KWALIFIKACJA INF2 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Bez zezwolenia posiadacza autorskich praw majątkowych do programu komputerowego, jego legalny użytkownik, zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Legalny użytkownik programu ma ograniczone uprawnienia bez zgody posiadacza praw majątkowych.
Może sporządzić kopię tylko wtedy, gdy jest to konieczne do korzystania z programu (np. kopia zapasowa/techniczna). Nie oznacza to prawa do tworzenia dowolnej liczby kopii ani do rozpowszechniania programu innym osobom.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy wyjątków pozwalających legalnemu użytkownikowi programu komputerowego wykonać określone czynności bez uzyskania dodatkowej zgody posiadacza autorskich praw majątkowych. W praktyce IT ma to znaczenie przy instalacji, odtwarzaniu systemu, tworzeniu kopii bezpieczeństwa nośnika lub przenoszeniu programu na inny nośnik, jeżeli jest to element normalnego, zgodnego z przeznaczeniem korzystania.

Odpowiedź "może wykonać jedną kopię, jeśli jest to niezbędne do korzystania z programu" jest zgodna z ideą tzw. dozwolonego zakresu korzystania z programu przez uprawnionego użytkownika: prawo dopuszcza wykonanie kopii o charakterze technicznym lub zabezpieczającym, ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to potrzebne do korzystania z programu. Kluczowe są tu dwa ograniczenia: cel (korzystanie z programu) oraz niezbędność (nie "dla wygody", lecz jako realna potrzeba eksploatacyjna).

Odpowiedź "nie może wykonać żadnej kopii programu" jest zbyt restrykcyjna. W praktyce korzystanie z programu zwykle wymaga zwielokrotnienia (np. instalacja na dysku, załadowanie do pamięci), a prawo dopuszcza także wykonywanie kopii w zakresie koniecznym dla użytkowania.

Odpowiedź "może wykonać dowolną liczbę kopii programu na własny użytek" błędnie przenosi intuicję z innych utworów na oprogramowanie. W programach komputerowych dozwolone działania są limitowane – nie ma tu swobody "dowolnej liczby" kopii tylko dlatego, że użytkownik jest legalny.

Odpowiedź "może rozpowszechniać program" jest nieprawidłowa, bo rozpowszechnianie (udostępnianie innym, dystrybucja) co do zasady należy do uprawnień właściciela praw lub wynika wprost z licencji. Legalne posiadanie nie oznacza automatycznie prawa do dalszej dystrybucji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "dowolna liczba" albo "rozpowszechniać", zwykle są to opcje podejrzane – w prawie autorskim dotyczących programów kluczowe są ograniczenia celu i zakresu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kopia zapasowa to dodatkowy egzemplarz programu tworzony po to, aby móc dalej z niego korzystać w razie awarii, uszkodzenia nośnika lub potrzeby odtworzenia. Zasadniczo jest akceptowana tylko wtedy, gdy ma uzasadnienie techniczne i służy korzystaniu z programu, a nie dystrybucji.
Co do zasady tak, ale tylko w ograniczonym zakresie: kopia musi być powiązana z niezbędnym korzystaniem z programu (np. kopia techniczna lub zabezpieczająca). Nie jest to prawo do swobodnego kopiowania "na zapas" ani do przekazywania programu innym osobom.
Bo program komputerowy jest objęty prawami majątkowymi, a wyjątki dla użytkownika mają charakter ograniczony. "Dowolna liczba" oznaczałaby brak realnej kontroli nad rozpowszechnianiem i naruszałaby interesy posiadacza praw. Dozwolona jest tylko taka liczba kopii, jaka jest konieczna do korzystania.
To osoba lub podmiot, który korzysta z programu na podstawie legalnego tytułu, np. zakupu licencji, umowy, faktury lub innego uprawnienia. Sam fakt posiadania pliku nie czyni użytkownika "legalnym". Legalność zwykle wynika z licencji i sposobu nabycia.
Wykonanie kopii to zwielokrotnienie programu na potrzeby własnego korzystania (np. instalacja, backup). Rozpowszechnianie to udostępnianie programu innym osobom lub podmiotom (np. przesłanie pliku, publikacja w sieci, sprzedaż kopii). To drugie zwykle wymaga odrębnego uprawnienia/licencji.
Gdy bez niej nie da się praktycznie i zgodnie z przeznaczeniem używać programu, np. potrzebna jest kopia instalacyjna do odtworzenia po awarii albo kopia techniczna wynikająca z procesu uruchomienia/instalacji. "Niezbędna" nie oznacza "wygodna", tylko konieczna w realnym scenariuszu eksploatacji.
W sensie technicznym instalacja wiąże się ze zwielokrotnieniem (powstaje egzemplarz programu na dysku, w pamięci). Prawo i licencje przewidują takie zwielokrotnienie jako element korzystania przez uprawnionego użytkownika. Kluczowe jest, aby liczba instalacji i sposób użycia były zgodne z licencją.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamienie legalnego zakupu z prawem do nieograniczonego kopiowania, mylenie kopii zapasowej z prawem do udostępniania innym oraz wybór skrajnych odpowiedzi ("nic nie wolno" albo "wszystko wolno"). Na egzaminie warto szukać ograniczeń typu "niezbędne", "w zakresie koniecznym".
Zwykle nie. Posiadanie legalnej licencji uprawnia do korzystania na określonych warunkach, ale nie daje automatycznie prawa do rozpowszechniania. Udostępnienie programu innej osobie może być traktowane jak dystrybucja. Wyjątki zależą od treści licencji i szczególnych przepisów.
Ucz się na rozróżnieniach: kopia vs rozpowszechnianie, legalny użytkownik vs posiadacz praw, oraz na ograniczeniach typu "w zakresie koniecznym". Przerób testy o licencjach (OEM/BOX/subskrypcje) i scenariusze szkolne: instalacja, backup, odtwarzanie po awarii.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nie oznacza to prawa do tworzenia dowolnej liczby kopii ani do rozpowszechniania programu innym osobom.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych – przepisy dotyczące programów komputerowych (w tym dozwolony zakres korzystania).

Materiały:

  • Komentarze i opracowania do ustawy o prawie autorskim w zakresie programów komputerowych
  • Materiały szkoleniowe producentów oprogramowania dotyczące zasad licencjonowania i kopii zapasowych
  • Zadania testowe z prawa w kwalifikacjach informatycznych (licencje, prawa autorskie, legalność oprogramowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego