Efekt Veblena polega na tym, że dla pewnych dóbr (zwłaszcza prestiżowych) wzrost ceny może powodować wzrost popytu, ponieważ cena jest częścią "wartości" produktu: sygnalizuje luksus, unikalność, status społeczny i przynależność do wąskiej grupy nabywców. W realiach biura podróży sprzedającego oferty premium (np. butikowe hotele, rejsy w małych grupach, prywatne transfery) wyższa cena może zwiększać zainteresowanie, bo klienci kupują nie tylko usługę, lecz także wizerunek i odczuwany prestiż.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "z efektem Veblena".
- Efekt Giffena jest wyjątkiem dotyczącym zwykle dóbr niższego rzędu u bardzo specyficznych grup konsumentów, gdy wzrost ceny dobra podstawowego może zwiększać jego zakup (z powodu silnego efektu dochodowego). Nie pasuje do opisu "ekskluzywnych produktów turystycznych", które nie są dobrem podstawowym.
- Efekt (paradoks) Simpsona dotyczy sytuacji statystycznej, w której trend widoczny w danych łącznych odwraca się po podziale na podgrupy. To nie jest mechanizm preferencji cenowo-prestiżowych, tylko problem interpretacji danych.
- Paradoks nieoczekiwanych zysków nie jest standardowym pojęciem wyjaśniającym zależność "cena rośnie, popyt rośnie" w kontekście dóbr prestiżowych; w tym pytaniu kluczowe jest rozpoznanie zjawiska popytu na dobra statusowe.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "ekskluzywny", "prestiż", "VIP", a jednocześnie popyt rośnie wraz z ceną, najczęściej chodzi o Veblena (cena jako sygnał jakości i statusu), a nie o Giffena.
