KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 38.
Białka, których cząsteczki zawierają wiązania peptydowe, reagują w środowisku zasadowym z jonami miedzi(II) tworząc związek kompleksowy barwy fioletowej. Intensywność barwy jest wprost proporcjonalna do liczby wiązań peptydowych. Opisaną zależność można zastosować do oznaczeń
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opisana reakcja to reakcja biuretowa: w środowisku zasadowym jony Cu(II) tworzą z wiązaniami peptydowymi fioletowy kompleks. Ponieważ intensywność barwy jest proporcjonalna do liczby wiązań/stężenia białka, zależność tę oznacza się przez pomiar absorbancji, czyli metodą spektrofotometryczną.

Pełne wyjaśnienie:

Opis dotyczy reakcji biuretowej, wykorzystywanej do wykrywania i oznaczania związków zawierających wiązania peptydowe. W środowisku zasadowym jony miedzi(II) tworzą z grupami funkcyjnymi w pobliżu wiązań peptydowych związek kompleksowy o barwie fioletowej. Kluczowa informacja w treści zadania brzmi: "intensywność barwy jest wprost proporcjonalna" do liczby wiązań peptydowych (w praktyce: do ilości/stężenia białka w próbce w pewnym zakresie).

Jeżeli sygnałem analitycznym jest barwa roztworu, to w analizie ilościowej standardowo mierzy się ją jako absorbancję przy odpowiedniej długości fali w zakresie UV-Vis. Taki pomiar realizuje się metodami spektrofotometrycznymi (lub szerzej: fotometrycznymi), zwykle na podstawie krzywej wzorcowej.

  • "spektrofotometrycznych." – poprawne, bo metoda polega na pomiarze intensywności zabarwienia/absorpcji światła przez fioletowy kompleks.
  • "refraktometrycznych." – błędne: refraktometria mierzy współczynnik załamania światła (związany m.in. ze stężeniem substancji), ale nie jest to pomiar intensywności barwy kompleksu Cu(II).
  • "konduktometrycznych." – błędne: konduktometria opiera się na przewodnictwie elektrycznym roztworu i zmianach stężenia jonów; nie mierzy bezpośrednio zabarwienia kompleksu.
  • "polarymetrycznych." – błędne: polarymetria dotyczy skręcalności optycznej substancji aktywnych optycznie (np. cukrów), a nie intensywności barwy produktu reakcji kompleksowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "barwa", "intensywność barwy", "zabarwienie roztworu", najczęściej właściwą techniką ilościową jest spektrofotometria UV-Vis (pomiar absorbancji), o ile nie podano innego specyficznego sposobu detekcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reakcja biuretowa to reakcja barwna, w której w środowisku zasadowym jony miedzi(II) tworzą z wiązaniami peptydowymi fioletowy kompleks. Pojawienie się i intensywność barwy wskazują na obecność oraz ilość wiązań peptydowych, czyli pośrednio na zawartość białka/peptydów.
Fioletowa barwa wynika z utworzenia kompleksu jonów Cu(II) z grupami funkcyjnymi zlokalizowanymi przy wiązaniach peptydowych w warunkach zasadowych. Kompleks absorbuje światło w zakresie widzialnym, co daje obserwowane zabarwienie roztworu.
Gdy sygnałem jest intensywność barwy, standardowo wykonuje się oznaczenia spektrofotometryczne (fotometryczne), czyli mierzy się absorbancję roztworu przy dobranej długości fali. Następnie korzysta się z krzywej wzorcowej, aby wyznaczyć stężenie analitu w próbce.
Tak. Ponieważ produkt reakcji ma intensywną barwę, można zmierzyć jego absorbancję w spektrofotometrze UV-Vis. W zakresie, w którym zależność absorbancji od stężenia jest liniowa, da się ilościowo oznaczać zawartość białek/peptydów na podstawie zabarwienia kompleksu.
Refraktometria mierzy współczynnik załamania światła, a nie intensywność zabarwienia roztworu. W zadaniu kluczowy jest sygnał optyczny związany z absorpcją światła przez fioletowy kompleks, więc właściwą techniką jest spektrofotometria, nie refraktometria.
Konduktometria polega na pomiarze przewodnictwa elektrycznego roztworu, które zależy głównie od ilości i ruchliwości jonów. Nie jest to metoda oparta o pochłanianie światła przez barwny kompleks, więc nie służy do bezpośredniego pomiaru intensywności zabarwienia.
Polarymetrię stosuje się do substancji aktywnych optycznie (np. wielu cukrów), gdy mierzy się skręcalność płaszczyzny polaryzacji. Spektrofotometrię stosuje się, gdy mierzona jest absorbancja, np. w reakcjach barwnych (takich jak tworzenie fioletowego kompleksu w reakcji biuretowej).
Szukaj słów kluczowych: "barwa", "intensywność barwy", "zabarwienie", "roztwór barwny", "absorpcja". Jeśli treść mówi o proporcjonalności intensywności barwy do ilości/stężenia, oznacza to typowy sygnał do pomiaru absorbancji, czyli spektrofotometrii UV-Vis.
Częsty błąd to wybór metody "na pamięć" bez sprawdzenia, co jest mierzone: barwa (spektrofotometria), przewodnictwo (konduktometria), skręcalność (polarymetria) czy współczynnik załamania (refraktometria). Pomaga dopasowanie metody do rodzaju sygnału analitycznego opisanego w treści.
Ucz się par: reakcja → sygnał → metoda. Przykład: reakcja biuretowa → fioletowa barwa kompleksu → pomiar absorbancji (spektrofotometria). Dodatkowo powtórz, co mierzą metody: refraktometria, konduktometria i polarymetria, aby szybko eliminować niepasujące odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opisana reakcja to reakcja biuretowa: w środowisku zasadowym jony Cu(II) tworzą z wiązaniami peptydowymi fioletowy kompleks.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Reakcja_biuretowa - dostęp 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Biuret_test - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik z analizy instrumentalnej: rozdział o spektrofotometrii UV-Vis i metodach fotometrycznych
  • Materiały dydaktyczne o reakcjach charakterystycznych białek (reakcja biuretowa, ksantoproteinowa itp.)
  • Instrukcje laboratoriów szkolnych/uczelni dotyczące oznaczania białka metodą biuretową i krzywej kalibracyjnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego