a nie artefakt interferencji rastra. Mora jest związana z nakładaniem się struktur punktów, a nie z odbiciem światła.
Mora często ujawnia się na drobnych, powtarzalnych fakturach (tkaniny, kratki, cienkie linie), w jednolitych tłach oraz tam, gdzie występują regularne struktury konkurujące z rastrami. Jest też bardziej zauważalna przy niekorzystnym zestawieniu kątów rastra w druku barwnym.
Wskazówkami są słowa: "niepożądane wzory", "barwne prążki", "interferencja", "nakładanie się rastrów", "złe kąty rastra" lub "konflikt siatek". Jeśli pytanie łączy wadę obrazu z rastrami i kątami, najczęściej chodzi o morę, a nie o format (spad) czy efekty światła (blik).
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Mora to niepożądane, barwne wzory interferencyjne widoczne na reprodukcji, powstające m.in. przy niewłaściwym doborze kątów rastra dla poszczególnych składowych barw."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło "Mora (druk)" / "Efekt mory" (opis zjawiska interferencyjnych wzorów) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mora_(druk) – dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (EN), hasło "Moiré pattern" (ogólne wyjaśnienie zjawiska interferencji regularnych siatek) – https://en.wikipedia.org/wiki/Moir%C3%A9_pattern – dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii druku offsetowego (rozdziały o rasteryzacji i separacji barw)
  • Słowniki/encyklopedie poligraficzne (hasła: mora, rozeta, raster, kąty rastra)
  • Materiały producentów RIP/CTP dotyczące kątów rastra i ograniczania mory

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego